• Wiadomości Elektrotechniczne

    Artykuły przeglądowe, problemowe i dyskusyjne (ze szczególnym zwróceniem uwagi na aspekty praktyczne) ze wszystkich podstawowych działów współczesnej elektrotechniki silnoprądowej.

2017-9

zeszyt-5269-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-9.html

 
W numerze m.in.:
PGE Dystrybucja inwestuje w infrastrukturę na Podlasiu (Adam Rafalski)
PGE Dystrybucja zrealizuje w tym roku na terenie Podlasia inwestycję o wartości 250 mln zł. Modernizacja i rozbudowa stacji transformatorowych oraz linii przesyłowych wpłyną na znaczną poprawę jakości dostaw energii elektrycznej dla odbiorców. To kolejny rok intensywnych inwestycji na Podlasiu, które mają na celu zwiększenie niezawodności dostaw energii elektrycznej do odbiorców w tym regionie. W pierwszym półroczu 2017 r. PGE Dystrybucja zrealizowała na terenie województwa podlaskiego, w Augustowie i Hajnówce, dwie inwestycje ... więcej»

Specyfika zabezpieczenia różnicowego transformatorów z kątową regulacją przekładni DOI:10.15199/74.2017.9.13
(Hanna Dytry, Marcin Lizer, Piotr Suchorolski, Wojciech Szweicer)

Urządzeniami realizującymi wyłącznie regulację poprzeczną (regulacja kąta fazowego napięcia wyjściowego w stosunku do napięcia wejściowego) są przesuwniki fazowe. W międzynarodowej normie [4] przesuwnik fazowy zdefiniowano jako: transformator, który wyprzedza lub opóźnia napięciową zależność kątową jednego obwodu względem drugiego. Urządzenia takie pozwalają na wymuszenie zmiany przepływu mocy czynnej przez element sieci (np. linię), z którym przesuwnik jest połączony szeregowo przez oddziaływanie na kąt δ pomiędzy napięciami po jego obu stronach. Nie wpływają one natomiast celowo na poziom napięcia w sieci. Zmiana kąta fazowego napięcia po obu stronach przesuwnika fazowego jest realizowana na takiej samej zasadzie, jak to ma miejsce w przypadku zespołów transformatorowych, stosowanych do regulacji wzdłużnej przez dodanie lub odjęcie od napięcia fazowego danej fazy części napięcia międzyfazowego faz pozostałych, nazywanego napięciem dodawczym lub kwadraturowym (np. do napięcia fazy L1 dodawana lub odejmowana jest część napięcia międzyfazowego L2-L3). W zależności od amplitudy dodawanego napięcia międzyfazowego osiągany będzie różny kąt odchylenia napięcia fazowego. Regulacja napięcia dodawczego odbywa się za pomocą przełączników zaczepów o konstrukcji analogicznej jak w przypadku transformatorów z regulacją przekładni oraz autotransformatorów. Budowa typowych rozwiązań przesuwników fazowych Przesuwniki fazowe, ze względu na budowę ich obwodu magnetycznego, można podzielić na [4]: ● jednordzeniowe (bezpośrednie) - przesuwnik jest skonstruowany za pomocą jednego trójfazowego rdzenia. Przesunięcie fazy jest uzyskiwane przez połączenie uzwojeń w odpowiedni sposób. Uzwojenie z przełącznikiem zaczepów, które jest podłączone do zacisku wejściowego, jest sprzężone magnetycznie z uzwojeniem podłączonym pomiędzy dwoma pozostałymi fazami obwodu, ● wielordzeniowe (pośrednie) - przesuwnik jest skonstruowany jako zespół ... więcej»

Stacje wysokich napięć - przegląd rozwiązań układów połączeń w aspekcie bezpieczeństwa dostaw energii DOI:10.15199/74.2017.9.6
(Waldemar Dołęga)

Bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej jest niezbędnym wymogiem systemu elektroenergetycznego do zapewnienia bezpieczeństwa pracy sieci elektroenergetycznej oraz równoważenia dostaw energii elektrycznej z zapotrzebowaniem na tę energię [3]. Wiąże się jednoznacznie z zapewnieniem: ciągłości, niezawodności i pewności dostaw energii elektrycznej. Ciągłość dostawy energii elektrycznej to zdolność sieci elektroenergetycznej do zapewnienia dostaw energii elektrycznej o określonej jakości i niezawodności. Niezawodność dostaw określa zdolność do zapewnienia dostawy energii elektrycznej w określonym miejscu. Natomiast pewność dostawy wiąże się ze zdolnością krajowego systemu elektroenergetycznego (KSE) do zapewnienia dostawy energii elektrycznej. Zapewnienie bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej jednoznacznie wiąże się z usługą przesyłu lub dystrybucji energii elektrycznej, realizowaną przez operatorów systemów. Usługa ta, obejmująca korzystanie z KSE (przesyłanie lub dystrybucję energii elektrycznej), polega właśnie na utrzymywaniu: ciągłości dostarczania i odbioru energii elektrycznej w KSE, niezawodności jej dostarczania oraz parametrów jakościowych energii elektrycznej [3]. Stacje wysokich napięć, do których zalicza się stacje elektroenergetyczne 110 kV/SN i 110 kV/SN/SN wchodzą w zakres bardzo złożonych dystrybucyjnych systemów elektroenergetycznych i mają kluczowe znaczenie dla ich funkcjonowania. Są nie tylko ważnymi elementami składowymi sieci dystrybucyjnej, ale również sieci przesyłowej, bowiem w wielu regionach kraju sieć 110 kV pełni funkcję przesyłową, na skutek niewystarczająco rozwiniętej sieci przesyłowej [3]. W kraju znajduje się 1391 stacji wysokich napięć, które zasadniczo dzieli się na dwie podstawowe grupy - węzłowe i odbiorcze [5]. Z racji funkcji, jakie pełnią w systemie elektroenergetycznym stacje te określa się jako stacje GPZ (główny punkt zasilania) lub RPZ (rejonowy punkt zasilania) [2]. Niezawod... więcej»

Modernizacje obiektów a ograniczniki przepięć SEC: typu 1, typu 2, kombinowane, typu 3 firmy Phoenix Contact (Mieczysław Ludwików)
Zmieniające się stale wymagania nie tylko w świecie elektryki - są motorem rozwoju produktów. Często jednak niedocenianym kryterium jest spełnianie prostych wymagań pojawiających się przy modernizacjach, działających instalacji czy linii technologicznych. Tu bolesnym kryterium jest zawsze brak miejsca.Nowa rodzina ograniczników przepięć z rodziny Safe Energy Control łączy w sobie najostrzejsze wymagania norm z wyszukanymi wymaganiami firm ubezpieczeniowych, ale co jest najważniejsze, wymaganiem tych, którzy na co dzień borykają się z kryterium objętości. Modernizacje to proces permanentny w wielu gałęziach przemysłu. Są niektóre branże szczególnie wrażliwe na koszt godziny przestoju. Wszystkie praktycznie procesy technologiczne wymagają włączania i wyłączania urządzeń i aparatów, które generują przepięcia. Rozwiązaniem jest ogranicznik przepięć typu 2: VAL-SEC-T2 dobrany do stosownego układu sieci w modernizowanej instalacji. Wersja dla sieci pięcioprzewodowych to VAL-SEC-T2-3S-350-FM (rys.... więcej»

Realizacja półautomatycznego rozruchu kotłów w automatyce blokowej na przykładzie kotła wodnego WP-120 w EC Gdyńska DOI:10.15199/74.2017.9.9
(Maciej Kielian, Piotr Niemiec, Maciej Gross)

Zaangażowanie sektora przemysłowego ma istotny wpływ na rozwój automatyki blokowej. Potrzeba nowych usprawnień w procesie przemysłowym wynika z doświadczeń i eksploatacji bloków energetycznych. Nowe algorytmy półautomatycznego rozruchu tworzone są przede wszystkim po to, by zapewnić bezawaryjność procesu rozruchowego i osiągnąć wymagane parametry technologiczne w skróconym czasie, biorąc pod uwagę wytyczne producentów urządzeń. Ponadto, mają zmniejszyć nakład pracy obsługi kotła, na której wraz z rozwojem i implementacją nowych technologii, spoczywa coraz większy zakres obowiązków. Ułatwienie pracy obsługi przez zastosowanie półautomatycznego rozruchu kotła, zmniejsza ryzyko popełnienia krytycznych błędów, które mogą przyczynić się do wydłużenia czasu osiągania danych założeń i które mają wpływ na cały proces technologiczny. Układy półautomatycznego rozruchu kotłów zostały zaimplementowane na blokach ciepłowniczych i kotle wodnym w EC Gdyńska. Artykuł ten koncentruje się głównie na rozruchu kotła wodnego WP-120, gdyż ze względu na charakterystykę swojej pracy konieczne jest jego szybkie i sprawne uruchomienie. Parametry kotła wodnego WP-120 Zgodnie z parametrami pracy kotła podanymi przez producenta (lit.), kocioł WP-120 jest kotłem wodnym o wymuszonym przepływie wody, opalany węglem kamiennym, o wydajności w zakresie 40-140 MWt, charakteryzujący się sprawnością 84%. Może on pracować jako kocioł szczytowy (dla zapewnienia parametrów wody sieciowej), ale również załączany jest awaryjnie w przypadku nieplanowanego, awaryjnego odstawienia głównej jednostki wytwórczej (np. BC-1, BC-2 o mocy elektrycznej 50 MWe i cieplnej 100 MWt każdy), współpracującej z miejscowym dystrybutorem ciepła. Doświadczenia eksploatacyjne kot... więcej»

2017-8

zeszyt-5238-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-8.html

 
W numerze m.in.:
Analiza poprawności działania układów SCO zainstalowanych w KSE na podstawie badań laboratoryjnych DOI:10.15199/74.2017.8.6
(Marek Głaz)

Wraz z wymianą układów SCO na nowe, spełniające wymagania IRiESP, w KSE odnotowano przypadki zbędnych wyłączeń przez automatykę SCO. W toku wyjaśnień stwierdzono zależność zbędnych działań od występowania różnego rodzaju stanów przejściowych w sieci rozdzielczej. Podejrzewano, że przyczyny mogą być związane z niedoskonałością zastosowanych w urządzeniach algorytmów i metod pomiarowych. Uzyskanie potwierdzenia tej tezy wymagało przeprowadzenia badań z możliwością symulowania w warunkach laboratoryjnych stanów przejściowych. Automatyka SCO stanowi jeden z najważniejszych elementów planu obrony KSE. Zasada jej działania jest związana z wyłączaniem grupy odbiorców na potrzeby obrony SEE przed utratą stabilności częstotliwościowej. W IRiESP zawarte są zapisy dotyczące SCO, które wynikają z wymagań określonych przez ENTSO-E, opisanych w dokumencie Policy 5 "Emergency Operations". Dokument ten określa założenia działań oraz odpowiedzialności operatorów w zakresie opanowywania zakłóceń dotyczących całego połączonego systemu europejskiego lub jego regionów. Zgodnie z powyższymi wymaganiami zakres nastaw działania SCO zawiera się od 49 Hz do 48 Hz. Dla wyższych częstotliwości od 50 Hz do 49 Hz uwzględnia się udział regulacji pierwotnej i wtórnej oraz inne działania (np. wyłączanie pomp), przeciwdziałające powstałemu deficytowi mocy. Ustawiając ostatni stopnień SCO na poziomie 48 Hz, zakłada się bezpieczny margines, umożliwiający zahamowanie przez SCO dalszego spadku częstotliwości, zanim nastąpi automatyczne odłączanie się generatorów po przekroczeniu 47,5 Hz. Dodatkowo, margines ten może być wykorzystany do indywidulanych działań (np. wydzielania obszarów wyspowych), przewidzianych w indywidulanych planach obrony operatorów. Operatorzy europejscy połączeni w ramach ENTSO-E są zobowiązani do stosowania następujących zasad koordynacji nastaw SCO. Aby nie spowodować efektu przeregulowania związanego z podwyższeniem częstotliwości powyż... więcej»

Sieci komunikacyjne wg IEC 61850 w obwodach wtórnych stacji 400/220 kV DOI:10.15199/74.2017.8.4
(Jerzy Nowak)

Obwody wtórne stacji składają się z: zabezpieczeń, automatyki, sterowania operacyjnego i akwizycji danych (SSiN - System Sterowania i Nadzoru), blokad technologicznych i łączeniowych, pomiarów energii, synchronizacji napięć, synchronizacji czasu, łącza inżynierskiego, rejestracji zdarzeń i zakłóceń, lokalizacji miejsca zwarcia, monitoringu aparatury pierwotnej i wtórnej, rezerwowej sygnalizacji awaryjnej, zasilania aparatury pierwotnej i wtórnej oraz z różnorodnej aparatury pomocniczej. Jedno urządzenie wielofunkcyjne inteligentne (IED - Intelligent Electronic Device) może mieć różne funkcje, np.: sterowanie operacyjne, akwizycję danych, zabezpieczenie odległościowe 5-strefowe, zabezpieczenie różnicowe, zabezpieczenie zerowoprądowe dwustopniowe kierunkowe, rejestrację zakłóceń, synchronizację napięć, SPZ (samoczynne ponowne załączenie) itd. Funkcja może rezydować w jednym IED lub może być rozproszona, tj. wykonywana przez kilka IED. IED, mające funkcję rozproszoną, mogą być zlokalizowane w obrębie pola rozdzielni (np. SPZ w oddzielnym urządzeniu) lub w różnych polach rozdzielni (np. lokalna rezerwa wyłącznikowa). Obwody wtórne to nie tylko funkcje zabezpieczeniowe, automatyki, SSiN itp., spełniające wymagania, niezawodności, selektywności i szybkości działania, dyspozycyjności itp. Architektura obwodów wtórnych jest również kształtowana wymaganiami instalacyjnymi, eksploatacyjnymi i ruchowymi. Nowoczesne urządzenia IED mają z natury rzeczy krótki czas eksploatacji z powodu ich zależności od elektroniki i software. Zatem w ciągu czasu eksploatacji obwodów pierwotnych przez 40-60 lat, urządzenia obwodów wtórnych będą wymieniane średnio dwa - trzy razy. Niektóre komponenty mogą być wymieniane częściej. Technologia komunikacji zmienia się szybciej niż technologia obwodów wtórnych. Jeśli instalujemy nowe urządzenie IED, to może ono wymagać zmiany typowej dla niego konfiguracji w celu zapewnienia komunikacji z istniejącymi urządze... więcej»

Sterowanie farmą wiatrową przyłączoną do sieci dystrybucyjnej 110 kV - rozwiązania zaawansowane DOI:10.15199/74.2017.8.1
(Ireneusz Grządzielski, Krzysztof Marszałkiewicz, Marian Maćkowiak)

W aktualnej wersji Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej [6] obowiązującej od 1 stycznia 2014 r. (dalej IRiESD) przyjęte są jednakowe wymagania w stosunku do farm wiatrowych - zarówno pojedynczych elektrowni wiatrowych, jak i dużych farm wiatrowych w zakresie regulacji mocy czynnej i biernej (w stanach normalnych i zakłóceniowych), regulacji napięcia, także podtrzymania napięcia przy jego zapadach. Wychodząc naprzeciw tym zapisom ENEA Operator stawia odpowiednie wymagania w stosunku do pojedynczych elektrowni wiatrowych lub zespołów elektrowni wiatrowych (parków wiatrowych), instalowanych w sieci średniego napięcia (SN) operatora. Problematykę tę przedstawiono w artykule [3]. Współczesne farmy wiatrowe (FW) o zainstalowanych mocach znamionowych rzędu 30-60 MW przyłączane do sieci dystrybucyjnej 110 kV wyposaża się w bardzo zaawansowane nadrzędne systemy sterowania i regulacji. Umożliwiają one realizację złożonych zadań regulacyjnych zgodnych z wymogami IRiESD, a także IRiESP [5]. Zdolność sterowania w trybie operatywnym, powinna być wykorzystywana przez operatorów sieciowych (OSP, OSD) w różnych sytuacjach pracy krajowego systemu elektroenergetycznego (KSE). Dotyczy to takich sytuacji jak: - niebezpieczeństwo przeciążenia elementów sieci operatora sieciowego, - niebezpieczny dla systemu wzrost lub obniżanie się napięcia i częstotliwości, Dr inż. Ireneusz Grządzielski (ireneusz.grzadzielski@put.poznan.pl), mgr inż. Krzysztof Marszałkiewicz, mgr inż. Marian Maćkowiak - Wydział Elektryczny Politechniki Poznańskiej siemens.pl/AFDD 4 Rok LXXXV 2017 nr 8 ANALIZY - BADANIA - PRZEGLĄDY - zagrożenie utraty stabilności (kątowej, napięciowej, częstotliwościowej), - potencjalne niebezpieczeństwo utraty zasilania całego systemu. Stosowane sposoby przyłączania farm wiatrowych do sieci dystrybucyjnej 110 kV Na rys. 1 pokazano w sposób poglądowy stosowane w praktyce sposoby przyłączenia farm wiatrowych do sieci dystrybucyj... więcej»

Mgr inż. Jacek Szpotański (Zbigniew Filinger, Ryszard Frydrychowski)
W sierpniu br. obchodzimy znakomity jubileusz, były wieloletni prezes SEP, a wcześniej prezes Oddziału Warszawskiego SEP - kol. Jacek Szpotański kończy 90 lat. Jacek Szpotański pochodzi ze szlacheckiego rodu Duninów - herbu Łabędź - wywodzącego się niemalże z początków państwa polskiego. Pierwsze oficjalne opisy działalności potomków rodu sięgają okresu panowania króla Bolesława Krzywoustego. Ród ten na przestrzeni wieków miał dziesiątki postaci zapisanych w historii Polski: rycerzy, hierarchów kościelnych, urzędników dworskich, zarządców ziemskich, urzędników miejskich, przemysłowców, pisarzy i poetów. W XIV w. powstały dwuczłonowe nazwiska rodu. Drugi człon to nazwa posiadłości lub cecha charakterystyczna postaci. Na przykład szpotawe kolana konia, stąd Dunin Szpot (Szpotański). Na przełomie XVII i XVIII w. żył Zygmunt Dunin Szpot ze Szpotawej Woli w Guberni Radomskiej, który jako pierwszy zrezygnował z pierwszego członu w nazwisku i zaczął posługiwać się nazwiskiem Szpotański. Współcześnie Duninowie zrzeszeni są w Stowarzyszeniu Rodu Duninów herbu Łabędź, z siedzibą w Warszawie. Jacek Szpotański urodził się 17 sierpnia 1927 r. w Warszawie. Jego ojcem był inżynier elektryk Kazimierz Szpotański, współzałożyciel i wieloletni prezes SEP, ale przede wszystkim założyciel największej w okresie międzywojennym polskiej fabryki aparatów elektrycznych. Pragnieniem ojca było, aby syn też był elektrykiem i potrafił kierować wielką, stale rozwijającą się fabryką. Jacka Szpotańskiego jeszcze jako ucznia szkoły podstawowej zabierał w teren, gdzie były instalowane urządzenia wyprodukowane w fabryce. Już w czasie wojny ojciec wraz z synem chodzili na teren budowy, a w 1942 r. uczestniczyli w uroczystym uruchomieniu linii 150 kV w Elektrowni Rożnów, prowadzącej do Warszawy. Dziś, najprawdopodobniej, jest on jedynym żyjącym świadkiem tego ważnego wydarzenia w historii elektryfikacji aglomeracji warszawskiej, pierwszego połączenia warsz... więcej»

Modernizacja elektrowni węglowych na świecie
Roesch A.: Coal’s Role in a Lower Carbon World. Power Engineering International 2016 December. Opracował - Witold Bobrowski.Technologia spalania węgla Poprawa efektywności elektrowni węglowych jest jednym z najtrudniejszych wyzwań w branży elektrycznej i jest obecnie realizowana dzięki najnowocześniejszym technologiom (state-of-the-art technology). Adi Roesch podkreślił ograniczenia roli węgla na świecie po konferencji post-COP21 (konferencja COP21 w Paryżu): (…) 196 krajów zgodziło się podjąć działania zmierzające do ograniczenia światowego średniego wzrostu temperatury do wartości znacznie poniżej 2 stopni Celsjusza powyżej poziomu przedprzemysłowego, podczas realizacji wysiłków w celu ograniczenia temperatury do 1,5 stopni Celsjusza. Na długo przed konferencją COP21, w listopadzie 2015 r., gdzie negocjowano przełomowe porozumienie z Paryża, zwolennicy globalnej energetyki węglowej już starali się utrzymać swoją znaczącą pozycję w świecie dostaw energii - przy jednoczesnym wspieraniu celowej redukcji gazu cieplarnianego wg COP21. Ponieważ energetyka węglowa jest od dawna postrzegana przez krytyków jako źródło przemysłowych gazów cieplarnianych, czy może w takim razie odgrywać poważną rolę w celu zapobiegania zmianom klimatu? Odpowiedź brzmi: tak, wg Światowego Stowarzyszenia Węgla (WCA - World Coal Association) oraz rosnącej liczby mediów na całym świecie, które inwestują miliony dolarów w modernizację istniejących zespołów starszych elektrowni węglowych (lub oczekiwania na budowę nowych jednostek), co ma znacznie zmniejszyć emisję gazów cieplarnianych. Po tym wszystkim prognozuje się jednak, że węgiel pozostanie drugim na świecie największym źródłem energii do 2030 r., a stanie się jeszcze bardziej krytycznym źródłem elektryczności w gospodarkach rozwijających się, takich jak w: Europie Środkowej i Wschodniej oraz ... więcej»

2017-7

zeszyt-5173-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-7.html

 
W numerze m.in.:
Właściwości niezawodnościowe napowietrznych linii dystrybucyjnych 110 kV DOI:10.15199/74.2017.7.3
(Andrzej Ł. Chojnacki, Agata K. Kaźmierczyk, Andrzej Stobiecki)

W niniejszym artykule autorzy zaprezentowali wyniki analizy parametrów oraz właściwości niezawodnościowych dystrybucyjnych linii napowietrznych 110 kV. Przeprowadzone badania obejmowały takie zagadnienia jak: sezonowość i przyczyny oraz skutki awarii (uszkodzony element linii). Na podstawie danych empirycznych przeprowadzona została weryfikacja parametryczna oraz nieparametryczna: czasu trwania awarii, czasu trwania wyłączeń awaryjnych, czasu trwania przerw w zasilaniu oraz energii elektrycznej niedostarczonej do odbiorców. Wszystkie analizy przeprowadzone zostały na poziomie istotności α = 0,05. Analiza sezonowości oraz przyczyn awarii Obserwacja zawodności linii 110 kV obejmuje okres 9 lat na terenie dużej spółki dystrybucyjnej energii elektrycznej w kraju. Na początku obserwacji istniało w tej spółce łącznie 1307 km napowietrznych linii 110 kV. Na koniec obserwacji długość ta wynosiła 1453 km. Długość linii w kolejnych latach obserwacji została przedstawiona w tab. I. W tab. II przedstawiono częstość uszkodzeń linii 110 kV w poszczególnych miesiącach roku. Dane te w postaci histogramu oraz funkcja aproksymacyjna przedstawione zostały na rys. 1. Najwięcej awarii linii 110 kV zaobserwowano w miesiącach zimowych (styczeń, luty, grudzień) oraz w miesiącach letnich i jesiennych (lipiec - październik). W zimie wystąpiło 77 awarii, co stanowi 34,53% wszystkich uszkodzeń (najwięcej w styczniu 17,94%). W miesiącach letnio-jesiennych wystąpiło 90 awarii, co stanowi 40,36% wszystkich uszkodzeń (najwięcej w sierpniu 14,35%). W pozostałych miesiącach zawodność linii kształtuje się znacznie poniżej średniej intensywności uszkodzeń. Ze względu na przejrzystość oraz prostotę zapisu, jako funkcję aproksymacyjną sezonowej zmienności częstości awarii, przyjęto wielomian. Ponieważ współczynniki funkcji aproksymacyjnej Dr hab. inż. Andrzej Ł. Chojnacki (a.chojnacki@tu.kielce.pl), dr inż. Agata K. Kaźmierczyk, dr inż. Andrzej Stobiecki ... więcej»

Elektrownia jądrowa Beloyarsk Unit 4 (Sverdlovsk, Rosja)
Sonal Patel: Top Plant: Beloyarsk Nuclear Power Plant Unit 4, Sverdlovsk Oblast, Russia. Power Magazine International 2016 November. Opracował - Witold BobrowskiReaktory szybkie neutronowe mają kluczowe znaczenie dla planów jądrowych Rosji. Udana konstrukcja, połączenie z siecią i testowanie pierwszego reaktora typu BN-800 w elektrowni jądrowej Beloyarsk jest ważnym osiągnięciem. Związek Radziecki (Soviet Union) rozpoczął swoje pierwsze eksperymentalne projekty w zakresie elektrowni jądrowych już w latach 40. ub.w. Rosja stworzyła potencjał jądrowy, uzależniając swoją przyszłość energetyczną, od technologii jądrowej, która została podjęta przez kilka krajów na świecie. Chociaż pierwszy reaktor jądrowy do produkcji energii elektrycznej był eksperymentalnie opracowany w Stanach Zjednoczonych (US Argonne National Laboratory) w grudniu 1951 r., to również Związek Radziecki opracował reaktor jądrowy do produkcji energii elektrycznej w znaczącej skali w Obnińsku (do 5 MWe) z kanałem uranografitowym. Produkował on elektryczność od roku 1954 do 1959. Sukces tej elektrowni inspirował do zwiększenia badań i rozwoju różnych typów innych reaktorów jądrowych, w tym reaktorów: wodnych ciśnieniowych (PWR - pressurized water reactors), reaktorów wodnych wrzących (BWR - boiling water reactors) oraz moderowanych organicznych reaktorów schładzanych. Niektóre typy reaktorów zostały porzucone, zanim osiągnęły stadium prototypu, to jednak wysiłki na rzecz rozwoju termicznych reaktorów elektrowni jądrowych opłacały się, powodując powstanie prototypów reaktorów wodnych ciśnieniowych PWR budowanych w Novo-Voroneżu, dwóch reaktorów typu kanałowego (two channel -type reactors), zbudowanych w zakładzie Beloyarsk w regionie uralskim oraz reaktorów wodnych wrzących produkowanych w zakładach Dimitrovograd. Pod koniec 1960 r., dzięki doświadczeniu, Związek Radziecki postanowił, że będzie koncentrować się na rozwoju dwóch termicznych typów ... więcej»

Klaster energetyczny w regionie Harz w Niemczech - doświadczenia i wyzwania DOI:10.15199/74.2017.7.4
(Bartłomiej Arendarski, Przemysław Trojan, Przemysław Komarnicki)

Rosnąca liczba zdecentralizowanych systemów elektroenergetycznych prowadzi do rozwoju technologii opartych na integracji źródeł OZE. Jednym z głównych wyzwań jest połączenie komponentów systemu przez sieć teleinformatyczną. Technologie komunikacyjne i informacyjne (ICT - Information and Communication Technology) odgrywają kluczową rolę w zaawansowanych systemach elektroenergetycznych. Integracja nowoczesnych technologii ICT pozwala na wymianę danych między: operatorami systemów elektroenergetycznych, jednostek wytwórczych, magazynów energii oraz odbiorców, torując tym samym drogę do efektywnego wykorzystania energii elektrycznej. Istnieje wiele inicjatyw i przedsięwzięć w tej dziedzinie, które zostały podsumowane w skali międzynarodowej pod nazwą smart grid. "Smart" w tym kontekście oznacza nawiązanie do inteligentnego wykorzystania wszystkich dostępnych środków do integracji i optymalizacji całego systemu elektroenergetycznego - począwszy od systemów wytwórczych, magazynowania energii, transportu, dystrybucji, a kończywszy na jej efektywnym wykorzystaniu. Realizacji tej koncepcji towarzyszy motywacja łącząca trzy główne cele, które mają wpływ na: środowisko, niezawodność dostaw oraz koszty wytwarzania i dystrybucji energii elektrycznej [3]. Cele te były realizowane w jednym z sześciu projektów pilotażowych, podjętych w ramach inicjatywy "e-Energia" w Niemczech. Projekt klastra regionu Harz (RegModHarz), dzięki dużemu udziałowi odnawialnych źródeł energii, takich jak: farmy wiatrowe, fotowoltaiczne oraz hydroelektrownie, w tym regionie stwarza idealne warunki do rozwoju technicznego i ekonomicznego klastra energetycznego, bazującego na odnawialnych źródłach energii oraz wdrażania technologii wspierających dalszą integrację OZE. Konsorcjum projektu obejmowało: operatorów systemów przesyłowych i dystrybucyjnych, operatorów jednostek wytwórczych, obiekty użyteczności publicznej i odbiorów energii, a także producentów komponent... więcej»

Elektryczność pod ręką DOI:10.15199/74.2017.7.7

A. Beuthnec: Electricity on tap. Fraunhofer magazine 1.15. Opracował - Konrad Woliński.Każdy wytwórca energii elektrycznej, pochodzącej ze źródeł odnawialnych takich jak wiatr czy energia słoneczna, potrzebuje możliwości magazynowania energii na okres niesprzyjających warunków, np. zachmurzenia lub braku wiatru. Opracowane przez naukowców nowe jednostki akumulatorów są obecnie produkowane w Korei Południowej. Fabryki potrzebują energii - a ich linie montażowe czasami muszą pracować 24 godziny na dobę. W idealnych warunkach energia niezbędna do ich funkcjonowania pochodzi ze źródeł odnawialnych. Jednak zarówno turbiny wiatrowe, jak i ogniwa słoneczne dostarczają wystarczającą ilość energii tylko w określonych warunkach pogodowych. Gdy popyt na energię przewyższa podaż, firmy zmuszone są do zakupu energii elektrycznej pochodzącej z elektrowni konwencjonalnych po wyższych cenach. Koszty te są trudne do oszacowania. Magazyny energii o dużej pojemności są rozwiązaniem, jeżeli umożliwiają przedsiębiorstwom gromadzenie nadwyżek energii elektrycznej pochodzącej z odna... więcej»

Dydaktyka elektrotechniki - pionierzy elektromagnesów. Część V. Przyrządy do pomiarów natężenia prądu DOI:10.15199/74.2017.7.6
(Andrzej Przytulski)

Rozwój amperomierza w dzisiejszym rozumieniu tego słowa nastąpił bezpośrednio po odkryciu przez Hansa Christiana Oersteda oddziaływania prądu elektrycznego na igłę magnetyczną i trwał przez kilka dziesięcioleci. Pierwszy przyrząd do pomiaru prądu (amper nie był jeszcze wówczas jednostką jego natężenia) nazwany został multiplikatorem, co w tłumaczeniu na język polski oznacza układ mnożący, a jego wynalazcą był Johann Salomo Christoph Schweigger (rys. 2). Johann Salomo Christoph Schweigger przyszedł na świat jako syn Friedricha Schweiggera - profesora nadzwyczajnego Wydziału Teologicznego Uniwersytetu w Erlangen. Będąc jeszcze uczniem wykazywał wiel-kie zdolności lingwistyczne, a zainteresowanie to pozostało mu na całe życie. W roku 1800 obronił doktorat - po uprzednim ukończeniu studiów na kierunkach: języków klasycznych, semickich oraz filozofii. Pod wpływem znanych wówczas w Erlangen profesorów Johanna Mayera i Georga Hildebranda, których wykładów słuchał z wielką uwagą, zainteresował się matematyką i naukami przyrodniczymi, a następnie sam prowadził z tych przedmiotów wykłady jako tzw. prywatny docent (Privatdozent). W latach 1803-1811 był nauczycielem matematyki i fizyki w gimnazjum w Bayreuth. Następne pięć lat spędził w wyższej szkole realnej w Norymberdze. W roku 1816 został mianowany na fizyka w Bawarskiej Akademii Nauk w Monachium (Bayerische Akademie der Wissenschaften in München) i jednocześnie członkiem Niemieckiej Akademii Przyrodników Leopoldina (Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina). Rok później został profesorem zwyczajnym na uniwersytecie w Erlangen, a w roku 1819 na uniwersytecie w Halle [11]. Jego prace naukowe skupiały się głównie wokół galwanizmu i elektromagnetyzmu. Pracując w Halle, zaraz po odkryciu przez Oersteda oddziaływania prądu elektrycznego na igłę magnetyczną (1820 r.) [13], Schweigger zauważył, że oddziaływanie to może być wzmocnione, gdy igłę umieści się w cewce składającej się z wiel... więcej»

2017-6

zeszyt-5115-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-6.html

 
W numerze m.in.:
Automatyka do kształtowania obciążeń w sieciach niskiego napięcia z zastosowaniem transformatorów z podobciążeniowymi przełącznikami zaczepów DOI:10.15199/74.2017.6.2
(Bartosz Pawlicki, Piotr Dukat)

innogy Stoen Operator, pełniąc rolę operatora systemu dystrybucyjnego (OSD), odpowiada za dostawy energii elektrycznej do odbiorców na terenie Warszawy i gmin ościennych. Testowanie i rozwijanie innowacyjnych rozwiązań technicznych ma na celu przygotowanie sieci i służb do eliminacji problemów, jakie występują lub mogą wystąpić w przyszłości w sieci dystrybucyjnej, jak również na poziomie krajowego systemu elektroenergetycznego (KSE). Uzyskane w ten sposób narzędzia umożliwiają reagowanie na zmiany, jakim ulegają sieci elektroenergetyczne w procesie przechodzenia od sieci klasycznie zbudowanych do smart grids. Głównymi zagadnieniami, którym poświęcony został projekt Frequency Based Voltage Regulation (FBVR), są kształtowanie obciążeń odbiorców w obliczu problemów związanych z zaspokojeniem zapotrzebowania szczytowego [7] oraz dostosowanie sieci niskiego napięcia do rosnącego udziału rozproszonych źródeł energii w sposób umożliwiający spełnienie kryteriów do ich przyłączenia [1]. Opis zastosowania Dostępność oferty nowych urządzeń, takich jak transformatory SN/nN z podobciążeniowymi przełącznikami zaczepów po stronie SN lub nN, stwarza nowe możliwości wykorzystania ich funkcjonalności w różnych układach sterowania. Jednostki te wyposażone są w PPZ bezprzerwowo przełączające kolejne zaczepy, bez konieczności wyłączania odbiorców. Deklarowana trwałość przełączników na poziomie 700 000 przełączeń [2] pozwala zakładać, że czas ich eksploatacji będzie zbliżony do oczekiwanego przez innogy Stoen Operator czasu życia transformatorów SN/nN. W metodzie FBVR autor publikacji [4] zaproponował wykorzystanie informacji pomiarowej o częstotliwości sieciowej, która obrazuje aktualny stan zbilansowania systemu elektroenergetycznego do regulacji obciążenia przez zmianę napięcia w stacji SN/nN. Takie podejście pozwala wpływać na pracę dużych grup - wszystkich odbiorów przyłączonych przez sieć nN do stacji. Regulacja napięcia bazująca na pomia... więcej»

Szkolenie techniczne General Electric (Krzysztof Woliński)
W dniach od 4 do 5 kwietnia 2017 r. w Bielsku-Białej General Electric Power Oddział Grid Automation zorganizował po raz kolejny szkolenie dla projektantów stacji wysokich i najwyższych napięć. W szkoleniu wzięło udział ponad 70 osób, które reprezentowały biura projektowe z całego kraju. Celem szkolenia było: przybliżenie rozszerzonej oferty produktowej GE (oraz Alstom), dostarczenie informacji mających wpływ na podejmowanie decyzji podczas projektowania oraz odpowiedzi na pytania techniczne, jakie powstają podczas wykonywania prac projektowych. Spotkanie był... więcej»

Budowa wirtualnych elektrowni w otwartym standardzie komunikacji VHPready DOI:DOI 10.15199/74.2017.6.10
(Adrian Dałek)

W ostatnich latach coraz większy problem dla dystrybutorów energii stanowią podłączane do sieci mikroźródła oraz odnawialne źródła energii. Dotychczasowy, zdecentralizowany rynek energii ulega zmianie przez wprowadzanie do systemu energii pochodzącej z mikroźródeł OZE. Model systemu elektroenergetycznego, oparty na centralnych elektrowniach konwencjonalnych, generujących energię transmitowaną do odbiorcy końcowego, przekształca się w zespół współzależnych mikrosystemów tworzonych przez prosumentów uczestniczących w rynku energii przez wprowadzanie jej do sieci elektroenergetycznej na poziomie niskiego i średniego napięcia. Proces ten wiąże się z coraz bardziej skomplikowaną integracją różnorodnych technologii i urządzeń w ramach jednego systemu. Bezpieczna i łatwiejsza integracja rozproszonych źródeł wytwórczych jest możliwa przez standaryzację wymagań operatorów systemu dystrybucyjnego w celu stworzenia otwartych standardów komunikacji. Drogą do tego jest opracowanie uniwersalnych modeli danych dla obiektów energetycznych oraz źródeł wytwórczych ze ściśle określoną listą sygnałów oraz wymaganiami w... więcej»

XX Seminarium Energotestu "Automatyka w elektroenergetyce" (Krzysztof Woliński)
W dniach 26-28 kwietnia 2017 r. w Krynicy-Zdrój odbyło się kolejne seminarium "Automatyka w elektroenergetyce". Referaty były poświęcone ważnym i bieżącym zagadnieniom, które dotyczyły: automatyki, systemów sterowania, urządzeń i układów elektrycznych w przesyle, dystrybucji oraz w elektrowniach i elektrociepłowniach zawodowych i przemyśle. Organizatorem konferencji była firma Energotest z Gliwic. Patronat merytoryczny sprawowały Polskie Sieci Elektroenergetyczne. W obradach seminarium uczestniczyło ponad 250 osób, reprezentujących krajową elektroenergetykę zawodową (przesył, rozdział, wytwarzanie) i przemysłową, firmy inżynierskie, ośrodki akademickie oraz firmy krajowe i zagraniczne (Niemcy, Litwa i Estonia). Prezes Energotestu Arkadiusz Klimowicz otwiera obrady seminarium Uczestnicy na sali obrad Obrady prowadzi Zbigniew Kochel Stoisko firmy Energotest Uczestników spotkania powitał i oficjalnego otwarcia obrad dokonał prezes Energotestu Arkadiusz Klimowicz. W wystąpieniu przedstawił komitet organizacyjny, tematykę obrad poszczególnych sesji oraz życzył uczestnikom owocnych obrad i konstruktywnej dyskusji technicznej. Nawiązał także do podwójnego jubileuszu: XX Seminarium i 25-lecia istnienia firmy Energotest. Następnie głos zabrał przewodniczący komitetu organizacyjnego - Zbigniew Kochel. Omówił sprawy związane ze sposobem prowadzenia obrad, zagospodarowaniem czasu w... więcej»

Audyty energetyczne przedsiębiorstw DOI:10.15199/74.2017.6.4
(Tomasz Sumera)

Od 1 października 2016 r. obowiązuje nowa ustawa o efektywności energetycznej z 20 maja 2016 r.1) Jest to realizacja dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (2012/27/UE)2), która weszła w życie w grudniu 2012 r. W myśl dyrektywy, państwa członkowskie są zobowiązane do ustalenia orientacyjnych krajowych celów w zakresie efektywności energetycznej na rok 2020, wykorzystując zużycie energii pierwotnej albo zużycie końcowe. W dyrektywie określono także prawnie wiążące przepisy obowiązujące użytkowników końcowych oraz dostawców energii m.in. obowiązkowe i regularne audyty energetyczne, przeprowadzane co najmniej co cztery lata w dużych przedsiębiorstwach, z wyjątkiem tych, w których wdrożono certyfikowane systemy 3). Ustawa o efektywności energetycznej z 20 maja 2016 r. - jako wdrożenie w Polsce ww. dyrektywy - w rozdziale 5. wprowadza obowiązek m.in. przeprowadzenia audytów energetycznych przedsiębiorstw. Wymaganie to dotyczy dużych przedsiębiorstw niezależnie od branży. Zwolnione z obowiązku są mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa4). Zwolnienie dotyczy też dużych przedsiębiorstw w przypadku wdrożenia przez nich: - systemu zarządzania energią określonego w Polskiej Normie dotyczącej systemów zarządzania energią, wymagań i zaleceń użytkowania5), - systemu zarządzania środowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 z 25 listopada 2009 r. w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS), uchylającego rozporządzenie (WE) nr 761/2001 oraz decyzje Komisji 2001/681/WE i 2006/193/WE6), pod warunkiem jednak, że w ramach tych systemów przeprowadzono audyt energetyczny przedsiębiorstwa. Definicję małego i średniego przedsiębiorstwa można znaleźć w rozporządzeniu Komisji Europejskiej (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r., uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Tr... więcej»

2017-5

zeszyt-5067-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-5.html

 
W numerze m.in.:
Ograniczanie strat mocy w układach zasilających przez filtrację wyższych harmonicznych DOI:10.15199/74.2017.5.3
(Grzegorz Hołdyński, Zbigniew Skibko)

straty mocy, układy zasilające, wyższe harmoniczne Przedstawiono podstawowe zagadnienia związane z mechanizmem przyrostu strat mocy w poszczególnych elementach sieci zasilającej powodowanych przepływem prądów odkształconych oraz metody ich zmniejszenia przez eliminację wyższych harmonicznych. Keywords: power loss, power supplies, higher harmonics Basic principles related to the mechanism of the increase in the power loss in individual network elements, caused by the flow of deformed currents and methods of limiting them by filtration of higher harmonics are presented in the article.Odbiorników nieliniowych przyłączonych do sieci elektroenergetycznych jest coraz więcej. Należą do nich m.in.: przemienniki częstotliwości, prostowniki (sterowane i niesterowane), sprzęt elektroniczny (komputerowy, RTV), oświetlenie wyładowcze oraz LED. Odbiorniki te wymuszają w sieci zasilającej przepływ prądów odkształconych od przebiegu sinusoidalnego, co powoduje wiele niekorzystnych zjawisk. Należy do nich głównie zwiększenie strat mocy, co wiąże się w niektórych przypadkach ze znacznym pogorszeniem efektywności energetycznej układów elektroenergetycznych. Wyższe harmoniczne prądów (składowe o częstotliwościach będących wielokrotnością częstotliwości podstawowej), przepływając przez poszczególne elementy układów elektroenergetycznych, takich jak transformatory czy linie zasilające odbiorców, wywołują w nich dodatkowe straty mocy. Straty te, oprócz pogorszenia efektywności energetycznej układów zasilających, mogą być przyczyną innych niekorzystnych zjawisk. W liniach elektroenergetycznych dodatkowe straty mocy powodują wzrost temperatury przewodów (szczególnie przewodu neutralnego), co w przypadku linii kablowych może skutkować szybszym starzeniem izolacji, natomiast w liniach napowietrznych zmianą układu naprężeń w przewodach linii. W transformatorach, dodatkowe straty mocy, wywołane przepływem wyższych harmonicznych prądów, powodują wzrost te... więcej»

Badanie łukoochronności złączy kablowych typu ZK-SN-18 firmy Lamel Rozdzielnice Sp. z o.o., wyposażonych w rozdzielnice SN Xiria firmy EATON DOI:10.15199/74.2016.5.10
(Grzegorz Widelski)

Słowa kluczowe: złącze kablowe SN, konstrukcja, łukoochronność, badania Przedstawiono konstrukcję i wyniki badań łukoochronności złącza kablowego ZK-SN-18, wyposażonego w specjalny system absorpcji energii łuku elektrycznego. Keywords: MV cable connector, construction, arc protection capability, tests The paper presents design and results of tests of arc protection capability of cable connector ZK-SN-18, equipped with special system for absorption of electric arc energy.Pomimo mniejszych gabarytów dla złącza przeprowadzana jest taka sama próba jak dla typowej stacji transformatorowej. Kontrolowanie ogromnej ilości energii powstałej po inicjacji łuku elektrycznego oraz skuteczne rozprężenie gazów połukowych wymaga zastosow... więcej»

WYDAWNICTWA
Interferencja fal elektromagnetycznych.Marek Błahut: Interferencja fal elektromagnetycznych w planarnych falowodach wielomodowych. Teoria i zastosowanie. Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, Gliwice, 2016.W Podsumowaniu autor napisał: (…) Celem niniejszej monografii było przybliżenie Czytelnikowi tematyki związanej z propagacją fali elektromagnetycznej w planarnych falowodach wielomodowych (…). Szczególną uwagę poświęcono falowodom, które ze względu na swoją geometrię są wielomodowe dla kierunku równoległego do powierzchni planarnego położenia i jednomodowe dla kierunku prostopadłego (…). Monografia adresowana jest do osób zajmujących się szeroko rozumianą fotoniką. Niektóre par... więcej»

Sekcjonowanie sieci napowietrznej SN - Mostki WSM z użyciem rozłączalnych drążkiem zacisków oraz separatorów, zmniejszenie wskaźnika SAIDI (Autorski projekt zgłoszony w Urzędzie Patentowym RP W.124902 z 13 stycznia 2016 r.) DOI:10.15199/74.2017.5.15
(Stefan Waszak)

Skutecznym sposobem zmniejszenia liczby wyłączanych odbiorców przy pracach w sieci SN, mogło by być wykorzystanie do sekcjonowania linii istniejących w niej mostków. Wykorzystanie ich jest jednak uciążliwe oraz bardzo czasochłonne, wymaga każdorazowo ich obustronnego uziemiania, pojedyncza czynność zawsze trwa ponad dwie godziny. Idea pomysłu Należy wyposażyć mostek w rozłączalny zacisk manipulowany z odległości - drążkiem izolacyjnym od dołu. Dla uzyskania efektu widocznej przerwy w obwodzie, trzeba zrobić wpięcie w mostek separatora izolacyjnego, w ramkę którego wepniemy rozłączony zacisk. Procedura rozłączenia - połączenia trzech faz trwa kilka minut. Odcinek, na którym nie będą prowadzone prace, załączymy pod napięcie i zasilimy odbiorców. Szczegóły opracowania ● Warunki umożliwiające realizację pomysł... więcej»

Czująca proteza ręki DOI:10.15199/74.2017.5.17

Tyler D.J.: Creating a Prosthetic Hand That Can Feel. DARPA’s HAPTIX program aims to develop a prosthetic hand that’s just as capable as the original. IEEE Spectrum 2016 May. Opracował - Witold Bobrowski.Igor Spetic podchodzi do miski i podnosi wiśnie za ogonki. Używa lewej ręki, która jest jego własną - z krwi i kości. Jego prawa ręka to proteza z tworzywa sztucznego i metalu i jest konsekwencją wypadku. Igor Spetic jest wolontariuszem w badaniach w centrum medycznym (Louis Stokes Cleveland Veterans Affairs Medical Center), a urządzenie elektryczne pobudzające mięśnie (myoelectric) od lat, steruje ruchami mięśni w jego prawym ramieniu. Protezy używane zwykle po amputacji, zapewniają jedynie iluzoryczną kontrolę. Gdy Igor Spetic próbuje schwytać wiśnie protetycznym kciukiem i palcem wskazującym, owoc na ogół ulega zgnieceniu między palcami. Naukowcy rozpoczęli badania nad systemem dotykowym, który jest rozwijany na uniwersytecie Case Western Reserve University w Cleveland. Wcześniej chirurdzy - J. Robert Anderson i Michael Keith - wszczepili elektrody w prawe przedramie Igorowi Speticowi, dzięki czemu 3 nerwy odzyskały swoje funkcje w 20 lokalizacjach. Stymulowanie różnych włókien nerwowych powoduje realistyczne doznania, które Igor Spetic postrzega jako pochodzące z jego brakującej ręki. Kiedy stymulowane jest jedno miejsce, pacjent czuje dotyk na swojej prawej dłoni, kolejne miejsce stymulacji wywołuje uczucie dotyku kciukiem i tak dalej. W celu sprawdzenia, czy takie odczucia dałyby Igorowi Speticowi lepszą kontrolę nad protezą jego ręki, umieszczono cienkowarstwowe czujniki siły w rejestrze urządzenia wśród środkowych palców i kciuka. Sygnały z tych czujników, mają wywołać odpowiednią stymulację nerwów. Wtedy naukowcy sprawdzają, jak Igor Spetic chwyta inną wiśnię. Tym razem, jego chwyt jest precyzyjny - wyciąga ogonek bez uszkodzenia owocu. Podczas prób jest on w stanie wykonać zadanie w 93% ... więcej»

2017-4

zeszyt-5039-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-4.html

 
W numerze m.in.:
WYDAWNICTWA
40-lecie Oddziału Gorzowskiego SEP Edward Cadler (red.): 40-lecie Oddziału Gorzowskiego Stowarzyszenia Elektryków Polskich 1977-2017. SEP Oddział Gorzowski, Gorzów 2017. We Wstępie czytamy: (…) Przekazana do rąk Koleżanek i Kolegów publikacja, zawiera m.in. krótki rys historyczny 40-lecia naszego Oddziału, kalendarium oraz fotokronikę. Udokumentowano w niej nasze dokonania i osiągnięcia, co pozwoliło zachować w pamięci byłych i obecnych członków, którzy swą aktywnością i zaangażowaniem przyczyniają się do rozwoju naszego środowiska. W poszczególnych rozdziałach opisano następujące wydarzenia: Powstanie, rozwój i cele Stowarzyszenia Elektryków Polskich - przed powstaniem SEP, zjazd założycielski, Działalność SEP w latach 1940-1945 na Ziemi Gorzowskiej, Działalność SEP w latach 1945-1976 na Ziemi Gorzowskiej, Zarys historii Oddziału Gorzowskiego SEP - tworzenie Oddziału Gorzowskiego SEP, działalność Oddziału Gorzowskiego SEP w latach 1977-2012, konferencja naukowo- techniczna Innowacyjne Materiały i Technologie w Elektrotechnice i-MITEL, Dane statystyczne i osobowe - władze Oddziału Gorzowskiego SEP w latach 1977-2014, prezesi Oddziału Gorzowskiego SEP, Członek Honorowy SEP, Zasłużeni Seniorzy SEP, wykaz ważniejszych wydarzeń i imprez naukowo-technicznych zorganizowanych w latach 1977-2016, tablice (Walne Zgromadzenie Delegatów Oddziału Gorzowskiego SEP w latach 1977-2014, udział delegatów regionu Gorzowskiego i Oddziału Gorzowskiego w WZD SEP w latach 1954-2014, odznaki honorowe, zestawienie odznak i odznaczeń nadanych członkom Oddziału Gorzowskiego SEP w latach 1977-2016, wykaz członków i kół Oddziału Gorzowskiego SEP wyróżnionych odznakami i wyróżnieniami honorowymi SEP i NOT w latach 1977-2016, członkowie zwyczajni i wspierający oraz koła w Oddziale Gorzowskim SEP w latach 1977-2016, lista członków zwyczajnych o długoletniej przynależności do SEP, lista zmarłych zasłużonych działaczy Oddziału Gor... więcej»

Jubileusz 40-lecia Oddziału Gorzowskiego SEP im. Kol. mgr. inż. Jerzego Szmyta
Uroczystości składały się z dwóch części. Pierwsza część odbyła się 15 stycznia 2017 r. w kościele katedralnym w Gorzowie Wielkopolskim w asyście sztandaru Stowarzyszenia Elektryków Polskich. Mszy św. w intencji gorzowskich elektryków przewodniczył biskup diecezjalny diecezji zielonogórsko-gorzowskiej wraz z proboszczem kościoła katedralnego i kapelanem krajowym elektryków, energetyków i elektroników.Druga część uroczystości odbyła się w Hotelu MIESZKO w Gorzowie Wielkopolskim 20 stycznia 2017 r. Prowadzący uroczystości wiceprezes Oddziału Gorzowskiego SEP kol. Edward Cadler po wprowadzeniu sztandaru Stowarzyszenia Elektryków Polskich powitał gości i członków Oddziału Gorzowskiego SEP im. Kol. mgr. inż. Jerzego Szmyta. W jubileuszu udział wzięli: przedstawiciele władz samorządowych, uczelni technicznych, firm współpracujących, Oddziałów SEP, prezes Stowarzyszenia Elektryków Polskich dr inż. Piotr Szymczak, wiceprezydent Gorzowa Wielkopolskiego Jacek Szymankiewicz, przewodniczący Rady Miasta Gorzów Wielkopolski Sebastian Pieńkowski, burmistrz Choszczna Robert Adamczyk, radna Rady Miasta Gorzów Wielkopolski Grażyna Wojciechowska, przewodniczący Komitetu Elektrotechniki Polskiej Akademii Nauk prof. Andrzeja Demenko, prorektor Zachodniopomorskiego U... więcej»

Rozwój polskiego sektora wytwórczego do 2050 r. - perspektywy wykorzystania energetyki prosumenckiej DOI:10.15199/74.2017.4.1
(Radosław Szczerbowski)

Zmiany na światowych rynkach energetycznych cechują się niezwykłą dynamiką. Jeszcze kilkanaście lat temu energetyka węglowa wydawała się podstawowym źródłem wytwarzania energii elektrycznej. Obecnie coraz więcej państw odchodzi, bądź w perspektywie najbliższych lat ma zamiar odejść, od węgla jako podstawowego źródła wytwarzania energii elektrycznej. Troska o klimat i próba zahamowania globalnego ocieplenia sprawiły, że w odnawialnych źródłach energii upatrywana jest przyszłość energetyki. Ustalenia Konferencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu oraz kolejne zapisy prawne Unii Europejskiej, wprowadzające obostrzenia dotyczące emisji szkodliwych gazów powodują, że drastycznie maleje liczba nowych inwestycji w rozbudowę sektora energetyki węglowej. W Polsce węgiel brunatny i kamienny nadal odgrywają główną rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego. Węgiel jako paliwo energetyczne w najbliższych latach prawdopodobnie nadal będzie miał szczególne znaczenie w kształtowaniu potencjału wytwórczego krajowej energetyki. Należy mieć na uwadze, że system energetyczny, który w ponad 80% oparty jest na tym paliwie, trudno będzie w ciągu kilku lat przestawić na inne źródła energii. Prognozowanie przyszłości sektora energetycznego na wiele lat jest zadaniem trudnym i ryzykownym. Prognozy takie powstają bowiem na podstawie analizy wcześniejszych trendów i zmian. Na podejmowane decyzje wpływa wiele czynników, m.in. ekonomicznych czy trudnych do przewidzenia interesów politycznych. Rozwój Dr inż. Radosław Szczerbowski (radoslaw.szczebrowski@put.poznan.pl) - Instytut Elektroenergetyki Politechniki Poznańskiej 4 Rok LXXXV 2017 nr 4 ANALIZY - BADANIA - PRZEGLĄDY gospodarczy kraju determinowany jest bezpieczeństwem dostawy energii elektrycznej, która powinna być wytwarzana ze źródeł łatwo dostępnych, a jednocześnie taka energia powinna mieć satysfakcjonujące ceny. Te wyznaczniki warunkują wybór źródeł wytwórczych, który będzie ... więcej»

LUDZIE POLSKIEJ ELEKTRYKI Prof. Ryszard Rut (1941-2017) (Tadeusz Glinka)
Ryszard Rut rodził się 8 lipca 1941 r. w Przeworsku jako syn Mateusza i Stefanii. Szkołę podstawową ukończył w Przeworsku w 1954 r., następnie Technikum Mechaniczno-Elektryczne w Bielsku- Białej. Studiował na Wydziale Elektrycznym Politechniki Śląskiej w latach 1958-1963. Pracę magisterską obronił 31 października 1963 r. i uzyskał dyplom magistra inżyniera elektryka. Od 1 listopada 1963 r. rozpoczął pracę jako nauczyciel akademicki na etacie asystenta w Katedrze Maszyn Elektrycznych Politechniki Śląskiej kierowanej przez prof. Zygmunta Gogolewskiego. Po roku został przeszeregowany na starszego asystenta. Od 1 października 1970 r. przeniósł się do Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Rzeszowie (obecnie Politechnika Rzeszowska) za zgodą rektorów. Na Politechnice Rzeszowskiej początkowo pracował na etacie starszego asystenta, a od 1 sierpnia 1971 r. na etacie wykładowcy. Stopień naukowy doktora uzyskał 25 czerwca 1974 r. Temat rozprawy doktorskiej był następujący "Działania elektrodynamiczne i termiczne prądu w pręcie klatki silnika asynchronicznego głębokożłobkowego w stanie zwarcia". Promotorem był prof. Władysław Latek z Politechniki Warszawskiej, a recenzentami: prof. Władysław Pa... więcej»

Jubileusz 55-lecia PTETiS w sali Senatu Politechniki Warszawskiej (Krzysztof Kluszczyński)
W sali Senatu Politechniki Warszawskiej 23 stycznia 2017 r. odbyła się podniosła uroczystość, kończąca - trwające przez okrągły rok - obchody 55-lecia Polskiego Towarzystwa Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej (PTETiS). Wśród gości przybyłych na jubileusz znaleźli się rektorzy: Politechniki Warszawskiej prof. Jan Szmidt, Politechniki Częstochowskiej prof. Norbert Sczygiol i Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych w Warszawie prof. Paweł Nowacki, prezes Urzędu Patentowego RP dr Alicja Adamczak, przewodniczący Sekcji Nauk Technicznych Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów prof. Roman Barlik, przewodniczący.Komitetu Elektrotechniki PAN prof. Andrzej Demenko oraz liczne grono: prorektorów, dziekanów, dyrektorów instytutów naukowo- badawczych (Instytutu Tele- i Radiotechnicznego, Instytutu Elektrotechniki, Instytutu Energetyki, Instytutu Chemii Przemysłowej oraz Instytutu Technik Innowacyjnych EMAG), redaktorów naczelnych czasopism (Archives of Electrical Engineering PAN reprezentował redaktor naczelny prof. A. Demenko, Wiadomości Elektrotechnicznych - redaktor naczelny dr inż. Krzysztof Woliński, Elektronikę - redaktor mgr B. Lachowicz, zaś Przegląd Elektrotechniczny - redaktor naczelny prof. S. Tumański) oraz przewodniczą cy i prezesi towarzystw naukowych i stowarzyszeń technicznych: PTMTiS (przewodniczący prof. Zbigniew Kowalewski, SEP (prezes dr inż. Piotr Szymczak) i IEEE - Polska Sekcja (przewodniczący prof. Mariusz Malinowski). PTETiS liczy aktualnie 960 członków (profesorów, doktorów habilitowanych i doktorów oraz wybitnych dydaktyków i konstruktorów), skupionych w 15 Oddziałach, mieszczących się w największych miastach akademickich oraz w 2 sekcjach. Swój elitarny charakter i wysoki prestiż zachowuje dzięki wierności procedurze przyjmowania nowych członków, która wymaga zar... więcej»

2017-3

zeszyt-5013-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-3.html

 
W numerze m.in.:
Automatyka restytucyjna w sieciach średnich napięć sposobem na poprawę jakości dostaw energii DOI:10.15199/74.2017.3.6
(Adam Babś, Łukasz Kajda)

Przedstawiono automatykę sieci średnich napięć jako jeden z czynników mających bezpośredni wpływ na wskaźniki jakości dostaw energii elektrycznej oraz wysokość przychodu regulowanego operatora systemu dystrybucyjnego. Opisano automatykę restytucyjną i jej wpływ na poprawę wskaźników jakości dostaw energii elektrycznej.Obowiązująca od 2016 r. regulacja jakościowa dla operatorów systemów dystrybucyjnych (OSD) stanowi, że wskaźnikami mającymi bezpośredni wpływ na wysokość przychodu regulowanego OSD w latach 2016-2020 będą: wskaźnik przeciętnego systemowego czasu trwania przerwy SAIDI, wskaźnik przeciętnej systemowej częstości przerw SAIFI, czas realizacji przyłączenia CRP, czas przekazywania danych pomiarowo- rozliczeniowych CPD, który zostanie wprowadzony do regulacji jakościowej od 2018 r. Celem nowej regulacji jest skrócenie średnich czasów SAIDI do 136 min w 2020 r. W Polsce w 2014 r. wskaźnik SAIDI wyniósł 272 min, podczas gdy w większości krajów europejskich wynosi poniżej 60 min. Według raportu Rady Europejskich Regulatorów Energii [6] (Council of European Energy Regulators CEER) ok. 75% wartości wskaźników SAIDI i SAIFI dla odbiorców na niskim napięciu (nN) wynika ze zdarzeń w sieci średniego napięcia (SN), 20% ze zdarzeń w obrębie sieci niskiego napięcia i tylko ok. 5% ze zdarzeń w sieci wysokiego napięcia (WN). Według opinii TAURON Dystrybucja [18] podstawowym czynnikiem wpływającym na jakość i niezawodność dostaw energii jest wiek majątku sieciowego. Szacowana wartość odtworzeniowa dla majątku sieciowego powyżej 40 lat stanowi ok. 25% łącznego majątku tej spółki. Na podstawie analizy przyczyn przerw w dostawie energii wskazano [15], że najbardziej znaczącą poprawę parametrów SAIDI i SAIFI można osiągnąć przez: - wymianę przewodów gołych na niepełnoizolowane w liniach SN przebiegających przez tereny zadrzewione oraz na przewody izolowane w liniach napowietrznych niskiego napięcia, - automatyzację sieci SN związaną głó... więcej»

Warunki pracy zabezpieczeń ziemnozwarciowych w sieciach średnich napięć o bardzo małych prądach zwarcia z ziemią DOI:10.15199/74.2017.3.7
(Mariusz Talaga, Adrian Halinka)

Przedstawiono analizę wybranych kryteriów rozruchowych zabezpieczeń ziemnozwarciowych w zakresie selektywności i poprawności funkcjonowania w sieciach średnich napięć z izolowanym punktem neutralnym.W artykule przedstawiono analizę wybranych kryteriów decyzyjnych zabezpieczeń ziemnozwarciowych w zakresie ich: selektywności, czułości i poprawności funkcjonowania w sieciach średniego napięcia (SN) z izolowanym punktem neutralnym. Są one wynikiem rozważań teoretycznych oraz efektem długoletnich doświadczeń zdobytych w trakcie uruchomień nowych i modernizowanych układów sieciowych czy przeprowadzonych prób zwarciowych, czego wymiernym efektem jest m.in. konstrukcja zabezpieczenia ziemnozwarciowego typu ZIo. Charakterystyka przemysłowych sieci elektroenergetycznych średniego napięcia Sieci elektroenergetyczne średniego napięcia w zakładach przemysłowych w Polsce zazwyczaj pracują jako sieci z izolowanym punktem neutralnym. Za takim rozwiązaniem przemawia wiele argumentów - zarówno technicznych jak i normatywnych czy ekonomicznych. Z reguły przemysłowe sieci SN w odróżnieniu od sieci rozdzielczych są mniej rozległe w sensie ich łącznej długości, czego konsekwencją jest stosunkowo niski poziom wartości naturalnych prądów ziemnozwarciowych. W przypadku sieci większych obszarowo, o większych prądach doziemnych (powyżej kilkudziesięciu amperów) często stosowana jest kompensacja prądu ziemnozwarciowego. Wprowadzenie kompensacji znacznie pogarsza warunki pracy zabezpieczeń ziemnozwarciowych, przez co konieczne jest stosowanie automatyki wymuszania składowej czynnej prądu ziemnozwarciowego (AWSCz). Spotykane są również rozwiązania z punktem neutralnym (p.n.) uziemionym na stale przez rezystor. W artykule skupiono się przede wszystkim na sieciach z izolowanym p.n. jako rozwiązaniem często doziemnym, zazwyczaj w zakresie od 1 do 100 A. Dopóki wartość naturalnego prądu doziemnego nie przekracza kilkudziesięciu amperów, jest to rozwiązanie ... więcej»

WYDAWNICTWA
Podstawy elektrotechniki i elektroniki Marian Doległo: Podstawy elektrotechniki i elektroniki. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2016.W rozdziale Od autora czytamy: Niniejszy podręcznik jest próbą zainteresowania ucznia wiadomościami podanymi w sposób przystępny, przejrzysty, na średnim poziomie zaawansowania, dostępnym nie tylko dla ucznia zdolnego, ale także, z pomocą nauczyciela, dla ucznia o szczególnych potrzebach edukacyjnych. (…) Celem niniejszego podręcznika jest, zgodnie z nową podstawą programową, przekazanie uczniowi podstaw wiedzy umożliwiającej zrozumienie zasad działania i diagnozowanie urządzeń elektrycznych i elektronicznych, z którymi zetknie się w miejscu przyszłej pracy. Książka jest przeznaczona dla uczniów techników oraz zasadniczych szkół zawodowych kształcących w zawodach technika pojazdów samochodowych, mechanika pojazdów samochodowych oraz elektromechanika pojazdów samochodowych. W książce omówione są następujące zagadnienia Prąd elektryczny - budowa materii, przewodnictwo elektryczne materii, prąd elektryczny i jego parametry, podstawowe wiadomości o obwodzie elektrycznym, Wprowadzenie do teorii obwodów elektrycznych - rezystancja, kondunktancja i konduktywność, wpływ temperatury na rezystancję, podstawowe prawa elektrotechniki, klasyczne metody rozwiązywania obwodów elektrycznych, cieplne działanie prądu, prawo Joule’a - Lenza, praca i moc prądu elektrycznego, zjawiska towarzyszące przepływowi prądu elektrycznego w obwodzie, pierwsza pomoc przy porażeniu prądem, Elektrochemiczne wytwarzanie napięcia - podstawy elektrochemii, elektrochemiczne źródła napięcia stałego, elementarne ogniwo galwaniczne, oznaczenia baterii wg IEC, zastosowanie elektrolizy do ochrony przed korozją, akumulatory, Obwody elektryczne prądu stałego - źródło napięcia, łączenie źródeł napięcia, stany pracy źródła napięcia, dzielnik napięcia, połączenia rezystorów, Pole elektryczne i konden... więcej»

Już wkrótce SPETO XL- zapraszamy! (Marian Pasko, Piotr Holajn, Krzysztof Sztymelski)
Z niezmierną radością informujemy, że w dniach 17-20 maja 2017 r. po raz 40. odbędzie się konferencja z podstaw elektrotechniki i teorii obwodów SPETO. Jest to jedna z największych i najbardziej uznanych w Polsce konferencji, poświęcona szeroko rozumianej elektrotechnice. Wszystko zaczęło się w roku 1977 i od tamtej pory prawie nieprzerwanie trwa do dziś. Jedynym momentem, w którym konferencja się nie odbyła, był rok 1982, co było podyktowane trwającym w Polsce stanem wojennym. Mamy nadzieję, że... więcej»

Proces utrzymania ruchu maszyn dołowych w aspekcie wykorzystania energii elektrycznej DOI:10.15199/74.2017.3.4
(Marek Jasiński, Elżbieta Jasińska, Stanisław Janik, Michał Jasiński)

W artykule zwrócono szczególną uwagę na znaczenie energii elektrycznej, wykorzystywanej w procesie produkcyjnym zakładu górniczego. W kopalniach rud miedzi newralgiczne znaczenie ma zapewnienie ciągłości pracy maszyn dołowych. Ze względu na dużą liczbę maszyn pracujących w KGHM Polska Miedź wdrożono system komputerowy CMMS, wspomagający ich eksploatację. Wymusił on zastosowanie komputerów, także w podziemnych komorach napraw maszyn górniczych, do wprowadzania informacji o ich aktualnym stanie.Niedobór energii elektrycznej może spowodować katastrofalne skutki. Ludzie są od niej wręcz uzależnieni - zarówno w sferze zawodowej, jak i prywatnej. Ilość zużywanej energii stanowi informację zwrotną o jakości życia - im większe zużycie, tym wyższy poziom życia społeczeństwa danego kraju, jak również - im większe zużycie energii, tym większy zakład i tym większa produkcja. W tab. I zaprezentowano zużycie energii elektrycznej w wybranych krajach. Kopalnie rud miedzi to ogromna przestrzeń do wykorzystania, dostarczanej sieciami elektroenergetycznymi energii elektrycznej. Kopalnie są jednym z największych odbiorców energii, która umożliwia proces eksploatacji, począwszy od momentu dokonywania nawiertów geologicznych, przez głębienie szybów po prowadzenie eksploatacji pola wydobywczego w podziemiach kopalń [1].Specyfika pracy w kopalniach rud miedzi wprowadza przede wszystkim wysokie wymagania zdrowotne pracownika, wymuszając przymus pracy ludzi silnych i zdrowych. Jest to jeden z ważniejszych problemów dotyczących kadr zakładów górniczych. Z powodu: dużej wilgotności, wysokiej temperatury, normalne jest, że zatrudniać powinno się pracowników doświadczonych z wysokim poziomem wiedzy i umiejętnościami ukształtowanymi na przestrzeni długich lat kariery zawodowej. W tab. II pokaz... więcej»

2017-2

zeszyt-4981-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-2.html

 
W numerze m.in.:
Ocena zawodności sieci elektroenergetycznej średniego napięcia eksploatowanej w wybranym rejonie DOI:10.15199/74.2017.2.3
(Andrzej Stobiecki, Andrzej Ł. Chojnacki, Agata Kaźmierczyk)

Wymagania stawiane systemowi dystrybucyjnemu to przede wszystkim zapewnienie odpowiednich parametrów jakości energii, niezawodność zasilania odbiorców oraz bezpieczeństwo użytkowników. Poprawa niezawodności sieci elektroenergetycznej średniego napięcia jest ważnym zagadnieniem dla krajowych operatorów systemów dystrybucyjnych (OSD), którzy zgodnie z obowiązującymi przepisami podają na stronach internetowych wartości wskaźników przerw w zasilaniu odbiorców SAIDI, SAIFI oraz MAIFI. Wskaźniki definiowane są jako [2, 4, 12]: - SAIDI - wskaźnik przeciętnego systemowego czasu trwania przerwy długiej, stanowiący sumę iloczynów czasu jej trwania i liczby odbiorców narażonych na skutki tej przerwy w ciągu roku, podzieloną przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców, - SAIFI - wskaźnik przeciętnej systemowej częstości przerw długich, stanowiący liczbę wszystkich tych przerw w ciągu roku, podzieloną przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców, - MAIFI - wskaźnik przeciętnej częstości przerw krótkich stanowiący liczbę wszystkich przerw krótkich w ciągu roku, podzieloną przez łączną liczbę odsługiwanych odbiorców. Wskaźniki SAIDI oraz SAIFI wyznaczane są oddzielnie dla przerw planowanych i nieplanowanych. W tab. I przedstawiono przykładowe wartości definiowanych wskaźników dla kilku krajowych OSD za rok 2015. Ocena zawodności oraz optymalizacja pracy linii przesyłowych średniego, a także niskiego napięcia jest istotnym i ważnym zagadnie- Dr hab. inż. Andrzej Stobiecki (a.stobiecki@tu.kielce.pl), dr inż. Andrzej Ł. Chojnacki, dr inż. Agata Kaźmierczyk - Wydział Elektrotechniki Automatyki i Informatyki Politechniki Świętokrzyskiej TABELA I. Przykładowe wartości wskaźników SAIDI, SAIFI oraz MAIFI [19-21] Wskaźnik Rodzaje przerw OSD 1 OSD 2 OSD 3 SAIDI (minuty/odbiorca/rok) planowane 110,12 158,89 69,42 nieplanowane bez katastrofalnych skutków 372,7 272,16 207,35 nieplanowane z katastrofalnymi skutkami 410,03 283,17 238,67 SAIFI (... więcej»

Technologie umożliwiające redukcję zużycia energii elektrycznej w urządzeniach transportu bliskiego DOI:10.15199/74.2017.2.5
(Halina Podsiadło, Piotr Zieliński)

Energia elektryczna jest niezbędnym elementem we współczesnym świecie, stwarza bowiem komfortowe warunki do pracy, jak i odpoczynku. Każdy codziennie wykonuje wiele czynności, podczas których konieczne jest użycie energii elektrycznej. Wątpliwość budzi jednak brak wiedzy, jak racjonalnie ją wykorzystywać, aby jednocześnie cieszyć się urządzeniami zasilanymi energią elektryczną oraz dbać o środowisko naturalne. Rozwój technologii pozwala wytwarzać coraz bardziej wydajne urządzenia i maszyny codziennego użytku a jednocześnie coraz bardziej przyjazne ekosystemowi. Cel artykułu Celem artykułu była analiza systemów umożliwiających redukcję energii elektrycznej w urządzeniach transportu bliskiego. Dźwigi, schody ruchome i chodniki ruchome są wyposażone w źródła napędowe zasilane energią elektryczną. W budynkach komercyjnych energia elektryczna wykorzystywana przez pracę związaną z transportem pionowym stanowi ponad 10% całkowitego jej zużycia. Z tych względów bardzo istotny jest rozwój systemów związanych z oszczędzaniem energii elektrycznej wykorzystywanej przez windy. Szacuje się, że całkowite zużycie energii elektrycznej przez wszystkie windy działające w 27 krajach Unii Europejskiej oraz Szwajcarii i Norwegii wynosi 18,4 TWh, z czego 6,7 TWh to sektor mieszkalny, 10,9 TWh - sektor usługowy i 810 GWh - to przemysł. Energia ta jest równa produkcji dwóch elektrowni węglowych lub jednej atomowej. W sektorze usługowym działa znacznie mniej dźwigów niż w sektorze mieszkalnym, jednak zużycie energii przez windy pracujące w budynkach usługowych jest znacznie większe ze względu na intensywniejszy sposób użytkowania. Na rys. 1 przedstawiono całkowite zużycie energii w krajach UE z podziałem na sektory. Dźwigi starego typu Dźwigi osobowe instalowane w Polsce w budynkach mieszkaniowych wielorodzinnych, biurowcach czy budynkach użyteczności publicznej nie są nowym zjawiskiem. Początkowo były to urządzenia wyposażone we wciągarki reduktoro... więcej»

Spotkanie świąteczno-noworoczne Stowarzyszenia Elektryków Polskich (Krzysztof Woliński)
Coroczne, tradycyjne spotkanie świąteczno-noworoczne przyjaciół i sympatyków SEP odbyło się 13 grudnia 2016 r. Przyjaciele i zaproszeni goście spotkali się w Warszawskim Domu Technika NOT w Warszawie. Zebranych piękną kolędą powitał Chór Akademicki Politechniki Warszawskiej pod dyrekcją Justyny Pakulak. Prowadzącą spotkanie była Anna Czartoryska-Niemczycka - aktorka i piosenkarka. Powitała serdecznie przybyłych na spotk... więcej»

Dążenie do doskonałości w projektowaniu generatorów DOI:10.15199/74.2017.2.8

Breeze P.: Pushing for Perfection Generator Design. Power Engineering International March 2016. Opracował - Witold Bobrowski.Sprawność dużych generatorów elektroenergetycznych w elektrowniach opalanych paliwami kopalnymi dochodzi prawie do 99% - ale producenci starają się zwiększyć wydajność maszyn. Generatory, zainstalowane na końcu wału turbiny gazowej lub parowej, w elektrowni zasilanej paliwami kopalnymi lub maszyny połączone z wałem turbiny wiatrowej, są elementami, które w procesie generacji, przetwarzają energię mechaniczną na energię elektryczną. Technologia ta, na której oparte są nowoczesne generatory pochodzi z połowy XIX w. W następnych latach generatory zostały udoskonalone w takim stopniu, że urządzenia te są zdecydowanie najbardziej efektywnymi elementami całego ciągu generacji energii elektrycznej. Efektywność dużych generatorów wynosi prawie 99% - powiedział Rüdiger Stein, główny inżynier linii produkcyjnej generatorów w firmie GE Power Services. Ale, jak zaznaczył Stein, straty w generatorze o mocy 900 MW są nadal rzędu 9 MW. Zredukowanie o 10% strat stanowi równowartość 0,1% wzrostu wydajności i zapewnia prawie 1 MW dodatkowej mocy. Poprawa wydajności o 0,1% jest możliwa nawet w tak wysoko wydajnych maszynach. Czy jest to opłacalne, to inna sprawa, w zależności od równowagi pomiędzy dodatkowymi kosztami i zwiększeniem zwrotu finansowego. Wszystko zależy od rynku - wyjaśnił dr Gunar Klaus, szef inżynierii generatorów Siemens w elektrowni w Erfurcie. Działania niestabilne Są jednak kolejne obszary, dla których ulepszenia konstrukcyjne są ważne, bez względu na rynek, a dotyczące niezawodności działania maszyn. Chociaż niezawodność jest zwykle wysoka, gdy elektrownie są wykorzystywane do zadań podtrzymywania sieci, dotyczą ich jednak częstsze rozruchy i zatrzymania, a także szybkie narastanie poboru mocy wyjściowej, gdy tradycyjnie wysoka niezawodność może być zagrożona. Niestandardowe działan... więcej»

Nowe podejście do lokalizacji uszkodzeń w sieciach rozdzielczych SN DOI:10.15199/74.2017.2.7

Na podstawie artykułu Fiedotow A. i in.: "Opriedielenije miest obrywa i odnofaznych zamykanij na ziemliu w raspriedielitielnych elektriczeskich sietiach po parametram rieżima na storonie 0,4 kV poniżajuszczich podstancij". Promyszlennaja Energetika 4/2016 - opracował Piotr Olszowiec.Poprawa niezawodności zasilania odbiorców niskiego napięcia (nN) wymaga skracania przerw w pracy sieci rozdzielczych średniego napięcia (SN). Złożoność struktury sieci SN, w której jedna linia może zasilać większą liczbę stacji transformatorowych SN/nN utrudnia szybką lokalizację zwarć z ziemią lub przerw w przewodzie. Wdrażanie cyfrowych układów pomiaru energii, dostępność rozmaitych czujników napięcia i prądu w linii oraz kanałów łączności radiowej otwiera nowe możliwości dla usprawni... więcej»

2017-1

zeszyt-4950-wiadomosci-elektrotechniczne-2017-1.html

 
W numerze m.in.:
WYDAWNICTWA
Technologie ochrony środowiska Witold M. Lewandowski, Robert Aranowski: Technologie ochrony środowiska w przemyśle i energetyce. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2016.We Wstępie czytamy: W książce tej są (…) przedstawione techniczne i technologiczne zagadnienia, które zdaniem autorów, są faktycznie związane z ochroną atmosfery, hydrosfery i litosfery Ziemi. Każde z omawianych zagadnień poprzedza wstęp, w postaci nawiązania do podstaw teoretycznych, następnie są przedstawione metody jego realizacji z podaniem aparatów i urządzeń oraz parametrów technologicznych. Zakończeniem tematu jest charakterystyka środowiskowa i ekonomiczna omawianych proekologicznych technologii z podaniem miejsca ich realizacji. Książka jest adresowana do kadry technicznej zakładów przemysłowych oraz studentów wydziałów energetycznych, chemicznych, mechanicznych, ochrony środowiska. Autorzy w poszczególnych rozdziałach książki prezentują następujące zagadnienia: Charakterystyka zanieczyszczeń środowiska - antropogeniczne zanieczyszczenia: atmosfery, wód i gleby, skażenie środowiska ciepłem, przyczyny skażenia środowiska promieniowaniem, skutki zanieczyszczeń środowiska, Skażenie powietrza w Polsce i udział w nim ditlenku węgla - skażenie środowiska w Polsce, źródła i rodzaje skażeń, ditlenek węgla i jego rola w środowisku, co dalej z ditlenkiem węgla, Ochrona powietrza - odpylanie suche - główne źródła zap... więcej»

Systemy HV DAC 300 do prób napięciowych i diagnostyki linii kablowych wysokiego napięcia (Piotr Cichecki)
Wiele projektów budowy nowych podstacji, jak i przesył energii na gęsto zaludnionych obszarach wymuszają zastosowanie linii kablowych zamiast linii napowietrznych. Mimo dużo większego kosztu budowy linii kablowej w porównaniu z linią napowietrzną (koszt ok. 6-krotnie większy) takie rozwiązanie jest optymalne właśnie ze względów bezpieczeństwa na terenach zurbanizowanych, jakim są np. miasta. Inwestycje w zakresie przesyłu energii a potem jej dystrybucji są kluczowe w większości państw Europy i stanowią jeden z głównych trzonów stabilnej gospodarki energetycznej. Zapewnienie stabilności i niezawodności dostaw energii leży po stronie spółek dystrybucyjnych, a także prywatnych właścicieli majątku kablowego, którzy powinni dysponować odpowiednim sprzętem, jak i wiedzą w dziedzinie zarządzania majątkiem sieciowym. Jak wynika z danych grupy Megger - będącej jednym z wiodących producentów specjalistycznego sprzętu dla energetyki zawodowej - mimo ujednolicenia norm międzynarodowych/europejskich z normami polskimi (PN-EN lub PN-HD) w stosunku do badań odbiorczych linii kablowych 110 kV jeszcze w ok. 32% przeprowadzanych prób napięciowych (kable nowe) nadal stosowane jest napięcie wyprostowane tzw. stałe. Wpływ na taki wynik ma wiele czynników. Jednym z nich jest brak wystarczającej wiedzy dotyczącej wymagań... więcej»

40 lat badań fuzji jądrowej - jubileusz IFPiLM im. Sylwestra Kaliskiego (Marek Bielski)
Program energetyki termojądrowej jest ogromnym wyzwaniem cywilizacyjnym. Uczestniczą w nim najbardziej rozwinięte gospodarczo państwa świata. Kraje nie należące do czołówki światowych potentatów przemysłowych, dzięki międzynarodowej współpracy naukowej, też mogą brać udział w badaniach. I to z dużym powodzeniem - pod warunkiem dysponowania przede wszystkim odpowiednim potencjałem intelektualnym oraz przynajmniej podstawowym zapleczem laboratoryjnym, czego dobrym przykładem jest Polska, bowiem w tej prestiżowej dziedzinie nasi naukowcy nie tylko uczestniczą w międzynarodowych projektach, ale osiągają na tym polu znaczące sukcesy. Polskie środowisko naukowe zajmujące się zagadnieniami fuzji jądrowej rozwija się niezwykle dynamicznie i jest bardzo aktywne na forum międzynarodowym. Bez wątpienia duża w tym zasługa Instytutu Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy im. Sylwestra Kaliskiego w Warszawie. Rok 2016 w krajowej nauce można nazwać rokiem plazmy z kilku powodów. To był dobry rok dla polskich badań w tej dziedzinie fizyki, m.in. w programie badawczo-szkoleniowym Euratom, Narodowe Centrum Badań Jądrowych, Instytut Podstawowych Problemów Fizyki PAN oraz Instytut Fizyki, Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy im. Sylwestra Kaliskiego pozyskały na swe badania 2,8 mln euro z Horyzontu 2020 - największego w historii Europy programu finansowania badań i innowacji, którego Euratom jest ważną częścią. To, że trzem polskim instytutom naukowo-badawczym Komisja Europejska przyznała łącznie blisko 3 mln euro na projekty związane z rozwojem energetyki jądrowej w regionie bałtyckim i wyszehradzkim, to świadczyło o pozycji badawczej polskich beneficjetów projektu Euroatom. Oczywiście nie są to jedyne środki finansowe pozyskane w drodze konkursów międzynarodowych przez: NCBJ, IPPF PAN czy IFPiLM. Co nie oznacza bynajmniej, że nauka polska jest już finansowana na miarę swych potrzeb. Nadal w stosunku do najbardziej rozwiniętych krajów świata nakład... więcej»

Analiza wybranych zagadnień związanych z modernizacją sieci dystrybucyjnej 110 kV DOI:10.15199/74.2017.1.3
(Jacek Plachetka)

Jedną z częstych przyczyn modernizacji/przebudowy sieci dystrybucyjnych (stacje, linie) jest przyłączanie nowych źródeł wytwarzania. Prawie zawsze w takiej sytuacji, zachodzi potrzeba modernizacji istniejących powiązań pomiędzy modernizowanymi, bądź nowo budowanymi stacjami elektroenergetycznymi na wyodrębnionym fragmencie sieci. Projektowanie nowych linii wiąże się z koniecznością przeanalizowania wielu zagadnień, szczególnie mających duży wpływ na obciążalność prądową długotrwałą oraz ochronę przeciwporażeniową.Taka analiza obejmuje m.in.: - rozeznanie konfiguracji połączeń układów zasilających stacje, - obliczenia zwarciowe, - dobór linii kablowej 110 kV, - wpływ przepustów rurowych na obciążalność długotrwałą kabla 110 kV, - rozpatrzenie sposobu ułożenia kabli w ziemi oraz uziemienia żył powrotnych, - dobór kabla ECC, - dobór ograniczników przepięć. Analizy prowadzono w najniekorzystniejszych warunkach układu sieciowego, tzn. dla największego obciążenia sieci elektroenergetycznej oraz największych co do wartości prądów zwarciowych mogących wystąpić na danym fragmencie sieci. Konfiguracje połączeń układu sieciowego Układ powiązania rozdzielni 110 kV stacji 110/20/6 kV "A" z siecią analizowanego obszaru Na przedpolu stacji elektroenergetycznej 110/20/6 kV "A" przebiega napowietrzna linia 110 kV, której relacje: stacja "A1" - sta-cja "A" oraz stacja "A" - stacja "A2" są obecnie, od strony północnej wprowadzone do ww. stacji. Ze względu na przyłączenie farmy wiatrowej planuje się przebudowę istniejących relacji celem poprawy struktury sieci wysokiego napięcia, czyli m.in. zapewnienia długoletniej, bezawaryjnej pracy oraz prowadzenia okresowych przeglądów bez potrzeby wyłączania stacji. Zgodnie z założeniami operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) punktem przyłączenia farmy wiatrowej będą szyny zbiorcze rozdzielni 110 kV stacji 110/20/6 kV "A": ● plan przebudowy istniejącego układu zasilania stacji elektroenerg... więcej»

Posiedzenie Komitetu IEC TC 81 Międzynarodowej Komisji Elektrotechnicznej na Politechnice Rzeszowskiej (Grzegorz Masłowski)
Na Wydziale Elektrotechniki i Informatyki Politechniki Rzeszowskiej odbyło się w dniach 24-28 października 2016 r. posiedzenie plenarne Międzynarodowej Komisji Elektrotechnicznej (IEC) - organizacji pozarządowej z siedzibą w Genewie, która została powołana do życia w 1906 r. - równo 110 lat temu. Ostatnie tego typu posiedzenie plenarne odbyło się w 2013 r. w Sapporo. Głównym celem IEC jest krzewien... więcej»

Redakcja:
ul. Ratuszowa 11, pok. 739
03-450 Warszawa
tel.: (22) 619 43 60, (22) 818 95 30
faks: (22) 619 43 60
e-mail: red.we@sigma-not.pl
www: http://wiadomoscielektrotechniczne.pl/

Czasopisma Wydawnictwa SIGMA-NOT można zaprenumerować w jednym z następujących wariantów: 

· Prenumerata roczna, półroczna i kwartalna czasopism w wersji papierowej,

· Prenumerata roczna w wersji PLUS (wersja papierowa i dostęp do Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl w ramach zaprenumerowanego tytułu),

· Prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych),

· Prenumerata ciągła w wersji PLUS – z 10% rabatem na każdy zaprenumerowany tytuł uzyskiwanym po podpisaniu umowy z Wydawnictwem SIGMA-NOT, przedłużanej automatycznie z roku na rok aż do momentu złożenia rezygnacji,

· Prenumerata zagraniczna – wysyłka czasopisma za granicę za dopłatą 100% do ceny prenumeraty krajowej.

 

Cennik prenumeraty 30 tytułów Wydawnictwa SIGMA-NOT (2015 rok)

 

Prenumeratę można zamówić bezpośrednio w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT:

telefonicznie: (22) 840 30 86 lub 840 35 89 lub faksem: (22) 891 13 74, 840 35 89, 840 59 49

mailem: prenumerata@sigma-not.pl lub na stronie: www.sigma-not.pl

listownie: Zakład Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o., ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa

oraz dokonując wpłaty na konto Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o.:
ul. Ratuszowa 11, 00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004,
nr konta 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577

 

Ogólne warunki prenumeraty czasopism fachowych Wydawnictwa SIGMA-NOT

 

Prenumeratorzy, którzy mają wykupioną prenumeratę u innego kolportera, mogą dokupić dostęp do Portalu w cenie 90 zł (netto) na rok, po przedstawieniu dowodu wpłaty na prenumeratę. Należy go przesłać do Zakładu Kolportażu wraz z zamówieniem na dostęp do Portalu Informacji Technicznej: mailem: kolportaz@sigma-not.pl lub faksem 22 891 13 74 

 

Informacja

Jeżeli zamawiana prenumerata, obejmuje numery na przełomie roku 2015/2016, to otrzymają Państwo dwie faktury. Jedna faktura na numery z 2015 roku, natomiast druga na numery z 2016 roku wg cennika na 2015 rok.

Formularze zamówienia na prenumeratę czasopism Wydawnictwa SIGMA-NOT dostępne są  na stronach poszczególnych tytułów, a formularz zbiorczy (umożliwiający zaprenumerowanie od razu kilku tytułów) – po kliknięciu w pole poniżej. 

·  FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA WYDAWNICTWA SIGMA-NOT

 

Prenumerata ciągła

Ta oferta, wprowadzona została z myślą o Państwa wygodzie, to tak zwana Prenumerata ciągła w wersji PLUS. Państwo zamawiacie nasze czasopisma tylko raz, a prenumerata przedłużana jest przez nas automatycznie z roku na rok, aż do momentu złożenia przez Państwa rezygnacji. Korzystając z tej oferty, nie musicie Państwo pamiętać pod koniec każdego roku o odnowieniu prenumeraty na rok następny, a ponadto Wydawnictwo SIGMA-NOT udzieli Państwu 10% bonifikaty na prenumerowane tytuły oraz na dostęp do Portalu Informacji Technicznej.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA Prenumeraty Ciągłej (plik .pdf)

 

Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach), do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT, ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa.

 

Czasopisma innych wydawców można zaprenumerować w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT w wariantach

· prenumerata roczna w wersji papierowej,

· prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA INNYCH WYDAWCÓW

Wydawnictwo SIGMA-NOT proponuje Państwu usługi w zakresie publikacji reklam, ogłoszeń lub artykułów sponsorowanych na łamach wszystkich wydawanych przez siebie czasopism. Nie ograniczamy jednak naszych usług do jedynie papierowej formy. Oferujemy Państwu również możliwość emisji na naszym Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl oraz stronach redakcyjnych poszczególnych tytułów. Służymy pomocą edytorską przy tworzeniu materiałów promocyjnych.

Pozostajemy do Państwa dyspozycji i chętnie odpowiemy na wszystkie pytania.

KONTAKT:

Dział Reklamy i Marketingu
ul. Ratuszowa 11
00-950 Warszawa skr. poczt. 1004
tel./faks: 22 827 43 65 
e-mail: reklama@sigma-not.pl

Pliki do pobrania:

Druk zamówienia wraz z warunkami zamieszczania reklam.

Cennik ogłoszeń i reklam kolorowych oraz czarno-białych w czasopismach Wydawnictwa

Cennik e-reklam na stronach Portalu Informacji Technicznej

Warunki techniczne umieszczania e-reklamy na stronach Portalu Informacji Technicznej

Wydawnictwo SIGMA-NOT, należące do Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych - Naczelnej Organizacji Technicznej, to największy polski wydawca prasy fachowej o ukierunkowaniu technicznym. Jako zorganizowana oficyna działa od 1949 r., a najstarszy wydawany tytuł - „Przegląd Techniczny” - liczy sobie 150 lat.

W portfolio Wydawnictwa SIGMA-NOT znajdują się obecnie 32 unikalne tytuły prasy fachowej. Czasopisma te działają na wielu płaszczyznach i są skierowane do wszystkich zainteresowanych tematami naukowo-technicznymi zarówno zawodowo, jak i czysto hobbystycznie, poszerzając ich kulturę techniczną. Czyta je miesięcznie ponad 200 tys. osób, które mogą w nich odnaleźć interesujące ich artykuły o nowinkach technicznych, najświeższych osiągnięciach naukowych, popularnych problemach w danej dziedzinie, a także analizy rynku, komentarze do bieżących wydarzeń gospodarczych oraz relacje z imprez i konferencji naukowo-technicznych.

Ofertę Wydawnictwa poszerzają publikacje książkowe; obecnie w sprzedaży jest pozycja książkowa „22 zadania służby BHP – standardy działania” autorstwa Lesława Zielińskiego oraz "ADR, REACH, CLP Niebezpieczne Chemikalia Poradnik" Bolesława Hancyka.

Poza czasopismami i książkami, nieprzerwanie od 1952 r. SIGMA-NOT wydaje również „Terminarz Technika” – wygodny kalendarz, zawierający - poza kalendarium - podstawowe informacje techniczne, świetnie znany już trzem pokoleniom polskich inżynierów.

Wszystkie artykuły opublikowane w czasopismach SIGMA-NOT począwszy od 2004 roku dostępne są także w wersji elektronicznej na Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl, który przeglądają Państwo w tej chwili. Każdy artykuł można kupić poprzez sms, e-płatności, lub posługując się tradycyjnym przelewem, a także w ramach dostępu do „Wirtualnej Czytelni”. Prenumeratorzy czasopism w wersji PLUS mogą korzystać za pośrednictwem „Wirtualnej Czytelni” z bazy artykułów zaprenumerowanego tytułu bez ograniczeń.

Wydawnictwo SIGMA-NOT ma w swoich strukturach Drukarnię oraz Zakład Kolportażu, które świadczą także usługi klientom zewnętrznym.

Zapraszamy do lektury i współpracy!

Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT Sp. z o.o.
ul. Ratuszowa 11 tel.: 22 818 09 18, 22 818 98 32
00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004 e-mail: sekretariat@sigma-not.pl

Kontakt w sprawie zakupów internetowych - tel. 601318457, sigmanot@gmail.com

NIP: 524-030-35-01
Numer KRS: 0000069968
REGON: 001408973
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy
Numer konta bankowego: Bank PKO BP 86 1020 1042 0000 8102 0010 2582
Numer konta bankowego dla prenumeraty: Bank PKO BP 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577