• Wiadomości Elektrotechniczne

    Artykuły przeglądowe, problemowe i dyskusyjne (ze szczególnym zwróceniem uwagi na aspekty praktyczne) ze wszystkich podstawowych działów współczesnej elektrotechniki silnoprądowej.

2018-11

zeszyt-5687-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-11.html

 
W numerze m.in.:
Tańsze, lżejsze, cichsze - elektryfikacja lotów w zasięgu ręki
Bay G.: Cheaper, Lighter, Quieter: The Electrification of Flight Is at Hand. Our small electric plane, which uses light and powerful batteries and motors, is less costly than its gasoline-engine rivals. IEEE Spectrum 2017 September. Opracował - Witold Bobrowski. Kiedy po raz pierwszy wchodzimy do kabiny pilota samolotu z napędem elektrycznym, nie widzimy nic niezwykłego. Naciskamy przycisk start i natychmiast uderza w nas dziwna cisza. Nie ma żadnych odgłosów, żadnej wibracji silnika, słychać tylko ruszający silnik elektryczny. Można rozmawiać z osobą siedzącą w fotelu obok bez słuchawek. Cisza jest dobrodziejstwem osób w kabinie, jak i tych na ziemi. Silnik obraca się nie za pomocą przepustnicy ale regulatora, a jego wysoki moment obrotowy dostępny jest w szerokim paśmie prędkości silnika i jest przekazywany bezpośrednio do śmigła, bez przenoszenia napędu przez przekładnie. Silnik waży ok. 20 kg, mierzy tylko 10 cm głębokości i 30 cm średnicy. Odpowiedni silnik spalinowy waży ok. siedmiokrotnie więcej i ma wymiary ok. 120×90×90 cm. Dzięki wysokiej sprawności silnika elektrycznego wynoszącej 95% dostarczanej energii elektrycznej, godzina lotu kosztuje tylko 3 dol. za zużytą energię elektryczną w porównaniu z 40 dol. za zużycie benzyny w samolocie jednosilnikowym. Utrzymanie samolotu elektrycznego kosztuje również mniej niż utrzymanie samolotu benzynowego jednosilnikowego. Ta przewaga cenowa, jest nawet większa niż ciche działanie silnika, które jest ważne dla pilota. Latanie to kosztowny biznes i jak wykazali to technolodzy, jeśli obniża się cenę produktu, wydajnie tworzy się zupełnie nowy produkt. W firmie Bye Aerospace w Englewood, zaprojektowano i skonstruowano dwuosobowy statek powietrzny Sun Flyer, który pracuje tylko dzięki energii elektrycznej. Oczekujemy, że będzie można latać samolotem o wyżej wymienionych specyfikacjach, już niedługo. Zaprojektowaliśmy samolot przeznaczony do szkoleń pilotów, gdzie n... więcej»

Większa liczba kobiet - inżynierów ma kluczowe znaczenie dla przemysłu energetycznego
Rowe Gabriella: Women in Engineering series: Back to school. Working with education to develop more women engineers is vital for the energy industry. Power Engineering International 2018 February. Opracował - Witold Bobrowski.Firmy zatrudniające inżynierów wcześnie poznają swoich najważniejszych kandydatów - dziewczyny. Może to być czyjaś 12-letnia córka, 6-letnia siostrzenica lub córka sąsiadki - przedszkolanki. Rozmowa z młodymi dziewczętami o pracy w terenie lub o ich potencjalnej przyszłej karierze inżyniera nie jest już mało przyjemna. Ma to zasadnicze znaczenie dla firm. Jeśli nie będzie możliwości zdobycia utalentowanej dziewczynki w wieku 10-15 lat, to w przyszłości firma może napotkać problemy. Jeśli nie skorzystasz z rozwoju globalnego talentu dziewcząt w szkołach w kierunku inicjatywy STEM (science, technology, engineering and maths) czyli: nauki, technologii, inżynierii, i matematyki lub STEAM (science, technology, engineering, art& design, maths), czyli: nauki, technologii, inżynierii, sztuki projektowania i matematyki, to dziewczęta nadal będą chciały robić coś niesamowicie ważnego, ale nie będzie to niestety inżynieria energetyczna. Biorąc pod uwagę to co wiemy o złożoności problemów, z jakimi będziemy musieli się zmierzyć ... więcej»

Linia kompaktowa 110 kV na słupach rurowych wg wymagań normy PN-EN 50431-3-22-2010 - porównanie parametrów technicznych z typowymi konstrukcjami 110 kV - zalety, wady DOI:10.15199/74.2018.11.4
(Dariusz Dudek)

Wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną determinuje rozwój sieci przesyłowych i dystrybucyjnych. O ile budowa sieci niskiego czy średniego napięcia nie budzi większych emocji wśród ludności, a wręcz jest czymś w ocenie mieszkańców niezbędnym, o tyle takiego zrozumienia nie ma dla potrzeby rozwoju sieci wysokich i najwyższych napięć. Planowanie i budowa nowych linii wysokiego napięcia od zawsze wywoływała dużo emocji wśród lokalnych społeczności, przez tereny których planowane było przeprowadzenie takich linii. W przypadku obszarów mocno zurbanizowanych ze względu na koszty gruntów prowadzenie linii wysokiego napięcia realizuje się, budując linie kablowe. Ten trend zaczyna być widoczny także w miejscowościach zlokalizowanych blisko dużych miast. W takich lokalizacjach często kalkuluje się, czy w danym miejscu grunt jest już na tyle drogi, że warto zastosować kabel, czy jeszcze w miarę tani i lepiej budować linię wysokiego... więcej»

25. jubileuszowa konferencja naukowo-techniczna "Nowoczesne metody diagnostyki instalacji i urządzeń elektroenergetycznych" (Krzysztof Woliński)
27 września 2018 r. Katedra Elektroenergetyki Fotoniki i Techniki Świetlnej Wydziału Elektrycznego Politechniki Białostockiej, SONEL Świdnica, ELKOND Hurtownia Materiałów Elektrycznych w Białymstoku oraz Koło Zakładowe SEP przy Politechnice Białostockiej zorganizowały kolejną konferencję poświęconą metodom diagnostyki instalacji elektrycznych i urządzeń elektroenergetycznych. W spotkaniu wzięło udział prawie 170 osób, które reprezentowały: energetykę zawodową i przemysłową, projektantów, wykon... więcej»

XII Konferencja Naukowo-Techniczna "Transformatory energetyczne i specjalne" (Krzysztof Woliński)
W dniach od 3 do 5 października 2018 r. w Kazimierzu Dolnym odbyła się kolejna konferencja poświęcona nowoczesnym konstrukcjom i niezawodnej eksploatacji transformatorów energetycznych i specjalnych. Organizatorami byli: ZREW Transformatory z Łodzi, Instytut Mechatroniki i Systemów Informatycznych Politechniki Łódzkiej, Instytut Elektroenergetyki Politechniki Łódzkiej, Instytut Energetyki z Warszawy, Stowarzyszenie Elektryków Polskich Oddział Łódź przy współudziale firmy Pfisterer . Konferencja objęta była patronatem: Polskich Sieci Elektroenergetycznych, Zarządu Głównego Stowarzyszenia Elektryków Polskich oraz Oddziału Łódzkiego SEP. W konferencji wzięło udział 230 osób, które reprezentowały: ośrodki akademickie, energetykę zawodową i przemysłową, firmy zajmujące się produkcją i badaniami transformatorów z kraju i zagranicy. Uczestników konferencji i zaproszonych gości powitał Marcin Błaszczyk - dyrektor handlowy ZREW Transformat... więcej»

2018-10

zeszyt-5650-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-10.html

 
W numerze m.in.:
Rozwój energetyki na Spitsbergenie DOI:10.15199/74.2018.10.3
(Stefan Gierlotka)

Spitsbergen jest największą wyspą Archipelagu Svalbard, graniczącą z Oceanem Arktycznym oraz Morzami: Norweskim, Grenlandzkim i Barentsa. Dominuje tu rzeźba górska z licznymi dolinami polodowcowymi. Zajmuje powierzchnię 38 tys. km2, w tym ponad połowa powierzchni pokryta jest lodem. Zachodnią część Spitsbergenu budują góry o płaskich szczytach i stromych zboczach. W głębi wyspy są pola lodowcowe. Na zboczach gór częste są formy osuwiskowe w postaci piargów. Wieczna zmarzlina, noc polarna, suchy arktyczny klimat, niskie temperatury - to warunki, jakie występują na Spitsbergenie. Przez ponad 100 dni w roku panują tu noc (październik - luty) oraz dzień polarny (kwiecień - sierpień). Powierzchnię terenu pokrywa uboga roślinność tundrowa. Występują tu zwierzęta przystosowane do panujących warunków: niedźwiedzie i lisy polarne, renifery, foki, morsy, wiele gatunków ptaków. Niewątpliwie królem Arktyki jest niedźwiedź polarny. Jest on największym ze wszystkich gatunków niedźwiedzi. Masa jego ciała osiągać może nawet tonę, a wysokość do 3 metrów, gdy stanie na tylnych łapach. Porusz... więcej»

Wpływ światła na ludzi
Plischke H., Braun J.: Wirkung des Lichts auf den Menschen. Ist Licht Droge oder Arznei? Lichtnet.de. 2018, https://www.lichtnet.de/ist-licht-droge- oder-arznei. Opracował - Witold Bobrowski. Na pierwszy rzut oka Prof. Herbert Plischke odpowiada na pytania Juliane Braun z czasopisma Lichtnet.de dotyczące niewizualnego wpływu światła na młodszych i starszych ludzi, chorych i zdrowych. Jest profesorem na Uniwersytecie Nauk Stosowanych w Monachium o specjalności światło i zdrowie oraz członkiem komitetu normalizacyjnego DIN FNL 27. LICHT: Niedawno pojawiłeś się na imprezie w Londynie z wykładem "Czy światło jest lekiem"? Czy to prawda? Plischke: Chciałem ekscytującego wprowadzenia do moich wykładów na temat Human Centric Lighting - Oświetlenie Centralne Człowieka (HCL) i prawdą jest, że uzależnieni od dopaminy są ci, którzy korzystają z solariów. Światło można również przedawkować jak lek - z powodzeniem stosuje się go w depresji, ale zbyt duża dawka w niekorzystnym okresie może doprowadzić pacjenta z zaburzeniem dwubiegunowym do fazy maniakalnej. Wtedy światło działa jak środek pobudzający. Z drugiej strony może mieć odwrotny wpływ na nadaktywne dzieci, co niedawno wykazano przez przypadek w badaniu neurofeedbacku. Poranne niebieskie światło miało podobny wpływ jak ritalin (ritalin - inhibitor wychwytu zwrotnego dopaminy). Jest to paradoksalne i nie ma jeszcze wpływu uspokajającego u pacjentów z ADHD. LICHT: Jakie pozytywne efekty ma Human Centric Lighting (Oświetlenie Centralne Człowieka) na ucznia? Plischke: Istnieją badania, które wykazują, że dzięki oświetleniu uczniowie aktywują się na pierwszych lekcjach i w ciemnych porach roku oraz że zwiększa się zdolność koncentracji. Jako konsultant obecnie nadzoruję projekt w szkole średniej w Miesbach, w której sami uczniowie zajmują się subiektywnymi efektami oświetlenia w klasie w ramach "seminarium P" i prezentują je pod koniec roku. Tutaj liczę się z interes... więcej»

Lampy ozdobne - na pierwszy rzut oka - nie z tego świata
Mende A.: Designleuchten, Nicht von dieser Welt, Newcomer Arnout Meijer bringt Licht in eine neue Dimension, Auf einen Blick. Lichtnet Newsletter 2017 August. Opracował - Witold Bobrowski. Holender Arnout Meijer ujawnił swój talent w Design Academy Eindhoven (Akademia Projektowania Eindhoven). Jego studia zakończyły się pod koniec 2012 r. Już w październiku 2013 r. przedstawił cykl oświetleniowy pod tytułem "Thanks for the Sun" ("Dzięki za Słońce"), który został rozpoczęty podczas studiów na Dutch Design Week (Holenderski Tydzień Projektowania) w Eindhoven. Jako projektant oświetlenia Arnout Meijer, jest zafascynowany aspektem przekształcania światła niematerialnego w materialne świecące obiekty. Przy czym lampy lub optyka dla niego to tylko narzędzia do uchwycenia światła w nowych formach. Korzysta przy tym z materiałów przezroczystych lub półprzezroczystych, które wpływają na ścieżkę światła. Poetyczne światło z czystej techniki Arnout Meijer, gdy był jeszcze studentem, fascynował się projektowaniem oświetlenia. Ale szybko zdał sobie sprawę, że fascynacja nie wystarczy, aby opracow... więcej»

Oświetlenie i jego wpływ na społeczeństwo w historii
Maierová L.: Světelné prostředí a jeho vliv na společnost v průběhu historie. UCEEB, (02.03.2018) ČVUT v P. www.uceeb.cz. Opracował - Witold Bobrowski. Zastanawiające jest pytanie, jak długo trzeba pracować, aby zarobić na godzinę czytania przy świetle - np. na godzinę przy osiemnastowatowej kompaktowej lampie fluorescencyjnej. Dzisiaj będzie to oznaczało mniej niż pół sekundy czasu pracy, jeśli masz przeciętne wynagrodzenie. W 1950 r. gdy panowały klasyczne żarówki i płace były inne, musiałbyś pracować na tę samą ilość światła przez osiem sekund. W 1880 r. kiedy używano lamp naftowych, musiałbyś pracować przez ok. piętnaście minut. Świeca w 1800 r. oznaczała ponad sześć godzin pracy. A uzyskanie tak dużej ilości światła z oleju sezamowego w Babilonie w 1750 r., p.n.e. kosztowałoby ponad pięćdziesiąt godzin pracy (Matt Ridley). W ciągu ostatnich kilku stuleci nastąpiły ważne zmiany w naszym stylu życia. Szybki rozwój techniki wpłynął również na warunki oświetleniowe. Czy ta transformacja wpływa na nasze społeczeństwo? Aby wszechstronnie ocenić zakres zmian, które miały miejsce w naszym środowisku świetlnym, ten artykuł przedstawia relację człowieka do światła w różnych epokach historycznych. Pokazuje wpływ na styl i jakość ludzkiego życia. Naukowcy założyli, że narząd, którym jest oko, rozwinęło się ok. 500 mln lat temu. Początkowo prosty światłoczuły "czujnik", który w ciele pierwszych kręgowców zapewniał koordynację wewnętrznych procesów z dziennymi i sezonowymi rytmami w przyrodzie, w historycznie krótkim czasie (krótszym niż 100 mln lat) został przekształcony w optycznie i neurologicznie zaawansowany organ wzrokowy, doskonale przystosowany do życia w warunkach oświetlenia lądowego. 10 000 lat temu - koniec paleolitu i jaskini Łowcy i zbieracze z paleolitu żyli całkowicie w rytmie natury. Przez cały dzień mieszkali na dworze i w pełni korzystali z czasu, w którym dostępne było światło dzienne. Do ciemno... więcej»

Świt słonecznych okien
Extance A.: The Dawn of Solar Windows. Future skyscrapers will harvest energy from the sun with photovoltaic Windows. IEEE Spectrum 2018 Februar. Opracował - Witold Bobrowski. Widok z biura Ioannisa Papakonstantinou z University College London pokazuje niewykorzystaną okazję. Wskazuje szpital uniwersytecki, wysoki podłużny blok ozdobiony dekoracyjnymi zielonymi pasami szkła. Wyglądają nowocześnie, ale niczemu nie służą. Nie wpuszczają nawet światła. Papakonstantinou jest jednym z wielu, którzy marzyli o przekształceniu szklanych paneli w moduły fotowoltaiczne, które można zintegrować bezpośrednio z budynkami w celu dekoracji. Jego laboratorium współpracuje z wieloma grupami i firmami, które opracowują bardzo różne podejścia do okien solarnych. Niektóre już instalują je w budynkach. Odwołanie jest jasne i oczywiste. Takie okna mogłyby dyskretnie generować energię dla budynku, jednocześnie pozwalając mieszkańcom na spoglądanie na ulicę, cieszenie się naturalnym światłem lub obserwowanie chmur przelatujących nad głową. Według szacunków Freedonia Group (międzynarodowa grupa badawcza) na 2020 r., ok. 8,3 mld m2 płaskiego szkła będzie instalowane co roku w nowych budynkach na całym świecie. Obszar ten, objęty standardowymi panelami słonecznymi, mógłby wytworzyć więcej energii niż terawat w szczytowym momencie, a przez rok mógłby wygenerować ok. 2190 terawatogodzin. To 9% rocznego światowego zużycia energii elektrycznej w 2016 r. Zastąpienie węgla tym źródłem energii w 2017 r. pozwoliłoby zaoszczędzić ok. 1,6% emisji dwutlenku węgla z paliw kopalnych, przemysłu i zmian w leśnictwie oraz użytkowaniu gruntów. Organy regulacyjne forsują teraz okna słoneczne i ich korzyści dla środowiska. Dyrektywa Unii Europejskiej wymaga, aby wszystkie nowe budynki spełniały normy "prawie zerowej energii" do końca 2020 r. Japonia po katastrofie nuklearnej w Fukushimie Daiichi poszła dalej, wymagając, aby wszystkie nowe budynki publi... więcej»

2018-9

zeszyt-5618-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-9.html

 
W numerze m.in.:
40 lat Oddziału Elbląskiego SEP (1978-2018) (Dariusz Wołukanis)
Początek działalności stowarzyszeniowej elbląskich elektryków datuje się na schyłek lat 50., kiedy to 8 grudnia 1959 r. w Elbląskiej Elektrociepłowni utworzono pierwsze koło SEP liczące wówczas 18 członków. Pierwszym przewodniczącym wybrano kol. Zbigniewa Milewskiego. Po blisko 10 latach, 4 września 1969 r., z inicjatywy kol. Marii Ebelt i kol. Pawła Łucewicza powstało koło SEP przy Zakładach Mechanicznych ZAMECH, natomiast w grudniu 1975 r. podjęło działalność trzecie koło przy Biurze Projektów Budownictwa Komunalnego, w skład którego również weszli koledzy z elbląskiej telekomunikacji. Koła te działały w ramach Oddziału Gdańskiego SEP. Na wniosek elbląskich elektryków prezes Oddziału Gdańskiego kol. Henryk Bajduszewski 5 lipca 1977 r. powołał zespół organizacyjny, którego zadaniem było utworzenie nowego Oddziału SEP w Elblągu. W skład zespołu weszli koledzy: mgr inż. Zbigniew Lange - Wojewódzki Urząd Telekomunikacji, inż. Paweł Łucewicz - ZAMECH, mgr inż. Alojzy Beyer - BPBK, mgr inż. Waldemar Dunajewski - Elektrociepłownia, inż. Janusz Michałek - Wojewódzki Urząd Telekomunikacji, inż. Jan Wajda - BPBK. Po kilkumiesięcznych działaniach konsolidacyjno-organizacyjnych w grudniu 1977 r. zespół organizacyjny w imieniu środowiska elbląskich elektryków wystąpił z wnioskiem formalnym do Zarządu Głównego SEP w Warszawie o powołanie Oddziału Stowarzyszenia na terenie woj. elbląskiego z siedzibą władz w Elblągu. 16 marca 1978 r. Uchwałą nr 20-75/78 Zarządu Głównego SEP w Warszawie, po spełnieniu wszystkich statutowych warunków, powołany został Oddział Wojewódzki Stowarzyszenia Elektryków Polskich w Elblągu. W momencie powołania Oddział liczył 160 członków zwyczajnych... więcej»

Monitorowanie i diagnozowanie mechaniczne wyłączników próżniowych średniego napięcia – problemy i rozwiązania DOI:10.15199/74.2018.9.3
(Zbigniew Pochanke, Waldemar Chmielak)

Analiza potrzeb i możliwości diagnozowania wyłączników wysokiego napięcia wskazała jako główne i aktualne zagadnienia w tej dziedzinie: diagnozowanie stanu komory gaszeniowej, ocenę stanu mechanizmu napędowego oraz diagnostykę wyzwalaczy elektromagnetycznych [1]. Doświadczenia eksploatacyjne, zbierane głównie dla urządzeń najwyższych napięć, wskazują, że najbardziej zawodnymi elementami wyłączników są napędy oraz wyzwalacze [2-4]. Do badań użyto wyłącznika próżniowego typu e2BRAVO firmy ELEKTROMETAL ENERGETYKA SA. Monitorowanie i diagnozowanie mechaniczne wyłączników Przez monitorowanie i diagnozowanie mechaniczne napędów wyłącznika rozumie się zwykle weryfikację jego funkcjonalności. W aspekcie mechanicznym realizuje się to dzięki: rejestracji przemieszczenia styków, sygnałów prądów w cewkach wyzwalaczy oraz stan położenia styków - zamknięte/otwarte. Poprawne działanie wyłącznika zależy od ruchu jego styków, który to ruch jest definiowany przez specyficzne parametry przebiegu czasowego przemieszczenia styków (tzw. charakterystyki ruchu). Najprostszym sposobem uzyskiwania informacji o ruchu styków wyłącznika jest wykorzystanie przetwornika drogi przymocowanego do elementów ruchomych napędu (cięgła poruszającego styk ruchomy lub do wału napędowego). W tym celu wykorzystuje się głównie potencjometry lub enkodery w wykonaniu liniowym lub obrotowym. Najlepsze odwzorowanie przemieszczenia uzyskuje się, mocując przetwornik drogi najbliżej styku ruchomego, co nie zawsze jest możliwe. W miarę oddalania się z pomiarem od styku ruchomego, wprowadzane są zniekształcenia ruchu styków wynikające z charakteru przełożenia ruchu danego elementu mechanizmu napędowego na ruch styków. Pomiar bezpośrednio na cięgle napędowym również może nie w pełni odwzorowywać ruch styków, gdyż w cięgle może być wmontowana sprężyna dociskowa. Pomiar przemieszczenia pozwala na wyznaczenie prędkości przez zróżniczkowanie przebiegu drogi. Wiąże się to jednak z p... więcej»

Wykorzystanie farm wiatrowych do operatywnej kontroli parametrów stanów pracy sieci dystrybucyjnej 110 kV DOI:10.15199/74.2018.9.1
(Ireneusz Grządzielski, Krzysztof Marszałkiewicz, Bogumiła Strzelecka, Czesław Kolterman, Janusz Budzyń)

Współczesne farmy wiatrowe (FW) o zainstalowanych mocach znamionowych rzędu 15-60 MW przyłączane do sieci dystrybucyjnej 110 kV wyposaża się w bardzo zaawansowane nadrzędne systemy sterowania i regulacji. Umożliwiają one realizację złożonych zadań regulacyjnych zgodnych z wymogami IRiESP [3], IRiESD [4] a także NC RfG [6]. Zadania te mogą być realizowane w trybie automatycznym oraz w trybie operatywnym do zadawania nastawy punktów pracy farmy SP (Set Point). Dr inż. Ireneusz Grządzielski (ireneusz.grzadzielski@pbiat.pl), dr inż. Krzysztof Marszałkiewicz - Instytut Elektroenergetyki Politechniki Poznańskiej, mgr inż. Bogumiła Strzelecka, mgr inż. Czesław Kolterman, mgr inż. Janusz Budzyń - CDM ENEA Operator Sp. z o.o., Poznań Wykorzystanie farm wiatrowych do operatywnej kontroli parametrów stanów pracy sieci dystrybucyjnej 110 kV The usage of the wind farms for operable control of 110 kV distribuation network parameters Ireneusz Grządzielski, Krzysztof Marszałkiewicz, Bogumiła Strzelecka, Czesław Kolterman, Janusz Budzyń Słowa kluczowe: farmy wiatrowe, regulacja mocy biernej i współczynnika mocy Farmy wiatrowe, przyłączone do sieci dystrybucyjnej 110 kV, umożliwiają realizację zadań zgodnych z wymogami IRiESP/IRiESD. Farmy te mogą zatem regulować poziom generowanej mocy czynnej, generowanej lub pobieranej mocy biernej, utrzymywać stałą wartość współczynnika mocy a także napięcia w punkcie przyłączenia. Powyższe właściwości farm są już i powinny być w przyszłości coraz częściej wykorzystywane przez operatorów sieciowych (OSP, OSD) w różnych stanach pracy krajowego systemu elektroenergetycznego (KSE). W artykule zostały zaprezentowane aktualne możliwości sterowania farmami wiatrowymi z CDM ENEA Operator przyłączonymi do sieci dystrybucyjnej 110 kV w zakresie regulacji mocy biernej i stałego współczynnika mocy. Przedstawiono przykłady praktycznego zastosowania tych trybów regulacji farmą. Keywords: wind farms, reactive power... więcej»

Aktualny system normalizacji w Polsce w obszarze elektryki (Janusz Nowastowski)
W środowisku elektryków skupionych w Stowarzyszeniu Elektryków Polskich, wyrażana jest opinia, że stan normalizacji w Polsce pozostawia sporo do życzenia. Opinie te mają źródło w przeszłości, gdy każdy kraj tworzył swój zbiór norm, dość luźno powiązany z normami innych krajów. Twórcy polskich norm sami decydowali o wzorowaniu się na normach niemieckich, francuskich, czy w latach 40-50. XX w. na normach radzieckich. W latach 20. ub.w. państwo polskie powierzyło sprawy normalizacji Stowarzyszeniu Elektryków Polskich. Polska w systemie normalizacji międzynarodowej Należy przeanalizować stan polskiej normalizacji w roku 2018, w momencie gdy jesteśmy od 14 lat członkiem Unii Europejskiej i od bardzo wielu członkiem światowych organizacji: - ISO (International Organization for Standardization) Światowa organizacja powstała w roku 1947, wśród założycieli był Polski Komitet Normalizacyjny (siedziba w Genewie), 162 członków krajowych. - Europejski Komitet Normalizacyjny CEN (Comité Européen de Normalisation) jest stowarzyszeniem skupiającym krajowe organy normalizacyjne z 34 krajów europejskich. CEN jest jedną z trzech europejskich organizacji normalizacyjnych (wraz z CENELEC i ETSI), które zostały oficjalnie uznane przez Unię Europejską i Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu (EFTA) za odpowiedzialne za opracowanie i zdefiniowanie dobrowolnych standardów na poziomie europejskim. - IEC (International Electrotechnical Commission) - globalna organizacja opracowująca i publikująca międzynarodowe normy z zakresu technik elektrycznych i elektronicznych oraz dziedzin z nimi związanych, tworzy podstawy norm krajowych, zawiązana w 1906 r. w Londynie, obecnie siedziba w Genewie, afiliowana przy ISO, do której Polska należy od 1926 r. - wpis nastąpił jako Polski Komitet Elektrotechniki w ramach Stowarzyszenia Elektryków Polskich. - CENELEC (Comité Européen de Normalisation Electrotechnique - Europejski Komitet Normalizacyjny Elektr... więcej»

Nowości w ofercie napędowej firmy Danfoss
Falowniki VLT i VACON przeznaczone do systemów windowych, mobilna aplikacja MyDrive Connect, a także zintegrowany sterownik ruchu IMC to tylko niektóre propozycje z bogatego portfolio światowego lidera w dostarczaniu rozwiązań i technologii dla różnych branż przemysłowych. Aplikacja mobilna MyDrive Connect, dostępna dla systemów iOS oraz Android, służy do uruchamiania i serwisowania napędów VLT HVAC, VLT AQUA oraz VLT AutomationDrive przy użyciu łatwego połączenia za pomocą wstępnie zdefiniowanego uwierzytelniania połączenia indywidualnego opartego na Wi-Fi (IEE 802.11). MyDrive Connect - szybkie uruchomienie napędu VLT Konfiguracja napędu nigdy dotąd nie była tak wygodna, wystarczy się podłączyć. Bezprzewodowy panel zastępuje klasyczny panel LCP. Nie jest wymagane podłączenie przez kabel lub adapter RS-485. Znika więc konieczność ciągłego przełączania się między u... więcej»

2018-8

zeszyt-5591-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-8.html

 
W numerze m.in.:
Analiza prawna i ekonomiczna efektywności eksploatacji mikroinstalacji fotowoltaicznej DOI:10.15199/74.2018.8.2
(Anna Zielińska, Andrzej Bień)

Technologie wytwarzania energii elektrycznej z energii słonecznej znane są od dziesięcioleci, swoich zwolenników i sceptyków miały od zawsze. Ważny jest jednak fakt, że w ostatnich latach zainteresowanie odnawialnymi źródłami energii, w tym fotowoltaiki wyraźnie wzrosło. Wpływ na to bezwzględnie mają: malejące ceny instalacji fotowoltaicznych, a rosnące ceny energii z sieci, zwiększenie efektywności konwersji energii słonecznej, uwarunkowania prawne oraz fakt, że Polski sektor energetyczny oparty jest głównie na węglu, co wiąże się z emisją szkodliwych gazów (głównie CO2) [7]. Rozwój technologii fotowoltaicznych jest więc ważny w wielu aspektach, jednak inwestorzy sektora gospodarstw prywatnych najbardziej skupiają się na ekonomicznych i finansowych wskaźnikach inwestycji. Upatrując w nich formę oszczędności w domowym budżecie. Proces przyłączania mikroinstalacji do sieci Jak podaje Urząd Regulacji Energetyki, największy przyrost mocy zainstalowanej z instalacji wykorzystujących promieniowanie słoneczne, w porównaniu z latami ubiegłymi odnotowano w 2015 r., w porównaniu z 2014 r. zanotowano ponad siedmiokrotny przyrost liczby instalacji fotowoltaicznych. Z najnowszych danych URE (tab.) na koniec I kwartału 2018 r., moc zainstalowana w elektrowniach słonecznych wynosiła ok. 110,56 MW. Tak szybki rozwój fotowoltaiki nastąpił dzięki rozporządzeniom prawnym, które to zgodnie z Ustawą z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii [10], miały wprowadzić taryfy gwarantowane dla właścicieli najmniejszych systemów oraz ułatwienia prawne związane z przyłączeniem instalacji do sieci elektroenergetycznej. Zgodnie z Prawem budowlanym pozwolenie na budowę oraz zgłoszenie nie jest wymagane w przypadku wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Prawo energetyczne informuje również, że mikroinstalacje przyłącza się do sieci elektroenergetycznej jedynie na podstawie zgłoszenia, co więce... więcej»

I Ogólnopolska Konferencja Energetyków "Energo Rodeo" (Andrzej Kubowicz)
Organizatorzy: firmy Belos-PLP i ZIAD Bielsko- Biała, przy wsparciu Polskiego Komitetu Bezpieczeństwa w Elektryce SEP, zorganizowały w Bielsku-Białej w dniach 6-8 czerwca I Ogólnopolską Konferencję Energetyków "Energo Rodeo". Ta cykliczna w zamierzeniu organizatorów impreza ma za zadanie zachęcać do bezpiecznych, nowoczesnych, efektywnych sprawnościowo zachowań na inwestorskim rynku energetycznym w Polsce przez integrację środowiska. Podczas części teoretycznej, która odbyła się 6 czerwca uczestnicy wysłuchali wykładów autorytetów branży energetycznej, poruszających tematy związane z: potencjalnym kierunkiem rozwoju inwestycji, przygotowania pro... więcej»

Gabriel Sokolnicki - 140. rocznicę urodzin (Jerzy Hickiewicz, Piotr Rataj, Przemysław Sadłowski)
Gabriel Michał Romuald Sokolnicki urodził się 7 lutego 1877 r. w Kaszewach Kościelnych w powiecie kutnowskim (wówczas Królestwo Polskie). W ubiegłym 2017 r. minęła jego 140. rocznica urodzin. Jego ojcem był ziemianin Zenon Sokolnicki, a matką Natalia ze Stępowskich. Był starszym bratem historyka i dyplomaty Michała (1880-1967). Rodzina Sokolnickich kultywowała wielkie tradycje patriotyczne.Bratem pradziadka Gabriela był Michał Sokolnicki (1760-1816), inżynier wojskowy, generał Księstwa Warszawskiego. Gabriel Sokolnicki ożenił się w 1904 r. z Marią Stattler (1881-1969), z którą miał troje dzieci: Zofię, Annę i Stefana. Młody Gabriel naukę podstawową odebrał w domu. W 1888 r. wstąpił do Wyższej Szkoły Rzemieślniczej w Łodzi, działającej na prawach szkoły realnej, którą ukończył w roku 1894. Studia wyższe odbył w latach 1895-1900 na Politechnice w Darmstadcie (Großherzogliche Technische Hochschule zu Darmstadt) na Wydziale Elektrotechnicznym. Od 15 sierpnia do 15 października 1896 r. odbył praktykę w fabryce Lilpop, Rau&Loewenstein w Warszawie. W trakcie studiów rozpoczął działalność w Związku Młodzieży Polskiej ZET i był organizatorem ZET-u w Darmstadcie. W 1899 r. wziął udział w zjeździe Zjednoczenia Towarzystw Młodzieży Polskiej Zagranicą w Zurychu. Był wówczas sympatykiem Narodowej Demokracji. W 1900 r. zdobył dyplom inżyniera elektryka na podstawie pracy "Ueber die Methoden zur Untersuchung von Wechselstromtransformatoren und Wechselstrommotoren" ("O metodzie badania transformatorów i motorów prądu zmiennego"). Praca w Warszawie, przenosiny do Lwowa, asystentura Po powrocie ze studiów zamieszkał na krótko w Warszawie, gdzie kontynuował swoją działalność w ZET, w 1901 r. został także członkiem Ligi Narodowej. W Warszawie (w latach 1900-1901) był zatrudniony jako inżynier w biurze konsultacyjnym. W maju 1901 r. wygłosił na posiedzeniu Sekcji Technicznej Warszawskiego Oddziału Towarzystwa Popierania Przemysłu i Handlu odczy... więcej»

Hybrydowy elektryczny samolot Zunum Aero zrewolucjonizował podróże regionalne
Knapp M., Said W.: Zunum Aero’s Hybrid Electric Airplane Aims To Rejuvenate Regional Travel. The startup is building short-haul aircraft for Boeing and JetBlue that combine gas turbines. IEEE Specrtum 2018 May. Opracował - Witold Bobrowski. Hybrydowy elektryczny samolot Zunum Aero ma zrewolucjonizować podróże regionalne. Produkowane są krótkofalowe samoloty dla Boeinga i JetBlue, które wykorzystują zarówno turbiny gazowe i akumulatory. Transport lotniczy jest na dość wysokim poziomie. Jednak paradoksalnie - łatwiej latać przez pół świata niż podróżować do pobliskiego miasta. W rezultacie wielu ludzi unika podróży lotniczych na krótkie dystanse. Rozważmy proces - z początkowego punktu najpierw musimy podróżować samochodem lub koleją do często odległego lotniska w metropolii. Następnie czeka się w kolejce, aby przejść przez bramki zabezpieczające, wszystko to zabiera dużo czasu. Później powtarza się większość czynności, ale w odwrotnym kierunku. W ten sposób spędza się ok. 70% czasu podróży na lądzie. Nic dziwnego, że w Stanach Zjednoczonych zaledwie 10% lotów w obie strony odbywa się na trasie pomiędzy 800 a 1600 kilometrów (500 do 1000 mil), natomiast mniej niż 0,5% podróży na trasie poniżej 800 km odbywa się drogą powietrzną. Wyeliminowanie opóźnień i niedogodności byłoby łatwiejsze, gdyby krótkie podróże lotnicze były tańsze niż transport lądowy. Nie wynika to jednak w dużej mierze z faktu, że starty i lądowania samolotów z małymi silnikami odrzutowymi spalają dużo kosztownego paliwa. Natomiast jazda na długich dystansach, zwłaszcza w przypadku pojazdów z większymi silnikami, również sprawia, że zużycie jest bardzo duże. Te korzyści skali i zasięgu sprawiły, że nawet regionalni operatorzy oferują dłuższe loty większymi samolotami. Dzisiaj regionalne samoloty mają średnio 80 miejsc, przy 20 miejscach na początku lat 80. XX w. W tamtych czasach operatorzy linii lotniczych w Stanach Zjednoczonych w wi... więcej»

Konferencje naukowo-techniczne Oddziału Poznańskiego SEP podczas targów EXPOPOWER 2018 (Ryszard Niewiedział)
Oddział Poznański Stowarzyszenia Elektryków Polskich im. prof. Józefa Węglarza był tradycyjnie głównym organizatorem dwóch konferencji naukowo-technicznych podczas Międzynarodowych Targów Energetyki EXPOPOWER 2018 w Poznaniu: "Technika świetlna 2018" (24 kwietnia 2018 r.), "Stacje elektroenergetyczne 2018" (25 kwietnia 2018 r.). Obie konferencje odbywały się pod patronatem medialnym Wiadomości Elektrotechnicznych, SPEKTRUM - Biuletynu Organizacyjnego i Naukowo-Technicznego SEP oraz INPE - Miesięcznika Stowarzyszenia Elektryków Polskich.Technika świetlna 2018 W dniu 24 kwietnia 2018 r. odbyła się IX Konferencja Naukowo- Techniczna z cyklu "Bezpieczeństwo i energooszczędność w oświetleniu" Technika świetlna 2018 pod patronatem Polskiego Komitetu Oświetleniowego SEP oraz Związku Producentów Sprzętu Oświetleniowego POL-Lighting. Głównym organizatorem był Oddział Poznański Stowarzyszenia Elektryków Polskich, natomiast współorganizatorami konferencji byli Wydział Elektryczny Politechniki Poznańskiej, Wielkopolska Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa i Międzynarodowe Targi Poznańskie. Radzie Programowej IX Konferencji przewodniczył dr hab. inż. Krzysztof Wandachowicz z Politechniki Poznańskiej. Ponadto w skład Rady Programow... więcej»

2018-7

zeszyt-5566-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-7.html

 
W numerze m.in.:
Rozstrzygnięcie XLII Konkursu im. prof. Mieczysława Pożaryskiego za najlepsze artykuły opublikowane w czasopismach-organach SEP za rok 2017 (K.W.)
Jury w składzie: prof. dr hab. inż. Andrzej Wac-Włodarczyk (przewodniczący), prof. dr hab. inż. Andrzej Kapłon, prof. dr hab. inż. Grzegorz Masłowski, prof. dr inż. Tadeusz Pałko, prof. dr hab. Aleksandra Rakowska oraz dr hab. inż. Marcin Hołub - rozpatrzyło 24 wnioski zgłoszone przez sześć redakcji ... więcej»

Jan Szczepanik - polski Edison DOI:10.15199/74.2018.7.5

Większość ludzi na świecie zapewne wie, kim był Thomas Edison. Ten genialny wynalazca przeszedł do historii techniki i to jak najbardziej zasłużenie. Mało kto jednak wie, że Polska może poszczycić się geniuszem podobnej klasy. Był nim Jan Szczepanik m.in.: prekursor barwnej telewizji, filmu, fotografii, a także nowoczesnego kolorowego tkactwa. Z racji swoich niezwykłych uzdolnień i dokonań był często nazywany "polskim Edisonem" albo "galicyjskim geniuszem". Trudne dzieciństwo Jan Szczepanik urodził się 13 czerwca 1872 r. niedaleko Przemyśla w Rudnikach k. Mościsk (dzisiejsza Ukraina) jako nieślubne dziecko Marianny Szczepanik. O jego ojcu brakuje bliższych wiarygodnych informacji. Ten fakt był jego wstydliwą stroną życia, stanowiąc podstawę do wewnętrznych kompleksów i powikłań życiowych. Wcześnie opuszczony przez matkę, wychowywał się u dziadków Stanisława i Katarzyny Szczepaników ze Zręcina k. Krosna, a następnie u ciotki Salomei (młodszej siostry matki). Edukację Jan Szczepanik rozpoczął w szkole ludowej w Krośnie, gdzie przeniosła się ciotka po wyjściu za mąż za Wawrzyńca Gradowicza. Sami nie mieli dzieci, więc zaopiekowali się chłopcem jak rodzonym dzieckiem. W latach młodzieńczych Jan Szczepanik przyjaźnił się z Franciszkiem Pikiem, późniejszym poetą, prozaikiem i tłumaczem. Wzajemnie się inspirowali, dzieląc ambicje twórcze i pasje humanistyczne, co przełożyło się na próby malarskie Szczepanika i opanowanie gry na skrzypcach. Matka Franciszka Pika była siostrzenicą Ignacego Łukasiewicza, a ten był ojcem chrzestnym jej syna Franciszka. Stąd Jan Szczepanik znał Ignacego Łukasiewicza, bywał w jego pracowni, zwiedzał pola naftowe, poznawał urządzenia wiertnicze i aparaturę badawczą. Fascynowała go też budowa pierwszej kolei biegnącej przez Krosno. Po ukończeniu szkoły ludowej w 1885 r. Szczepanik kontynuował naukę w gimnazjum w Jaśle, w którym zabłysnął z matematyki i fizyki, ale go nie ukończył. Głównie z powodu pow... więcej»

XXI Seminarium ENERGOTESTU "Automatyka w elektroenergetyce" (Michał Kaźmierczak)
W dniach 25-27 kwietnia 2018 r. w Hotelu Czarny Potok Resort&SPA w Krynicy-Zdrój odbyło się kolejne seminarium. Tematem wiodącym tegorocznego seminarium było "Bezpieczeństwo Krajowego Systemu Elektroenergetycznego". Referaty były poświęcone ważnym, bieżącym i przyszłym zagadnieniom dotyczącym: automatyki, systemów sterowania, urządzeń i układów elektrycznych w przesyle, dystrybucji oraz w elektrowniach i elektrociepłowniach zawodowych i przemyśle. Organizatorem seminarium była firma Energotest z Gliwic. Patronat merytoryczny sprawowały Polskie Sieci Elektroenergetyczne. W obradach uczestniczyło ponad 220 osób reprezentujących krajową elektroenergetykę zawodową (przesył, rozdział, wytwarzanie) i przemysłową, firmy inżynierskie, ośrodki akademickie oraz firmy współpracując... więcej»

Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej EUROELEKTRA - gala zakończenia 20. edycji Olimpiady (Zofia Miszewska, Zdzisław Świderski)
Najgłębszym sekretem jest to, że życie nie polega na odkrywaniu, ale na tworzeniu. Nie odkrywasz siebie, tylko tworzysz siebie. W związku z tym, nie staraj dowiedzieć się, kim jesteś, staraj się dowiedzieć, kim chcesz być - tymi słowami Neale’a Donalda Walscha sekretarz Komitetu Głównego Olimpiady, Zdzisław Świderski przywitał uczestników gali zakończenia 20. edycji Olimpiady Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej EUROELEKTRA, organizowanej przez Stowarzyszenie Elektryków Polskich. Uroczystość tradycyjnie odbyła się na Uniwersytecie Technologiczno-Przyrodniczym w Bydgoszczy 20 kwietnia 2018 r. Podczas uroczystości ogłoszono wyniki oraz wręczono dyplomy i nagrody laureatom, finalistom oraz nauczycielom, którzy przygotowali uczniów do Olimpiady. Podczas uroczystości władze uczelni reprezentowali: prof. dr hab. inż. Adam Gadomski - prorektor ds. współpracy międzynarodowej oraz dr inż. Mścisław Śrutek - prodziekan ds. dydaktycznych i studenckich Wydziału Telekomunikacji, Informatyki i Elektrotechniki. Uroczystość zaszczycili swoją obecnością: Urszula Chaberska - przedstawicielka Kuratorium Oświa... więcej»

Seminarium szkoleniowe "Nowoczesne technologie w stacjach i sieciach elektroenergetycznych" ELSEP 2018 (Krzysztof Woliński)
17 maja 2018 r., jak co roku, w Auli Wydziału Elektrycznego Politechniki Białostockiej odbyło się XVI już seminarium szkoleniowe kadry inżynieryjno-technicznej poświęcone zagadnieniom eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych. Organizatorami seminarium byli: Komisja Szkoleniowa Oddziału Białostockiego SEP, PGE Dystrybucja, Wydział Elektryczny Politechniki Białostockiej oraz Podlaska Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa (POIIB). Patronat honorowy sprawował JM Rektor Politechniki Białostockiej - prof. dr hab. inż. Lech Dzienis. W seminarium wzięło udział ok. 250 osób, które reprezentowały szerokie grono elektryków z terenów województwa podlaskiego, warmińsko-mazurskiego i mazowieckiego oraz zaproszeni goście. W zorganizowanej części wystawienniczej wzięło udział kilkanaście firm prezentujących swoje wyroby oraz najnowsze rozwiązania w energetyce i przemyśle. Uczestników, sponsorów oraz zaproszonych gości powitali: prezes Oddziału Białostock... więcej»

2018-6

zeszyt-5538-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-6.html

 
W numerze m.in.:
Drony pomagają w czasie katastrof, w poszukiwaniach oraz ratownictwie
Namuduri K.: When Disaster Strikes, Flying Cell Towers Could Aid Search and Rescue. Base stations carried by drones would form an ad hoc network and connect first responders. IEEE Spectrum 2017 September. Opracował - Witold Bobrowski. Kiedy w południowo-wschodni Teksas uderzył huragan Harvey, gwałtowne wiatry i deszcz niemal zniszczyły sieć telekomunikacyjną w hrabstwie Aransas, które leżało bezpośrednio na ścieżce burzy. Według raportu PDF (Portable Document Format), Federalnej Komisji Łączności (Federal Communications Commission), tylko jedna wieża łączności komórkowej z 19 - nadal działała następnego dnia. Gdy po sztormie nadciągnął deszcz, 85% wież komórkowych w pobliskich powiatach Refugio i Calhoun przestało działać. Przed burzą obsługa sieci bezprzewodowych podjęła staranne przygotowania i napełniła paliwem zapasowe generatory stacjonujących oddziałów reagujących. Ostatecznie nie udało się utrzymać większości wież komórkowych - Federalna Komisja Łączności (FCC - Federal Communications Commission) szacuje, że ok. 5% wież komórkowych w oficjalnym obszarze katastrofy nie funkcjonowało. Trzy hrabstwa - Aransas, Refugio i Calhoun - znajdujące się w epicentrum huraganu miały obowiązkowy nakaz ewakuacji, kiedy huragan uderzy w ląd. Mimo to, każdy kto pozostał w okolicy oraz pierwsi rzeczoznawcy, szacując szkody, nie liczyli na niezawodność usług sieci komórkowych w tym krytycznym momencie. Jednak jest lepszy sposób komunikacji. Ratownicy mogą użyć dronów, aby wysłać tymczasowe bazowe stacje telekomunikacyjne, działające w powietrzu. Dzięki temu systemowi rzeczoznawcy z każdej agencji mogli dzielić się informacjami, zdjęciami i filmami z toczących się wydarzeń. Rząd Stanów Zjednoczonych opisał nawet zalety takiego podejścia w 2011 r., ale ta idea nigdy dotychczas nie została zrealizowana. Jedną z przyczyn jest to, że nadal nie ma komercyjnego systemu wykorzystującego drony w celu komunikacji w sytuacjach kat... więcej»

Reklozer ziemnozwarciowy dla sieci SN DOI:10.15199/74.2018.6.5
(Józef Lorenc, Bartosz Olejnik, Aleksandra Schött, Beata Zięba, Paweł Urbański)

W ostatnim czasie bardzo popularne w energetyce stały się urządzenia montowane w głębi sieci, komunikujące się z systemem nadzoru przy użyciu fal radiowych lub technologii GSM. Przykładem takich aparatów są reklozery, które są wprowadzane powszechnie do eksploatacji sieci SN. Reklozer w potocznym rozumieniu to urządzenie (z reguły napowietrzne), które może przerywać prądy obciążeniowe i zwarciowe oraz realizować funkcję automatyki SPZ. W typowych rozwiązaniach przyjęło się, że rolę łącznika w reklozerze pełni wyłącznik, co sprawia, że umieszczenie tak wyposażonego aparatu w głębi sieci jest równoznaczne z powtórzeniem właściwości pola liniowego rozdzielni SN. Urządzenia zabezpieczeniowe reklozerów czerpią sygnały pomiarowe zwykle z sensorowych czujników prądu i napięcia, rzadziej - z typowych przekładników. Wyłączeniowe funkcje typowego reklozera powodują wysokie koszty takiego urządzenia, które po uwzględnieniu aparatury pomiarowej i pomocniczej przekraczają często 50 tys. zł. Z wieloletnich doświadczeń eksploatacyjnych oraz z danych statystycznych jednoznacznie wynika, że ponad 70% wszystkich uszkodzeń w sieci dystrybucyjnej to zwarcia fazy z ziemią. Zgodnie z "Międzynarodowym Słownikiem Elektrotechniki" - zwarcia między jednym przewodem fazowym a ziemią w sieciach SN nazywane są doziemieniem [1]. Ich intensywność jest relatywnie duża, szczególnie w liniach napowietrznych. W ciągu roku na 100 km linii SN przypadać może od kilku do kilkunastu i więcej doziemień. Są one powodem różnych zjawisk niekorzystnie wpływających na pewność i jakość zasilania odbiorców energii elektrycznej oraz znacząco wpływają na warunki ochrony przepięciowej linii i na poziom zagrożenia porażeniowego. Zwarcia z ziemią, w postaci niestabilnego łuku elektrycznego (zwarcia przerywane), mogą być powodem niebezpiecznych przepięć ziemnozwarciowych, których skutkiem może być utrata izolacji w innych miejscach sieci, przekształcając doziemienie w zwarcie m... więcej»

LUDZIE POLSKIEJ ELEKTRYKI Prof. dr hab. inż. Zbigniew Stein (1931-2018)
Zbigniew Stein urodził się 9 lipca 1931 r. w Poznaniu. W latach 1950-1953 studiował na Wydziale Elektrycznym Szkoły Inżynierskiej w Poznaniu i uzyskał dyplom inżyniera elektryka. Studia drugiego stopnia kontynuował na Zamkniętym Kursie Magisterskim zorganizowanym dla asystentów ówczesnej Szkoły Inżynierskiej. Dyplom magistra inżyniera elektryka uzyskał w 1957 r. już na Politechnice Poznańskiej. Uchwałą w 1964 r. Rada Wydziału Elektrycznego Politechniki Śląskiej nadała Mu stopień naukowy doktora nauk technicznych. Ta sama Rada Wydziału, uchwałą w 1978 r., nadała Mu stopień naukowy doktora habilitowanego nauk technicznych. W 1986 r. uzyskał tytuł naukowy profesora. Działalność zawodowa prof. Zbigniewa Steina w szkolnictwie wyższy... więcej»

Nowe wyzwania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa cybernetycznego przez operatorów usług kluczowych DOI:10.15199/74.2018.6.10
(Cezary Bryczek)

Rozwój nowych technologii i standardów spowodował z jednej strony ograniczenie kosztów eksploatacji związanych z przejazdami inżynierów na stacje energetyczne, uproszczenie infrastruktury komunikacyjnej, zwiększenie niezawodności i interoperacyjności pomiędzy urządzeniami różnych producentów, z drugiej strony - zwiększyła się możliwość pojawienia zagrożenia w postaci różnego rodzaju incydentów bezpieczeństwa, mających niekorzystny wpływ na infrastrukturę i urządzenia zainstalowane na stacjach energetycznych, w zakładach przemysłowych, kopalniach, elektrowniach, a także na bezpieczeństwo i życie ludzi. Przykładami incydentów cybernetycznych odnotowanych w przeszłości są: ● StuxNet Worm (rok 2010) - atak na irańską elektrownię atomową w mieście Bushehr, gdzie w różnym stopniu zostały uszkodzone wirówki wzbogacające uran. Według analizy specjalistów firmy Symantec Stuxnet zaraził ok. 100 tys. komputerów na całym świecie, 60 tys. w Iranie - szczególnie centralnych systemów komputero- Mgr inż. Cezary Bryczek (cezary.bryczek@ge.com) - GE Power Sp. z o.o., Wałbrzych Rys. 1. Przykłady ataków cybernetycznych Fig. 1. Examples of cyber attacks wych w obiekcie jądrowym Bushehr. ● Rok 2014 - atak na niemiecką hutę stali, który polegał na przejęciu kontroli nad procesem produkcyjnym i awaryjne wyłączenie wielkiego pieca hutniczego. Atak spowodował poważne uszkodzenie infrastruktury i bardzo duże straty materialne. ● BlackEnergy i KillDisk (rok 2015) - atak na ukraińską sieć energetyczną, co skutkowało kilkugodzinną przerwą w dostawach prądu, która dotknęła od 80 tys. do 700 tys. odbiorców energii elektrycznej. Atakujący zablokowali możliwość zdalnego przywrócenia systemu, a także przeprowadzono atak DDoS na centrum obsługi klienta, opóźniając dotarcie informacji o blackoucie i uzyskanie informacji zwrotnej, co się stało. Biorąc po uwagę wyżej wymieniony przykład ataku na ukraińską sieć ener66 Rok L... więcej»

Sygnalizatory zwarć firmy ZAE
Firma ZAE jest producentem sygnalizatorów zwarć w sieciach kablowych SN. Obecnie najnowsza wersja, oznaczona CPZ®-4S, ma nowe funkcje. W artykule zaprezentowano jego możliwości. Sygnalizator zwarć typu CPZ®-4S jest urządzeniem pomiarowo -sygnalizacyjnym umożliwiającym szybką identyfikację uszkodzenia w ciągach kablowych sieci SN. Sygnalizator przeznaczony jest do sygnalizacji zwarć doziemnych i międzyfazowych w jednym lub dwóch torach kablowych jednocześnie. Sygnalizator CPZ®-4S może być stosowany w sieciach kablowych lub kablowo-napowietrznych: - skompensowanych z automatyką AWSC, - ze stale uz... więcej»

2018-5

zeszyt-5501-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-5.html

 
W numerze m.in.:
Aktualne potrzeby eksploatacyjne sieci i urządzeń SN- nowe zadania zespołów automatyki zabezpieczeniowej DOI:10.15199/74.2018.5.3
(Dariusz Sajewicz, Mariusz Radziszewski)

Zakłócenia w systemie elektroenergetycznym to niekorzystny stan pracy, charakteryzujący się powstaniem warunków uniemożliwiających normalną pracę poszczególnych urządzeń wytwórczych, przesyłowo-rozdzielczych oraz po stronie odbiorców finalnych (przemysł). Zagrożenia to jedno z rodzajów zakłóceń, które mogą być czasowo tolerowane, jednak powinny być sygnalizowane obsłudze w celu usunięcia przyczyny zagrożenia przed upływem dopuszczalnego czasu trwania zakłócenia. Mogą to być np.: przeciążenia ruchowe, zmiany parametrów jakościowych dostarczanej energii elektrycznej, zjawisko ferrorezonansu. Znajomość zjawisk zachodzących podczas zakłóceń w systemie elektroenergetycznym uświadamia sens stosowania elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej oraz umożliwia zrozumienie wzajemnych powiązań pomiędzy urządzeniem zabezpieczającym a chronionym obiektem. Podstawowe funkcje elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej to: eliminowanie zakłóceń (funkcja realizowana przez automatykę zabezpieczeniową), zapewnienie odpowiednich parametrów dostarczanej energii (realizowane przez automatykę regulacyjną) oraz utrzymanie ciągłości dostawy energii (dzięki automatyce łączeniowej). Najnowsza generacja urządzeń elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej pozwala znacznie poszerzyć dostęp i wiedzę o bieżącym stanie chronionego obiektu przez diagnostykę aparatury łączeniowej (wyłączniki mocy) jak też chronionych obiektów (silników, transformatorów, linii), kontrolne pomiary energii, mocy i innych parametrów pomocnych w bilansowaniu energii oraz rejestrację i analizę jakości energii elektrycznej. W artykule przedstawiono zagrożenia występujące w pracy sieci i urządzeń SN w postaci: przeciążeń ruchowych, pogorszenia parametrów jakościowych energii elektrycznej w wyniku występowania wyższych harmonicznych oraz zjawiska ferrorezonansu. Omówiono przyczyny występowania i skutki tych zagrożeń dla chronionych obiektów oraz zaproponowano śro... więcej»

Seminarium szkoleniowe kadry inżynieryjno-technicznej "Nowoczesne technologie w stacjach i sieciach elektroenergetycznych" (Krzysztof Woliński)
Komisja Szkoleniowa Oddziału Białostockiego SEP zorganizowała 28 marca 2018 r. spotkanie kadry inżynieryjno-technicznej poświęcone nowościom technicznym w budowie urządzeń stosowanych w rozdzielniach średniego napięcia i sieciach elektroenergetycznych. Obrady odbyły się Domu Technika NOT w Białymstoku. W seminarium uczestniczyło ponad 80 osób,... więcej»

LUDZIE POLSKIEJ ELEKTRYKI - Doc. dr inż. Jan Andrzej Strojny (1933-2017) (Jan Strzałka)
Doc. dr inż. Jan Andrzej Strojny urodził się 21 czerwca 1933 r. we Lwowie. Jego rodzice to Tadeusz Strojny i Mieczysława Kamila z domu Mildner. Ojciec był nauczycielem fizyki (przed wojną we Lwowie, a po wojnie w Krakowie m.in. w I Liceum Ogólnokształcącym im. Nowodworskiego), a matka nauczycielką szkoły podstawowej, następnie poświęciła się prowadzeniu domu. Po ukończeniu szkoły podstawowej i liceum ogólnokształcącego kol. Jan Andrzej Strojny rozpoczął studia wyższe w 1951 r. na Politechnice Wrocławskiej, ukończył je w roku 1956 na Wydziale Elektryfikacji Górnictwa i Hutnictwa Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. W roku 1956 rozpoczął pracę w AGH w Katedrze Urządzeń Sieci Elektrycznych pod kierunkiem prof. Stanisława Bladowskiego. W roku 1965 uzyskał tytuł doktora nauk technicznych, w roku 1971 został mianowany docentem. W latach 1972-1989 był kierownikiem Zakładu Technologii Urządzeń Elektroenergetycznych. W kadencji 1975-1978 był prodziekanem Wydziału Elektrotechniki Górniczej i Hutniczej AGH. W latach 1978-1982 był zastępcą dyrektora, a w latach 1982-1984 dyrektorem Instytutu Elektroenergetyki AGH. Był promotorem czterech prac doktorskich oraz recenzentem kilkunastu. Jest autorem wielu prac naukowych i publikacji z zakresu elektroenergetyki, głównie w dziedzinie kondensatorów do kompensacji mo... więcej»

Współpraca prosumenckich układów OZE z lokalnymi instalacjami elektrycznymi w świetle procesów normalizacyjnych i rozwoju technologii smart DOI:10.15199/74.2018.5.1
(Marcin A. Sulkowski)

Zagadnienia związane z poprawą efektywności energetycznej użytkowania energii są bardzo istotne. Wynika to z troski o środowisko naturalne, jak i możliwości wyczerpania dotychczasowych pierwotnych źródeł energii. Dlatego też, w ciągu ostatnich kilku lat, duży nacisk kładzie się na rozwój energetyki prosumenckiej, opartej na niewielkich instalacjach OZE. Przy czym w początkowym okresie rozwoju energetyki prosumenckiej brakowało aktów prawnych regulujących zasady współpracy owych instalacji z lokalnymi systemami energetycznymi, jak i dokładnych wytycznych w zakresie bezpieczeństwa użytkowania mikroinstalacji OZE w obiektach budowlanych. Problem ten nie dotyczył jednak tylko naszego kraju, ale także był widoczny w wielu państwach europejskich, w których rozwój instalacji prosumenckich w ostatnich latach odbywał się bardzo dynamicznie. Uregulowanie prawne oraz wytyczne dotyczące kwestii bezpieczeństwa są bardzo istotne, gdyż mikroinstalacje OZE są eksploatowane często w obiektach, w których brakuje stałego nadzoru osób wykwalifikowanych lub poinstruowanych. A punktem ich przyłączenia do systemu dystrybucyjnego są elektroenergetyczne sieci niskiego napięcia, w których aktualnie nie ma możliwości sterowania parametrami sieci w czasie rzeczywistym. Powoduje to powstawanie dodatkowych zagrożeń zarówno w aspekcie użytkowania instalacji OZE w obiektach, jak i w sieciach elektroenergetycznych nn. Sposoby współpracy mikroinstalacji prosumenckich z sieciami dystrybucyjnymi Problem braku regulacji prawnych w zakresie instalacji OZE przyłączanych do sieci elektroenergetycznych niskich napięć został zauważony także na poziomie międzynarodowym. Skutkiem tego są prace normalizacyjne nad projektem normy IEC 60364-8-2 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 8-2 Prosumenckie instalacje niskiego napięcia (Prosuming low -voltage electrical installations) [1]. Aktualnie znajdują się one na ostatnim etapie prac legislacyjnym, a planowany te... więcej»

Wielofunkcyjny tester urządzeń stacyjnych
CPC 100 firmy OMICRON jest wielofunkcyjnym testerem służącym do prac uruchomieniowych i serwisowania urządzeń na stacji. Zastępuje on kilka pojedynczych testerów, redukując koszty transportu, szkoleń jak również minimalizuje czas testów. Rozwiązanie wszystko w jednym Wszechstronny tester CPC 100 może być praktycznie stosowany do wielu standardowych i diagnostycznych testów różnych urządzeń elektrycznych, tj. transformatorów mocy, przekładników prądowych i napięciowych, wyłączników, rozdzielni, maszyn wirujących, systemów uziemień, jak również kabli i linii napowietrznych. Ab... więcej»

2018-4

zeszyt-5483-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-4.html

 
W numerze m.in.:
Polska terminologia w dziedzinie elektryczności (Janusz Nowastowski)
Od początku nauk technicznych ważne dla wzajemnego zrozumienia było doskonalenie i uzgadnianie nazewnictwa. Wraz z przyśpieszającym rozwojem techniki nazwy: pojęć, rzeczy i zawodów zmieniają się, także pod wpływem globalizacji i dominacji języka angielskiego. Pierwszym naturalnym zjawiskiem elektrycznym znanym ludzkości od zawsze było wyładowanie atmosferyczne. Magnetyzm wykorzystywany był do orientacji żeglarskiej w postaci kompasu już 2500 lat p.n.e. w Chinach oraz starożytnej Grecji. Nazwa pochodzi od miasta Magnesia położonego w obecnej Turcji. Grecki filozof Tales z Miletu ok. 500 lat p.n.e. spostrzegł, że potarty suknem bursztyn przyciąga drobne ciała stałe. Nazwa bursztynu z greckiego ήλεκτρον (elektron) dała początek terminologii w naszej domenie zawodowej. Dzięki rozwojowi nauki o elektryczności pojawiło się wiele pojęć, określeń naukowych i urządzeń. Polskie terminy - najistotniejsze od XVIII w. do dziś Poniżej pokazano najważniejsze pojęcia występujące w polskim nazewnictwie technicznym: stos Volty, butelka lejdejska, elektroskop, galwanometr, pierścień i elektromagnes Faradaya, indukcja elektromagnetyczna, rezystor, prawa Kirchhoffa, prąd stały i przemienny, rezonator i odbiornik Hertza, generator Tesli, napięcie Halla, piezoelektryczność Curie, histereza magnetyczna Ewinga i Steinmetza, dioda i trioda Thompsona i Fleminga, ogniwa galwaniczne Volty, akumulatory, ogniwa paliwowe, licznik Edisona, fazomierz Doliwo-Dobrowolskiego, silnik Jacobiego, silnik elektryczny Siemensa, metadyna Rosenberga, układ Leonarda, transformator Staneya, teoria obwodów elektrycznych, uzwojenia maszyn, twornik, stojan, trakcja elektryczna, tramwaj i pociąg elektryczny, samochód elektryczny (1885 r.), lampa łukowa, żarówka Edisona, żarówki sodowe Philipsa, żarówki rtęciowe Aronsa, LED, OLED, linie energetyczne, kable, radiostacja Marconiego, telegraf, telefon Bella, radiotechnika, lampa elektronowa,... więcej»

Innowacyjna technologia odzysku energii mechanicznej drgań obiektów
Tom Krupenkin i in. "Bubbler: A Novel Ultra-High Power Density Energy Harvesting Method Based on Reverse Electrowetting". A Nature Research Journal online, https://www.nature.com/articles/srep16537. Opracował - Piotr Olszowiec. Jednym ze znanych źródeł energii wciąż oczekujących na wykorzystanie przez człowieka jest ruch rozmaitych konstrukcji, ciał i mediów. Przełomową technologią w tej dziedzinie może okazać się sposób utylizacji energii mechanicznej rozpraszanej bezużytecznie podczas drgań obiektów, w tym np. w trakcie chodu człowieka. Dotychczas jej efektywne wykorzystanie było niemożliwe z powodu braku odpowiedniego przetwornika, realizującego konwersję tej odpadowej energii na elektryczność. Dzięki wynalazkowi firmy InStep NanoPower moc tracona przez piechura będzie przekształcana na elektryczną z możliwością przesyłania do osobistego odbiornika. Istota tego przełomowego rozwiązania polega na zastosowaniu nowego sposobu uzyskiwani... więcej»

LUDZIE POLSKIEJ ELEKTRYKI Mgr inż. Jan Pabiańczyk (1938-2017) (Janusz Prusak, Waldemar Zając-Domański)
Jan Pabiańczyk urodził się 19 stycznia 1938 r. w Chrząstowie pod Łodzią. Był najmłodszy z czworga rodzeństwa - dzieci Stanisławy i Stanisława Pabiańczyków. Szkołę powszechną ukończył w powiatowym Parzęczewie. Naukę kontynuował w gimnazjum i liceum im. Stanisława Staszica w Zgierzu. W 1961 r. ukończył studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Łódzkiej (specjalizacja automatyka napędów). W 1963 r. z żoną Wiesławą założył rodzinę i przeniósł się do Józefowa k. Otwocka. Mieli troje dzieci. W latach 1963-1969 pracował w Fabryce Aparatury Elektrycznej EFA w Glinie k. Otwocka jako konstruktor, kontroler i projektant... więcej»

Targi Kielce 2018 (Krzysztof Woliński)
W dniach od 28 lutego do 1 marca br. odbyły się następujące imprezy targowe: XXI Międzynarodowe Targi Energetyki i Elektrotechniki ENEX, XVI Targi Odnawialnych Źródeł Energii ENEX - Nowa Energia, XIX Międzynarodowe Targi Ochrony Środowiska i Gospodarki Odpadami EKOTECH oraz Green City Expo. Patronat honorowy nad targami ENEX objęły: Ministerstwo Energii, Stowarzyszenie Elektryków Polskich, U... więcej»

LUDZIE POLSKIEJ ELEKTRYKI Inżynier Mieczysław Konstanciak (1931-2008) (Krystian Chrzan)
Mieczysław Konstanciak urodził się 23 września 1931 r. w miejscowości Zaścianek (powiat Słonin). Ojciec Michał był kombatantem wojny polsko-bolszewickiej, osadnikiem wojskowym, który otrzymał ziemię, by stworzyć gospodarstwo rolne. Matka miała na imię Józefa, z domu Kozakiewicz. Młodszy brat Zbigniew urodził się w 1938 r. 10 lutego 1940 r. cała rodzina została zesłana do Nowego Rasztadu w rejonie tocimskim, obwód Wołogda k. Archangielska. 23 sierpnia 1944 r. zostali odesłani do obwodu odeskiego, a w lutym 1946 r. przyjechali na Dolny Śląsk i po kilku miesiącach otrzymali gospodarstwo rolne w Widawie pod Wrocławiem (obecnie w granicach miasta). Mieczysław Konstanciak przez dwa lata chodził do szkoły pods... więcej»

2018-3

zeszyt-5442-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-3.html

 
W numerze m.in.:
Projekt, wykonanie i pomiary transformatora laboratoryjnego z rdzeniem w technologii UNICORE DOI:10.15199/74.2018.3.2
(Olgierd Massalski)

W ramach odbytej praktyki studenckiej w Instytucie Elektrotechniki w Warszawie w Zakładzie Trakcji Elektrycznej wykonano transformator laboratoryjny. Zakład Trakcji Elektrycznej ma bogatą bazę źródeł prądu stałego i przemiennego, jednak brakowało w niej transformatora na niskie napięcia mogącego dać na zaciskach wyjściowych duży prąd. Transformator ma następujące parametry: 230 V/120 V, 60 V, 30 V 50 Hz, co przy mocy 2650 VA daje odpowiednio następujące prądy 12 A/22,1 A, 44,2 A, 88,2 A: - klasa izolacji F, - rodzaj pracy C, - chłodzenie naturalne, - stopień ochrony IP00. Do rozważenia wybrano trzy rdzenie. Spośród nich wybrano rdzeń DUO3. Rdzeń UNCUT nie nadawał się do zastosowania z powodu "szytego" uzwojenia. Sposób łączenia blach rdzenia DUO3 pozwalał spodziewać się lepszej przewodności magnetycznej oraz cichszej pracy w porównaniu z rdzeniem BUTT2. W wykonanej konstrukcji zastosowano drut okrągły izolowany emalią o... więcej»

Mistrz Techniki NOT 2016/2017 (Janusz M. Kowalski)
28 stycznia 2018 r. podczas uroczystego Spotkania Noworocznego w Warszawskim Domu Technika NOT władz i przedstawicieli stowarzyszeń naukowowo-technicznych, rad regionalnych FSNT-NOT, członków Komitetów i Komisji oraz wieloletnich działaczy NOT, podsumowano naj... więcej»

Trolejbusy z bateryjnym źródłem zasilania trakcyjnego prekursorem dynamicznego ładowania pojazdów elektrycznych DOI:10.15199/74.2018.3.1
(Mikołaj Bartłomiejczyk)

Trolejbus jest bezszynowym środkiem transportu zbiorowego zasilanym z górnej dwuprzewodowej sieci trakcyjnej [1]. W związku z tym, analogicznie jak w przypadku innych pojazdów trakcji elektrycznej, jak np. tramwaj lub kolej, jest on powiązany z siecią trakcyjną i ewentualna jej awaria uniemożliwia dalszy ruch pojazdu. Fakt ten w znaczny sposób zmniejsza konkurencyjność trolejbusów w stosunku do autobusów. W związku z tym coraz powszechniejszym rozwiązaniem staje się wyposażanie trolejbusów w niezależne źródło zasilania, które może być użyte w sytuacjach awaryjnych. Trolejbusy wyposażone w taki układ autonomicznego zasilania mogą być także użyte do obsługi linii autobusowych, których znaczna część przebiega pod siecią trakcyjną [1]. Najstarszym źródłem zasilania awaryjnego dla trolejbusów są baterie elektrochemiczne i były one stosowane już w latach 30. XX w. Do tego celu wykorzystywano najczęściej standardowe akumulatory obwodów pomocniczych pojazdu. Trolejbus był wyposażony w cztery lub sześć akumulatorów dwunastowoltowych kwasowo-ołowiowych lub niklowo-kadmowych o pojemności 70-150 Ah. W trakcie jazdy - przy zasilaniu sieciowym - akumulatory były połączone szeregowo-równolegle, dając napięcie 24 V 4 Rok LXXXVI 2018 nr 3 ANALIZY - BADANIA - PRZEGLĄDY i zasilały obwody pomocnicze, takie jak np. oświetlenie. W przypadku konieczności jazdy awaryjnej bez zasilania z sieci, baterie te były łączone w szereg, dzięki czemu uzyskiwano napięcie 48 lub 72 V i tym napięciem zasilano silnik trakcyjny. Umożliwiało to przejechanie odcinka o długości 1-2 km z prędkością 5-10 km/h. Wraz z rozpowszechnieniem się małogabarytowych agregatów prądotwórczych zastosowanie baterii trakcyjnych zmalało. Jednak rozwój techniczny w dziedzinie baterii oraz względy środowiskowe powodują, iż w ostatnim okresie powoli zaczynają one odzyskiwać popularność. W połowie pierwszej dekady XXI w. pojawiło się kilka zwiastunów powrotu popularności baterii elektroc... więcej»

Kobiety w inżynierii - pokonanie stereotypu
Hancock R.: Women in Engineering: Overcoming the stereotype. Power Engineering International 2017 September. Opracował - Witold Bobrowski.Umiejętności Wraz z rozwojem elektrotechnicznego przemysłu coraz większego znaczenia nabiera znalezienie nowych sposobów przyciągania i utrzymania kobiet w tym sektorze. Ale czy stereotypy związane z płcią utrudniają to? Ruth Hancock rozmawiała z kobietami pracującymi w branży i poza nią, aby zbadać, co oznacza postrzeganie kariery w inżynierii elektrycznej. Kariera w inżynierii elektrycznej oferuje nieograniczone możliwości, szeroki zakres rodzajów pracy i sektorów przemysłu, zestawy umiejętności s... więcej»

Komitet Automatyki Elektroenergetycznej SEP (Krzysztof Woliński)
1 lutego 2018 r. w Warszawie odbyło się Walne Zebranie Komitetu Automatyki Elektroenergetycznej (KAE) SEP. Celem spotkania było podsumowanie działalności w kadencji 2014-2018 oraz wybór władz KAE SEP na nową kadencję. Komitet zrzesza aktualnie 140 członków i jego działalność w okresie sprawozdawczym koncentrowała się głównie na organizacji konferencji i seminariów. Zebranych oraz prezesa SEP - Piotra Szymczaka powitał przewodniczący KAE SEP prof. Eugeniusz Rosołowski. Przedstawił program zebrania oraz zaproponował wybór przewodniczącego zebrania. Obrady poprowadził kol. Krzysztof Borkiewicz. Prezes SEP Piotr Szymczak pogratulował członkom Komitetu sukcesów w działalności na forum Stowarzyszenia oraz przedstawił program działalności SEP w najbliższym czasie. Następnie wręczył odznaczenia i medale SEP przyznane przez Zarząd Główny SEP z okazji 30-lecia powstania Komi... więcej»

2018-2

zeszyt-5413-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-2.html

 
W numerze m.in.:
Model przęsła linii 110 kV z przewodami HTLS do obliczeń dopuszczalnej obciążalności prądowej w zmiennych warunkach pogodowych DOI:10.15199/74.2018.2.4
(Adam Babś, Tomasz Samotyjak)

Potrzeba przesyłania coraz większej ilości energii elektrycznej w połączeniu z trudnościami w uzyskaniu zgody na budowę nowych linii zmusza zakłady energetyczne do poszukiwania nowych sposobów zwiększania zdolności przesyłowych istniejących linii. Jednym z rozwiązań jest prowadzenie ruchu sieci 110 kV z uwzględnieniem dopuszczalnej w danych warunkach pogodowych wartości prądu a nie wartości prądu, jaki obliczono dla typowych warunków otoczenia. Dopuszczalny w danych warunkach pogodowych prąd obciążenia wynika z konieczności zachowania dopuszczalnej, minimalnej odległości przewodu roboczego do ziemi lub obiektów krzyżowanych. Wyznaczanie tego prądu jest zadaniem systemu dynamicznej obciążalności linii (DOL), który na podstawie mierzonych na bieżąco warunków pogodowych w miejscu występowania przęseł krytycznych oraz znajomości modelu cieplnego uwzględniającego cechy przewodu i sposób jego zawieszenia w przęśle wyznacza dopuszczalną wartość prądu. Model cieplny stosowany do obliczeń mechanicznych przewodu, tj.: naprężenia, zwisu, odległości od ziemi - jest dobrze znany i opisany w odniesieniu do przewodów stalowo-aluminiowych typu AFL, gdzie rdzeń stalowy odpowiada za własności mechaniczne przewodu. W ostatnich latach wzrosło użycie przewodów wysokotemperaturowych o małych zwisach HTLS (High Temperature Low Sag). Zastosowanie tych przewodów do budowy nowych linii znajduje swoje uzasadnienie w tych przypadkach, gdzie spodziewane są przejściowe znaczne wzrosty obciążenia linii spowodowane zmianami konfiguracji sieci, remontami lub dużym udziałem źródeł odnaw... więcej»

XX Jubileuszowe Sympozjum Oddziału Poznańskiego SEP "Sieci i instalacje 2017" (Ryszard Niewiedział)
W dniach 22 i 23 listopada 2017 r. w Centrum Kongresowym Instytutu Ochrony Roślin w Poznaniu odbyło się XX Jubileuszowe Sympozjum z cyklu "Współczesne urządzenia oraz usługi elektroenergetyczne, telekomunikacyjne i informatyczne". Sympozja te - zgodnie ze swoją wieloletnią tradycją - stanowią forum wymiany doświadczeń między specjalistami szeroko pojętej elektryki: elektrotechników, energetyków, elektroników, teletechników, automatyków, informatyków. Bieżąca edycja Sympozjum miała tytuł: "Sieci i instalacje 2017". Tematyka XX Sympozjum obejmowała następujące zagadnienia: - elektromobilność w Polsce - stan aktualny, - infrastruktura krajowej sieci elektroenergetycznej w XXI w., - od wyłącznika do IoT - ewolucja funkcjonalności instalacji elektrycznych w budynkach, - projektowanie i eksploatacja sieci przesyłowych, rozdzielczych i dystrybucyjnych, - projektowanie i eksploatacja instalacji w obiektach klasycznych i inteligentnych, - wybrane zagadnienia z ochrony przeciwporażeniowej, przeciwprzepięciowej i odgromowej, - sterowanie, monitorowanie i zarządzanie w elektroenergetyce.Organizatorami Sympozjum byli: Oddział Poznański Stowarzyszenia Elektryków Polskich im. prof. Józefa Węglarza, Wydział Elektryczny Politechniki Poznańskiej oraz Wielkopolska Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa. Sympozjum odbywało się pod patronatem medialnym: Wiadomości Elektrotechnicznych, Biuletynu Organizacyjnego i Naukowo-Technicznego SEP - SPEKTRUM, Miesięcznika Stowarzyszenia Elektryków Polskich - INPE oraz elektro.info. Celem XX Jubileuszowego Sympozjum było przedstawienie najnowszych osiągnięć naukow... więcej»

Spotkanie świąteczno-noworoczne Stowarzyszenia Elektryków Polskich (Krzysztof Woliński)
15 grudnia 2017 r. odbyło się coroczne tradycyjne spotkanie świąteczno-noworoczne przyjaciół i sympatyków SEP. Przyjaciele i zaproszeni goście spotkali się w Warszawskim Domu Technika NOT w Warszawie. Zebranych powitał piękną muzyką Johanna Straussa Syna - "Walc Potpourri" Kwartet Smyczkowy Kwadrat z harfą.Prowadzącym spotkanie był Robert Tondera - aktor Teatru Rampa w Warszawie. Powitał serdecznie przybyłych na spotkanie członków i sympatyków SEP oraz zaproszonych gości. W imieniu organizatorów podziękował sponsorom spotkania, firmom: Schneider Electric Polska, Trakcja PRKiI, ELSTER-PKP, Centrum Targowo- -Wys... więcej»

Diagnostyka obwodów zasilania napięciem liczników energii
Na podstawie materiałów firmowych http://www.oltest.com.ua/ - opracował Piotr Olszowiec. Dla zapewnienia dokładności wskazań liczników energii elektrycznej (ogólnie wszystkich przyrządów pomiarowych, zabezpieczeniowych itp.) konieczne jest ograniczenie strat napięcia między zaciskami uzwojenia wtórnego przekładnika napięciowego i danym aparatem. Przyrząd ten powinien bowiem otrzymywać z przekładnika napięcie bez żadnej straty (spadku). Z powodu rezystancji przewodów łączących nie jest to oczywiście w praktyce spełnione. Znanych jest kilka metod pomiaru tej straty/spadku napięcia, jednak one wszystkie są obarczone pewnymi wadami. Podstawową niedogodnością jest warunek jedno... więcej»

WYDAWNICTWA
Montaż i konserwacja instalacji elektrycznych.Sławomir Kołodziejczyk: Montaż i konserwacja instalacji elektrycznych. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2017.W rozdziale Do Czytelnika Autor napisał: Podręcznik, który trzymasz w ręku, poświęcono praktycznym zagadnieniom, dotyczącym montażu, konserwacji i napraw instalacji elektrycznej. Szczególny nacisk położyłem w nim na opis czynności wykonywanych na co dzień przez elektryka. Starałem się opisać je jak najprościej. (…) W niniejszym podręczniku zaproponowałem wykonanie wielu ćwiczeń praktycznych. Podręcznik jest przeznaczony dla uczniów technikum i zasadniczej szkoły zawodowej. Autor w poszczególnych rozdziałach omawia następujące zagadnienia: Część I. Montaż elementów instalacji elektrycznej BHP w pracy elektryka - ubranie robocze, zagrożenia i zasady BHP wynikające z pracy elektryka, pierwsza pomoc w nagłych wypadkach, ochrona przeciwpożarowa, Technologia pracy elektryka - podstawowe umiejętności elektryka, Montaż układów instalacyjnych - stanowisko do ćwiczeń z montażu układów instalacyjnych, montaż podstawowych układów instalacyjnych, montaż układów instalacji elektrycznych sterowanych podzespołami elektronicznymi, montaż układów do pomiaru energii elektrycznej, Podstawowe metody montażu instalacji elektrycznej - ogólne zasady, montaż instalacji (podtynkowych, wtynkowych, natynkowych, podłogowych, przemysłowych, specjalnych), montaż opraw oświetleniowych, montaż przyłączy elektrycznych, montaż uziemień, wykonywanie połączeń wyrównawczych, instalacje do wytwarzania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, Montaż rozdzielnic niskiego napięcia - dobór i montaż zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych,Kontrola prawidłowości montażu i działania instalacji elektrycznej - zasady sprawdzania poprawności działania instalacji elektrycznej po wykonaniu montażu, badania odbiorcze instalacji elektrycznej. Część II. Konserwacja i naprawa instalacji... więcej»

2018-1

zeszyt-5404-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-1.html

 
W numerze m.in.:
Dydaktyka elektrotechniki - stany nieustalone w obwodach z gałęzią RL DOI:10.15199/74.2018.1.10
(Andrzej Przytulski)

Obliczanie stanów nieustalonych w liniowych obwodach elektrycznych to klasyczny temat z zakresu teorii obwodów. W praktyce nauczania tego zagadnienia zdarzają się jednak przypadki, które stanowią poważny problem, szczególnie dla studentów spotykających się pierwszy raz z tymi zagadnieniami. Dwie najpopularniejsze metody obliczania stanów dynamicznych to: metoda klasyczna - równań różniczkowych zwyczajnych i chyba częściej obecnie stosowana metoda przekształceń całkowych Laplace’a, służąca nota bene do ich algebraizacji, a w efekcie do ich łatwiejszego rozwiązywania [1, 3, 4]. Oczywiste jest, że obydwie metody dla rozpatrywanego konkretnego przypadku muszą dać identyczne rezultaty. Zdarza się jednak, że stosowanie obydwu metod przynosi zupełnie odmienne wyniki, a interpretacja który z nich jest właściwy, nastręcza pewnych trudności. Przykładem tego mogą być obliczenia stanów nieustalonych w gałęziach zawierających cewki indukcyjne. Poniżej zaprezentowano dwa przykłady, do których studiujący mają zwykle najwięcej pytań. Przykład pierwszy - rozwieranie gałęzi RL W podręczniku [3], na którym wychowało się wiele pokoleń elektrotechników można znaleźć (na s. 917) przykład przedstawiony na rys. 1. Przed przystąpieniem do jego rozwiązania należałoby zacytować autora, który we wstępie do omawiania stanów nieustalonych napisał: Przebiegi prądów i napięć przy zmianach łączeniowych bądź zmianach parametrów obwodu elektrycznego, powinny spełniać następujące postulaty: 1. postulat ciągłości prądu w każdej gałęzi zawierającej element indukcyjny, 2. postulat ciągłości napięcia na każdym elemencie pojemnościowym. Skokowym zmianom w obwodach złożonych z elementó... więcej»

Stan aktualny i trendy rozwojowe w rozwiązaniach regulacji napięcia w układzie generator - stacja KSE (Władysław Przytocki)
Krajowy System Elektroenergetyczny wg definicji można uważać za zbiór urządzeń przeznaczony do: wytwarzania, przesyłu, rozdziału, magazynowania i użytkowania energii elektrycznej, połączonych ze sobą funkcjonalnie w system umożliwiający realizację dostaw energii elektrycznej na terenie kraju w sposób ciągły i nieprzerwany. Podstawowymi elementami tego systemu są: - węzły wytwórcze, w skład których wchodzą: generatory, transformatory blokowe, stacje elektroenergetyczne 400 kV, 220 kV, - stacje elektroenergetyczne wraz z transformatorami systemowymi, - sieć przesyłowa o napięciu 400 kV i 220 kV (sieć przesyłowa jest siecią ogólnopolską, zarządza nią operator systemu przesyłowego OSP, czyli Polskie Sieci Elektroenergetyczne PSE). Krajowy System Elektroenergetyczny jest powiązany z systemami innych krajów w ramach systemu UCTE, dzięki któremu można podjąć współpracę w zakresie przesyłu energii elektrycznej. Należą do niego operatorzy systemów przesyłowych z 20 krajów, - sieci rozdzielcze (dystrybucyjne), w skład których wchodzą linie i stacje rozdzielcze o napięciu 110 kV, sieci średniego i niskiego napięcia, węzły wytwórcze przyłączone do tych sieci oraz baterie kondensatorów. Sieci dystrybucyjne są zarządzane przez regionalnych operatorów systemu dystrybucyjnego (np. Enea, Energa, STOEN itp.). Praca sieci 110 kV w większości jest koordynowana przez OSP. Rys historyczny Do końca lat 80. w organizacji systemu energetycznego można wyróżnić było dwa podstawowe elementy: - elektrownie wraz z rozdzielniami napięć: 400 kV, 220 kV i 110 kV, zwanych przyelektrownianymi, - transformatorowe stacje elektroenergetyczne. Ten podział skutkował również sposobem regulacji napięcia. Napięcie na rozdzielniach przyelektrownianych było regulowane za pomocą układu ARNE, który sterował nastawnikami napięcia generatorów oraz sterował również przełącznikami zaczepów transformatorów i autotransformatorów zainstalowanych w tych rozdzielniach. Wraz ze... więcej»

Nowe zalecenia Polskiej Izby Ubezpieczycieli w zakresie ochrony odgromowej i przepięciowej DOI:10.15199/74.2018.1.6
(Jarosław Wiater)

Polska Izba Ubezpieczeń (PIU) przy współpracy z Krajową Izbą Gospodarczą Elektroniki i Telekomunikacji oraz Polskim Komitetem Ochrony Odgromowej SEP, Zespołem Inżynierów Ryzyka PIU opublikowała zalecenia "Zabezpieczenia przed skutkami przepięć i wyładowań piorunowych. Rodzaje, prawidłowe stosowanie i ich wpływ na bezpieczeństwo obiektów budowlanych" [7]. W wydanym komunikacie nr 33 z 2 czerwca 2017 r. [1] Polska Izba Ubezpieczeń przesłała do prezesów i członków zarządów zakładów ubezpieczeń opracowane zalecenia, wpisując się w działania podnoszące bezpieczeństwo obiektów budowlanych. Opracowanie stanowi odpowiedź na coraz większą podatność współczesnych urządzeń na powstawanie szkód w wyniku przepięć. Zauważa się ponadto, że stan techniczny sieci elektrycznej oraz jej zabezpieczenia mają ścisły związek z częstotliwością występowania pożarów. W dokumencie przedstawione zostały podstawowe założenia ochrony odgromowej i przeciwprzepięciowej, zagadnienia związane z analizą ryzyka i wyborem odpowiednich urządzeń zabezpieczających oraz podstawowe zasady ich instalacji i konserwacji. Omówione zostały także najczęściej popełniane błędy przy doborze zabezpieczeń, ich montażu i eksploatacji wraz z opisem skutków takich sytuacji. Wydawnictwo przeznaczone jest dla: przedsiębiorców i osób zarządzających nieruchomościami, pracowników zakładów ubezpieczeń odpowiedzialnych za ocenę ryzyka i likwidację szkód oraz pośredników ubezpieczeniowych. Omawiany dokument dostępny jest nieodpłatnie na stronie internetowej PIU, do której link zamieszczono w spisie literatury [7]. W tym artykule zostaną zaprezentowane najważniejsze wytyczne, które bezpośrednio przekładają się na zmniejszenie ryzyka strat piorunowych, kosztów ich likwidacji. Wymagania dla projektanta Budowa obiektu nie jest zadaniem łatwym i wymaga przeprowadzenia wielu działań i prac. Jednym z pierwszych jest zamówienie projektu lub adaptacja gotowego. W tym miejscu inwestor zazwyczaj... więcej»

Dokładność modelowania linii WN i jej wpływ na wyznaczone parametry elektryczne DOI:10.15199/74.2018.1.9
(Łukasz Grąkowski, Katarzyna Gębczyk, Andrzej Ł. Chojnacki)

Linie przesyłowe są jednym z podstawowych elementów systemu elektroenergetycznego, dlatego też poprawne określenie ich parametrów jest kluczowe z punktu widzenia analiz systemowych. Dokładna analiza rozpływów mocy bądź prądów zwarciowych nie byłaby możliwa bez wiarygodnego i dokładnego modelu linii, co w znaczący sposób przekłada się na stabilność oraz bezpieczeństwo systemu. Ponadto, poprawne określenie parametrów linii jest bardzo istotne z punktu widzenia nastaw zabezpieczeń elektroenergetycznych. W [5] przedstawiono wpływ sposobu wyznaczania parametrów linii 400 kV na dokładność obliczeń sieciowych. Zgłębiając tą tematykę w artykule podjęto próbę sprawdzenia, czy dokładność modelowania linii 400 kV w znaczący sposób wpływa na jej parametry elektryczne. W artykule omówiono podstawy teoretyczne oraz przeprowadzono symulacje z wykorzystaniem środowiska Matlab/ Simulink oraz EMTP-ATP. Podstawowe parametry elektryczne linii Schemat zastępczy linii elektroenergetycznej odwzorowuje zjawiska zachodzące podczas przesyłu energii elektrycznej. Do najczęściej stosowanych schematów należy schemat typu Π pokazany na rys. 1.Każdą linię elektroenergetyczną można opisać za pomocą: - rezystancji R, - reaktancji X, - konduktancji G, - susceptancji B. Rezystancja linii R związana jest z wydzielaniem energii cieplnej w przewodach podczas przepływu prądu. Wpływ na rezystancję linii ma również efekt naskórkowości oraz temperatura. Rezystancję jednostkową linii oblicza się z następującej zależności (1) gdzie: γ - konduktywność linii [m/Ωmm2], S - przekrój żyły [mm2]. Reaktancja linii X wynika z istnienia pola magnetycznego wokół przewodów [7]. Zależy głównie od wzajemnego położenia przewodów, odległości między nimi oraz indukcyjności wzajemnej wynikającej z wpływu pozostałych przewodów f... więcej»

Dr inż. Henryk Dziatlik (1905-1967) - wynalazca, członek ruchu oporu (Janusz Bublewski)
Henryk Dziatlik urodził się 28 stycznia 1905 r. w Dołchinowie na Wileńszczyźnie. Był synem Wojciecha i Bronisławy. Po ukończeniu gimnazjum i uzyskaniu matury w Wilnie rozpoczął studia w Instytucie Elektrotechnicznym przy Wydziale Nauk Ścisłych Uniwersytetu w Tuluzie (Francja), który ukończył w roku 1927. Po powrocie do kraju zamieszkał u rodziny w Toruniu i zatrudnił się jako inżynier elektryk w PEK (Pomorskiej Elektrowni Krajowej) "Gródek", której dyrektorem był inż. Alfons Hoffmann. Powołany na szkolenie wojskowe ukończył szkołę podchorążych w Zegrzu i rozpoczął służbę wojskową w jednostce łączności. Służba nie składała się tylko z ćwiczeń i zajęć polowych, ale też ze spotkań towarzyskich a nawet balów. Jak napisał na swoim blogu Jego syn Andrzej (znany grafik ze Szczecina): Mama była żoną oficera. Żyła od balu do balu. W tańcu poznała młodego podchorążego, który wrócił właśnie z Paryża do Warszawy. Rzuciła dla niego męża. Po ukończeniu służby wojskowej w stopniu podporucznika, Henryk Dziatlik zamieszkał w Warszawie z nowo poślubioną żoną Janiną. W 1931 r. został ojcem córki Agnieszki, a w 1935 r. syna Andrzeja. W roku 1930 opublikował w Przeglądzie Elektrotechnicznym (PE) w nr. 9. i 15. dwa artykuły zachęcające do stosowania kuchni elektrycznych i o trwałości izolatorów wysokiego napięcia w świetle przepisów polskich i międzynarodowych (PE nr 3). Zatrudnił się w firmie Grupa Techniczna Spółdzielnia utworzonej przez młodych inżynierów. Kierownictwo i dział projektowo-konstrukcyjny firmy mieścił się w Warszawie (Aleje Ujazdowskie 51), a pomieszczenia produkcyjne znajdowały się w podwarszawskiej Baniosze, w przebudowanych pomieszczeniach starej cegielni, gdzie wykonywano specjalistyczne prądnice i silniki. Zatrudnieni młodzi inżynierowie byli dobrze wykształceni, innowacyjni i umieli wprowadzać wiedzę teoretyczną do zadań praktycznych. Dzięki temu Grupa Techniczna była bezkonkurencyjna w wykonywaniu nietypowych zleceń. Firma ... więcej»

Redakcja:
ul. Ratuszowa 11, pok. 739
03-450 Warszawa
tel.: (22) 619 43 60, (22) 818 95 30
faks: (22) 619 43 60
e-mail: red.we@sigma-not.pl
www: http://wiadomoscielektrotechniczne.pl/

Czasopisma Wydawnictwa SIGMA-NOT można zaprenumerować w jednym z następujących wariantów: 

· Prenumerata roczna, półroczna i kwartalna czasopism w wersji papierowej,

· Prenumerata roczna w wersji PLUS (wersja papierowa i dostęp do Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl w ramach zaprenumerowanego tytułu),

· Prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych),

· Prenumerata ciągła w wersji PLUS – z 10% rabatem na każdy zaprenumerowany tytuł uzyskiwanym po podpisaniu umowy z Wydawnictwem SIGMA-NOT, przedłużanej automatycznie z roku na rok aż do momentu złożenia rezygnacji,

· Prenumerata zagraniczna – wysyłka czasopisma za granicę za dopłatą 100% do ceny prenumeraty krajowej.

 

Cennik prenumeraty 30 tytułów Wydawnictwa SIGMA-NOT (2015 rok)

 

Prenumeratę można zamówić bezpośrednio w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT:

telefonicznie: (22) 840 30 86 lub 840 35 89 lub faksem: (22) 891 13 74, 840 35 89, 840 59 49

mailem: prenumerata@sigma-not.pl lub na stronie: www.sigma-not.pl

listownie: Zakład Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o., ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa

oraz dokonując wpłaty na konto Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o.:
ul. Ratuszowa 11, 00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004,
nr konta 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577

 

Ogólne warunki prenumeraty czasopism fachowych Wydawnictwa SIGMA-NOT

 

Prenumeratorzy, którzy mają wykupioną prenumeratę u innego kolportera, mogą dokupić dostęp do Portalu w cenie 90 zł (netto) na rok, po przedstawieniu dowodu wpłaty na prenumeratę. Należy go przesłać do Zakładu Kolportażu wraz z zamówieniem na dostęp do Portalu Informacji Technicznej: mailem: kolportaz@sigma-not.pl lub faksem 22 891 13 74 

 

Informacja

Jeżeli zamawiana prenumerata, obejmuje numery na przełomie roku 2015/2016, to otrzymają Państwo dwie faktury. Jedna faktura na numery z 2015 roku, natomiast druga na numery z 2016 roku wg cennika na 2015 rok.

Formularze zamówienia na prenumeratę czasopism Wydawnictwa SIGMA-NOT dostępne są  na stronach poszczególnych tytułów, a formularz zbiorczy (umożliwiający zaprenumerowanie od razu kilku tytułów) – po kliknięciu w pole poniżej. 

·  FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA WYDAWNICTWA SIGMA-NOT

 

Prenumerata ciągła

Ta oferta, wprowadzona została z myślą o Państwa wygodzie, to tak zwana Prenumerata ciągła w wersji PLUS. Państwo zamawiacie nasze czasopisma tylko raz, a prenumerata przedłużana jest przez nas automatycznie z roku na rok, aż do momentu złożenia przez Państwa rezygnacji. Korzystając z tej oferty, nie musicie Państwo pamiętać pod koniec każdego roku o odnowieniu prenumeraty na rok następny, a ponadto Wydawnictwo SIGMA-NOT udzieli Państwu 10% bonifikaty na prenumerowane tytuły oraz na dostęp do Portalu Informacji Technicznej.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA Prenumeraty Ciągłej (plik .pdf)

 

Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach), do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT, ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa.

 

Czasopisma innych wydawców można zaprenumerować w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT w wariantach

· prenumerata roczna w wersji papierowej,

· prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA INNYCH WYDAWCÓW

Wydawnictwo SIGMA-NOT proponuje Państwu usługi w zakresie publikacji reklam, ogłoszeń lub artykułów sponsorowanych na łamach wszystkich wydawanych przez siebie czasopism. Nie ograniczamy jednak naszych usług do jedynie papierowej formy. Oferujemy Państwu również możliwość emisji na naszym Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl oraz stronach redakcyjnych poszczególnych tytułów. Służymy pomocą edytorską przy tworzeniu materiałów promocyjnych.

Pozostajemy do Państwa dyspozycji i chętnie odpowiemy na wszystkie pytania.

KONTAKT:

Dział Reklamy i Marketingu
ul. Ratuszowa 11
00-950 Warszawa skr. poczt. 1004
tel./faks: 22 827 43 65 
e-mail: reklama@sigma-not.pl

Pliki do pobrania:

Druk zamówienia wraz z warunkami zamieszczania reklam.

Cennik ogłoszeń i reklam kolorowych oraz czarno-białych w czasopismach Wydawnictwa

Cennik e-reklam na stronach Portalu Informacji Technicznej

Warunki techniczne umieszczania e-reklamy na stronach Portalu Informacji Technicznej

Wydawnictwo SIGMA-NOT, należące do Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych - Naczelnej Organizacji Technicznej, to największy polski wydawca prasy fachowej o ukierunkowaniu technicznym. Jako zorganizowana oficyna działa od 1949 r., a najstarszy wydawany tytuł - „Przegląd Techniczny” - liczy sobie 150 lat.

W portfolio Wydawnictwa SIGMA-NOT znajdują się obecnie 32 unikalne tytuły prasy fachowej. Czasopisma te działają na wielu płaszczyznach i są skierowane do wszystkich zainteresowanych tematami naukowo-technicznymi zarówno zawodowo, jak i czysto hobbystycznie, poszerzając ich kulturę techniczną. Czyta je miesięcznie ponad 200 tys. osób, które mogą w nich odnaleźć interesujące ich artykuły o nowinkach technicznych, najświeższych osiągnięciach naukowych, popularnych problemach w danej dziedzinie, a także analizy rynku, komentarze do bieżących wydarzeń gospodarczych oraz relacje z imprez i konferencji naukowo-technicznych.

Ofertę Wydawnictwa poszerzają publikacje książkowe; obecnie w sprzedaży jest pozycja książkowa „22 zadania służby BHP – standardy działania” autorstwa Lesława Zielińskiego oraz "ADR, REACH, CLP Niebezpieczne Chemikalia Poradnik" Bolesława Hancyka.

Poza czasopismami i książkami, nieprzerwanie od 1952 r. SIGMA-NOT wydaje również „Terminarz Technika” – wygodny kalendarz, zawierający - poza kalendarium - podstawowe informacje techniczne, świetnie znany już trzem pokoleniom polskich inżynierów.

Wszystkie artykuły opublikowane w czasopismach SIGMA-NOT począwszy od 2004 roku dostępne są także w wersji elektronicznej na Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl, który przeglądają Państwo w tej chwili. Każdy artykuł można kupić poprzez sms, e-płatności, lub posługując się tradycyjnym przelewem, a także w ramach dostępu do „Wirtualnej Czytelni”. Prenumeratorzy czasopism w wersji PLUS mogą korzystać za pośrednictwem „Wirtualnej Czytelni” z bazy artykułów zaprenumerowanego tytułu bez ograniczeń.

Wydawnictwo SIGMA-NOT ma w swoich strukturach Drukarnię oraz Zakład Kolportażu, które świadczą także usługi klientom zewnętrznym.

Zapraszamy do lektury i współpracy!

Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT Sp. z o.o.
ul. Ratuszowa 11 tel.: 22 818 09 18, 22 818 98 32
00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004 e-mail: sekretariat@sigma-not.pl

Kontakt w sprawie zakupów internetowych - tel. 601318457, sigmanot@gmail.com

NIP: 524-030-35-01
Numer KRS: 0000069968
REGON: 001408973
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy
Numer konta bankowego: Bank PKO BP 86 1020 1042 0000 8102 0010 2582
Numer konta bankowego dla prenumeraty: Bank PKO BP 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577