• Wiadomości Elektrotechniczne

    Artykuły przeglądowe, problemowe i dyskusyjne (ze szczególnym zwróceniem uwagi na aspekty praktyczne) ze wszystkich podstawowych działów współczesnej elektrotechniki silnoprądowej.

2018-9

zeszyt-5618-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-9.html

 
W numerze m.in.:
Zdalny wskaźnik przepływu prądu zwarcia w sieci SN z komunikacją do systemu SCADA - rozwiązanie WAGO do redukcji współczynników SAIDI/SAIFI (Adrian Dałek)
Kluczowym wyzwaniem dla wszystkich operatorów systemów dystrybucyjnych (OSD) jest niezawodność oraz ciągłość dostaw energii elektrycznej do klienta. Ciągłość zasilania definiowana za pomocą współczynników niezawodnościowych SAIDI/SAIFI/MAIFI stanowi jeden ze wskaźników jakościowych pracy sieci dystrybucyjnej. Sposobem poprawy jakości dostaw energii jest inwestowanie w infrastrukturę dystrybucyjną i urządzenia wspomagające. Do tych działań zalicza się projekty automatyzacji stacji transformatorowych SN/nn. W poprawę parametrów pracy sieci SN idealnie wpisuje się zdalny wskaźnik zwarcia firmy WAGO stanowiący jeden z elementów kompleksowego systemu automatyzacji pracy sieci i obsługi awarii. Redukcja SAIDI/SAIFI dla każdego rodzaju sieci SN Detektor zwarć WAGO WE SG 750 to w pełni skalowalne i wielofunkcyjne urządzenie montowane na szynie TH 35. Urządzenie przystosowane jest do pracy w trudny... więcej»

Aktualny system normalizacji w Polsce w obszarze elektryki (Janusz Nowastowski)
W środowisku elektryków skupionych w Stowarzyszeniu Elektryków Polskich, wyrażana jest opinia, że stan normalizacji w Polsce pozostawia sporo do życzenia. Opinie te mają źródło w przeszłości, gdy każdy kraj tworzył swój zbiór norm, dość luźno powiązany z normami innych krajów. Twórcy polskich norm sami decydowali o wzorowaniu się na normach niemieckich, francuskich, czy w latach 40-50. XX w. na normach radzieckich. W latach 20. ub.w. państwo polskie powierzyło sprawy normalizacji Stowarzyszeniu Elektryków Polskich. Polska w systemie normalizacji międzynarodowej Należy przeanalizować stan polskiej normalizacji w roku 2018, w momencie gdy jesteśmy od 14 lat członkiem Unii Europejskiej i od bardzo wielu członkiem światowych organizacji: - ISO (International Organization for Standardization) Światowa organizacja powstała w roku 1947, wśród założycieli był Polski Komitet Normalizacyjny (siedziba w Genewie), 162 członków krajowych. - Europejski Komitet Normalizacyjny CEN (Comité Européen de Normalisation) jest stowarzyszeniem skupiającym krajowe organy normalizacyjne z 34 krajów europejskich. CEN jest jedną z trzech europejskich organizacji normalizacyjnych (wraz z CENELEC i ETSI), które zostały oficjalnie uznane przez Unię Europejską i Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu (EFTA) za odpowiedzialne za opracowanie i zdefiniowanie dobrowolnych standardów na poziomie europejskim. - IEC (International Electrotechnical Commission) - globalna organizacja opracowująca i publikująca międzynarodowe normy z zakresu technik elektrycznych i elektronicznych oraz dziedzin z nimi związanych, tworzy podstawy norm krajowych, zawiązana w 1906 r. w Londynie, obecnie siedziba w Genewie, afiliowana przy ISO, do której Polska należy od 1926 r. - wpis nastąpił jako Polski Komitet Elektrotechniki w ramach Stowarzyszenia Elektryków Polskich. - CENELEC (Comité Européen de Normalisation Electrotechnique - Europejski Komitet Normalizacyjny Elektr... więcej»

Jak zbudować bezpieczniejszą, bardziej energochłonną baterię litowo-jonową?
Ashok L., Nirav S., Cameron D.: How to Build a Safer, More Energy-Dense Lithium-ion Battery. Chipmaking techniques contribute to a three-dimensional battery design that outperforms today’s best cells, http://www.ieee. spectrum.com. 2018 March Opracował - Witold Bobrowski.W styczniu 2017 r., po wielu miesiącach spekulacji, Samsung ogłosił, że dwa oddzielne problemy projektowe spowodowały awarię baterii, która przyczyniła się do przegrzania niektórych urządzeń. To, że różne wady konstrukcyjne mogą sprawiać ten sam katastroficzny wynik, uwidacznia problem z dzisiejszymi akumulatorami litowo-jonowymi. Każdy produkt mobilny, który je ma, jest potencjalnie niebezpieczny. Zagrożenia (zapalenie się baterii litowo-jonowych) są wynikiem decyzji w zakresie projektowania i produkcji, które zostały podjęte ćwierć wieku temu, kiedy początkowo skomercjalizowano ten typ baterii. Decyzje te nabrały sensu w owym czasie, ale dziś możemy produkować baterie o wiele lepiej, przede wszystkim dzięki wykorzystaniu technik produkcyjnych udoskonalonych przez branżę chipów. Firma Enovix Corp, w Fremont w Kalifornii właśnie to zrobiła i wykazaliśmy, że można produkować akumulatory litowo-jonowe, które są mniejsze, tańsze i zasadniczo bezpieczniejsze niż wszystkie inne, obecnie dostępne na rynku. Na początku tego roku rozpoczęliśmy produkcję pilotażową naszej baterii w filii, Enovix na Filipinach. Uważamy, że możemy zwiększyć skalę produkcji, a przy masowej produkcji koszty jednostkowe spadną do poziomu zbliżonego do osiągniętego w branży ogniw słonecznych. Dwa kluczowe wyzwania stały przed Sony Corp., kiedy zdecydowano się na komercjalizację baterii litowo-jonowej w 1991 r. Jego ręczna kamera - zwiastun wielu przenośnych urządzeń, potrzebowała baterii o bardzo dużej pojemności w zwartej konstrukcji. Kasety audio szybko ustępowały wówczas płytom kompaktowym. To ostatnie ma znaczenie, ponieważ magnetyczna taśma rejestrująca kasety zosta... więcej»

Niskostratne wysokotemperaturowe przewody o małym zwisie ACMCC® oszczędzające środowisko naturalne oraz redukujące koszty budowy i eksploatacji linii - nowe podejście do modernizacji i budowy energetycznie efektywnych linii WN o obniżonych stratach, wysokich zdolnościach przesyłowych i wydłużonych przęsłach DOI:10.15199/74.2018.9.5
(Wojciech Sokolik)

Niskostratne wysokotemperaturowe przewody o małym zwisie - HTLLSS (High Temperature Low Loss Small Sag) to przewody, które mając zdolność do pracy w wysokich temperaturach (≥150°C), mają rezystancję mniejszą o 25-30% od tradycyjnych przewodów AFL (ACSR) o takiej samej średnicy. W literaturze na przestrzeni ostatnich lat pojawiło się wiele przekłamań, dlatego warto niektóre sprawy wyjaśnić. Z wyjątkiem nielicznych przypadków, nie jest prawdą, że straty energii w liniach z przewodami wysokotemperaturowymi przekraczają kilkakrotnie straty w liniach dotychczas pracujących [1], chyba że np. w akademicki sposób analizuje się linię 220 kV, na której "wiesza się" przewód AFL-6 150 lub AFL-185 [1], co jest zupełną teorią w żaden sposób nieprzystającą do rzeczywistości. Sam fakt zainstalowania wysokotemperaturowych przewodów o małym zwisie na linii WN nie spowoduje, że straty przesyłowe generowane w tej linii wzrosną. Wręcz przeciwnie mogą one zmniejszyć się, wszystko zależy od doboru odpowiedniej konstrukcji przewodów i od umiejętnej ich eksploatacji. Poza nielicznymi przypadkami, wysokotemperaturowe przewody o małym zwisie są mniej lub bardziej niskostratne, a zbliżony do ideału przewód ACMCC® jest przykładem połączenia "ognia z wodą", tzn. zdolności do pracy w wysokich temperaturach (w sposób ciągły maksymalnie 180°C) i generowania niskich strat przesyłowych - rezystancja przewodu ACMCC® pracującego w temperaturze 180°C jest niewiele większa od rezystancji przewodu AFL (ACSR) o tej samej średnicy, pracującego w temperaturze 80°C. A rezystancja przewodu ACMCC® pracującego w temperaturze 80°C jest dużo mniejsza (o 25-30%) od rezystancji przewodu AFL (ACSR) o tej samej średnicy, pracującego w temperaturze 80°C. Przewód ACMCC® (Aluminium Conductor Multistrand Carbon fiber Core) ACMCC® to przewody z trapezoidalnymi wyżarzonymi drutami z aluminium o podwyższonej czystości (99,7%) i z wieloprętowym (odpornie... więcej»

Wyzwania związane z realizacją nowoczesnej infrastruktury smart grid w sieciach dystrybucyjnych DOI:10.15199/74.2018.9.6
(Roman Jałoza)

Urząd Regulacji Energetyki cyklicznie definiuje długofalowe strategie dotyczące jakości i niezawodności w dostawach energii, które prawnie wymuszają poprawę aktualnego stanu technicznego instalacji elektroenergetycznej. Dodatkowo gwałtowny rozwój i globalna popularność elektromobilności, a także ciągła integracja rozproszonych źródeł energii opartych na zasobach odnawialnych (OZE) powodują trudności w optymalnym zarządzaniu i eksploatacji tak dużym i złożonym systemem nieliniowym, jakim jest sieć dystrybucyjna. Wraz ze wzrostem złożoności i charakterystyki systemu zwiększa się również jego podatność na kaskadowe awarie spowodowane pojedynczymi uszkodzeniami w liniach przesyłowych i dystrybucyjnych. Przeciążenia i niekontrolowane przepływy mocy grożą destabilizacją znacznej części systemu elektroenergetycznego. W celu zapewnienia wysokiej odporności na podobne zagrożenia, operatorzy systemów dystrybucyjnych (OSD) w roku 2017 przeznaczyli łącznie ponad 420 mln zł (PTPiREE, 2018 r.) na inwestycje związane z wdrożeniem innowacyjnych rozwiązań zapewniających ciągłą dostępność świadczonych usług dla coraz bardziej świadomych i wymagających odbiorców. Pomimo wysokich nakładów finansowych w obszarze innowacyjności należy zdać sobie sprawę, że nie można efektywnie zminimalizować liczby występujących awarii bez dogłębnego poznania specyfiki procesów występujących we wszystkich elementach sieci. Smart grid - koncepcja inteligentnej sieci energetycznej Powszechnie stosowana definicja technologii smart grid określa: Inteligentne Sieci Energetyczne (ISE), jako kompleksowe rozwiązania energetyczne, pozwalające na łączenie, wzajemną komunikację i optymalne sterowanie rozproszonymi dotychczas elementami sieci energetycznych - zarówno po stronie producentów, jak i odbiorców energii (Billewicz, 2012 r.). Wdrożenie ISE w polskiej energetyce rozpoczęto od zdefiniowania i stworzenia infrastruktury pomiarowej bliskiej odbiorcy końcowemu przez inst... więcej»

2018-8

zeszyt-5591-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-8.html

 
W numerze m.in.:
Analiza prawna i ekonomiczna efektywności eksploatacji mikroinstalacji fotowoltaicznej DOI:10.15199/74.2018.8.2
(Anna Zielińska, Andrzej Bień)

Technologie wytwarzania energii elektrycznej z energii słonecznej znane są od dziesięcioleci, swoich zwolenników i sceptyków miały od zawsze. Ważny jest jednak fakt, że w ostatnich latach zainteresowanie odnawialnymi źródłami energii, w tym fotowoltaiki wyraźnie wzrosło. Wpływ na to bezwzględnie mają: malejące ceny instalacji fotowoltaicznych, a rosnące ceny energii z sieci, zwiększenie efektywności konwersji energii słonecznej, uwarunkowania prawne oraz fakt, że Polski sektor energetyczny oparty jest głównie na węglu, co wiąże się z emisją szkodliwych gazów (głównie CO2) [7]. Rozwój technologii fotowoltaicznych jest więc ważny w wielu aspektach, jednak inwestorzy sektora gospodarstw prywatnych najbardziej skupiają się na ekonomicznych i finansowych wskaźnikach inwestycji. Upatrując w nich formę oszczędności w domowym budżecie. Proces przyłączania mikroinstalacji do sieci Jak podaje Urząd Regulacji Energetyki, największy przyrost mocy zainstalowanej z instalacji wykorzystujących promieniowanie słoneczne, w porównaniu z latami ubiegłymi odnotowano w 2015 r., w porównaniu z 2014 r. zanotowano ponad siedmiokrotny przyrost liczby instalacji fotowoltaicznych. Z najnowszych danych URE (tab.) na koniec I kwartału 2018 r., moc zainstalowana w elektrowniach słonecznych wynosiła ok. 110,56 MW. Tak szybki rozwój fotowoltaiki nastąpił dzięki rozporządzeniom prawnym, które to zgodnie z Ustawą z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii [10], miały wprowadzić taryfy gwarantowane dla właścicieli najmniejszych systemów oraz ułatwienia prawne związane z przyłączeniem instalacji do sieci elektroenergetycznej. Zgodnie z Prawem budowlanym pozwolenie na budowę oraz zgłoszenie nie jest wymagane w przypadku wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Prawo energetyczne informuje również, że mikroinstalacje przyłącza się do sieci elektroenergetycznej jedynie na podstawie zgłoszenia, co więce... więcej»

Współpraca między prosumentem i operatorem systemu dytrybucyjnego - optymalizacja przepływu energii DOI:10.15199/74.2018.8.5
(Adam Gubański, Dominika Kaczorowska)

Bezpośrednim skutkiem polityki energetycznej Polski będzie znaczny wzrost liczby rozproszonych źródeł energii w systemie elektroenergetycznym. Szacuje się, że do 2030 r. produkcja energii w instalacjach fotowoltaicznych osiągnie wartość 25 GWh/rok. Biorąc pod uwagę stochastyczny charakter zmian mocy źródeł odnawialnych, takich jak generatory fotowoltaiczne, pojawia się kwestia bilansowania mocy w systemie elektroenergetycznym. Zastosowanie zasobników energii o odpowiednio dobranych parametrach i sposobach sterowania może skutecznie rozwiązywać ten problem już na poziomie mikrosieci. Mikrosieć w nowoczesnym systemie elektroenergetycznym ma stanowić autonomiczną, inteligentną jednostkę. Należy zatem opracować efektywne i bezpieczne systemy sterowania przepływem energii. Obecnie trwają intensywne badania w tym kierunku, o czym świadczą liczne publikacje naukowe [1-3, 5] i raporty organizacji działających w obszarze energii odnawialnej oraz integracji systemów [4]. W artykule przedstawiono koncepcję sterowania zasobnikiem energii elektrycznej, której celem jest efektywne wykorzystanie zasobów mikrosieci. Mikrosieć Mikrosieć niskiego napięcia jest autonomicznym systemem energetycznym niskiego napięcia, w którym pracują generatory, zasobniki oraz odbiorniki energii elektrycznej. Urządzenia te są wyposażone w sterowniki. Najczęściej są to przekształtniki energoelektroniczne pozwalające na sterowanie przepływem energii. Sieci takie mogą pracować synchronicznie z ogólnodostępną siecią rozdzielczą lub jako niezależne wyspy. Odpowiednia strategia magazynowania energii w zasobnikach pozwala w pełni wykorzystać energię produkowaną przez odnawialne źródła energii. Ze względu na sposób sterowania rozróżnia się mikrosieci wyposażone w sterownik centralny lub mikrosieci wykorzystujące sterowanie rozproszone. W przypadku sterowania rozproszonego dąży się do zapewnienia maksymalnej autonomii działania mikroźródeł oraz zasobników. Na rys. 1 pr... więcej»

Gabriel Sokolnicki - 140. rocznicę urodzin (Jerzy Hickiewicz, Piotr Rataj, Przemysław Sadłowski)
Gabriel Michał Romuald Sokolnicki urodził się 7 lutego 1877 r. w Kaszewach Kościelnych w powiecie kutnowskim (wówczas Królestwo Polskie). W ubiegłym 2017 r. minęła jego 140. rocznica urodzin. Jego ojcem był ziemianin Zenon Sokolnicki, a matką Natalia ze Stępowskich. Był starszym bratem historyka i dyplomaty Michała (1880-1967). Rodzina Sokolnickich kultywowała wielkie tradycje patriotyczne.Bratem pradziadka Gabriela był Michał Sokolnicki (1760-1816), inżynier wojskowy, generał Księstwa Warszawskiego. Gabriel Sokolnicki ożenił się w 1904 r. z Marią Stattler (1881-1969), z którą miał troje dzieci: Zofię, Annę i Stefana. Młody Gabriel naukę podstawową odebrał w domu. W 1888 r. wstąpił do Wyższej Szkoły Rzemieślniczej w Łodzi, działającej na prawach szkoły realnej, którą ukończył w roku 1894. Studia wyższe odbył w latach 1895-1900 na Politechnice w Darmstadcie (Großherzogliche Technische Hochschule zu Darmstadt) na Wydziale Elektrotechnicznym. Od 15 sierpnia do 15 października 1896 r. odbył praktykę w fabryce Lilpop, Rau&Loewenstein w Warszawie. W trakcie studiów rozpoczął działalność w Związku Młodzieży Polskiej ZET i był organizatorem ZET-u w Darmstadcie. W 1899 r. wziął udział w zjeździe Zjednoczenia Towarzystw Młodzieży Polskiej Zagranicą w Zurychu. Był wówczas sympatykiem Narodowej Demokracji. W 1900 r. zdobył dyplom inżyniera elektryka na podstawie pracy "Ueber die Methoden zur Untersuchung von Wechselstromtransformatoren und Wechselstrommotoren" ("O metodzie badania transformatorów i motorów prądu zmiennego"). Praca w Warszawie, przenosiny do Lwowa, asystentura Po powrocie ze studiów zamieszkał na krótko w Warszawie, gdzie kontynuował swoją działalność w ZET, w 1901 r. został także członkiem Ligi Narodowej. W Warszawie (w latach 1900-1901) był zatrudniony jako inżynier w biurze konsultacyjnym. W maju 1901 r. wygłosił na posiedzeniu Sekcji Technicznej Warszawskiego Oddziału Towarzystwa Popierania Przemysłu i Handlu odczy... więcej»

I Ogólnopolska Konferencja Energetyków "Energo Rodeo" (Andrzej Kubowicz)
Organizatorzy: firmy Belos-PLP i ZIAD Bielsko- Biała, przy wsparciu Polskiego Komitetu Bezpieczeństwa w Elektryce SEP, zorganizowały w Bielsku-Białej w dniach 6-8 czerwca I Ogólnopolską Konferencję Energetyków "Energo Rodeo". Ta cykliczna w zamierzeniu organizatorów impreza ma za zadanie zachęcać do bezpiecznych, nowoczesnych, efektywnych sprawnościowo zachowań na inwestorskim rynku energetycznym w Polsce przez integrację środowiska. Podczas części teoretycznej, która odbyła się 6 czerwca uczestnicy wysłuchali wykładów autorytetów branży energetycznej, poruszających tematy związane z: potencjalnym kierunkiem rozwoju inwestycji, przygotowania pro... więcej»

XXXVIII Walny Zjazd Delegatów SEP w Poznaniu "Elektryka, Edukacja, Przemysł" (Krzysztof Woliński)
W dniach od 21 do 24 czerwca 2018 r. w Poznaniu obradował Walny Zjazd Delegatów Stowarzyszenia Elektryków Polskich. Obrady odbyły się na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich. Poznań po raz piąty gościł polskich elektryków na Walnym Zjeździe. Partnerem Strategicznym XXXVIII Walnego Zjazdu Delegatów SEP była ENEA SA. WZD jest najważniejszym wydarzeniem w życiu Stowarzyszenia i odbywa się cyklicznie co cztery lata. Podstawowym celem Zjazdu jest podsumowanie działalności SEP w mijającej kadencji, wybór nowych władz i organów Stowarzyszenia oraz nakreślenie kierunków działania na kolejne kadencje. W Zjeździe wzięło udział 210 delegatów, 20 członków honorowych oraz 4 członków wspierających.W przeddzień Zjazdu uczestnicy złożyli kwiaty pod pomnikiem Poległych Elektryków i Energetyków, znajdującym się przed siedzibą ENEA Operator. Wieczorem w Katedrze Poznańskiej na Ostrowie Tumskim w intencji elektryków została odprawiona msza św. przez abp Stanisława Gądeckiego, metropolitę poznańskiego, przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. Dzień zakończył się spotkaniem ustępujących władz statutowych i prezesów Oddziałów SEP oraz kolacją dla delegatów WZD w salach Hotelu IKAR. Pierwszy dzień Zjazdu otworzył ustępujący prezes SEP - dr inż. Piotr Szymczak. Wprowadzony został uroczyście sztandar SEP i odegrano hymn państwowy. Obrady Zjazdu prowadził kol. Sławomir Cieślik (O. Bydgoski). W prezydium Zjazdu zasiedli kol.kol.: Aleksandra Rakowska (O. Poznański), Stefan Mazurkiewicz (O. Szczeciński), Zuzanna Szumichora (O. Gdański), Jan Pytlarz (O. Wrocławski). Uczestnicy Zjazdu uczcili chwilą ciszy zmarłych członków SEP. Podczas obrad Zjazdu pracował... więcej»

2018-7

zeszyt-5566-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-7.html

 
W numerze m.in.:
Jan Szczepanik - polski Edison DOI:10.15199/74.2018.7.5

Większość ludzi na świecie zapewne wie, kim był Thomas Edison. Ten genialny wynalazca przeszedł do historii techniki i to jak najbardziej zasłużenie. Mało kto jednak wie, że Polska może poszczycić się geniuszem podobnej klasy. Był nim Jan Szczepanik m.in.: prekursor barwnej telewizji, filmu, fotografii, a także nowoczesnego kolorowego tkactwa. Z racji swoich niezwykłych uzdolnień i dokonań był często nazywany "polskim Edisonem" albo "galicyjskim geniuszem". Trudne dzieciństwo Jan Szczepanik urodził się 13 czerwca 1872 r. niedaleko Przemyśla w Rudnikach k. Mościsk (dzisiejsza Ukraina) jako nieślubne dziecko Marianny Szczepanik. O jego ojcu brakuje bliższych wiarygodnych informacji. Ten fakt był jego wstydliwą stroną życia, stanowiąc podstawę do wewnętrznych kompleksów i powikłań życiowych. Wcześnie opuszczony przez matkę, wychowywał się u dziadków Stanisława i Katarzyny Szczepaników ze Zręcina k. Krosna, a następnie u ciotki Salomei (młodszej siostry matki). Edukację Jan Szczepanik rozpoczął w szkole ludowej w Krośnie, gdzie przeniosła się ciotka po wyjściu za mąż za Wawrzyńca Gradowicza. Sami nie mieli dzieci, więc zaopiekowali się chłopcem jak rodzonym dzieckiem. W latach młodzieńczych Jan Szczepanik przyjaźnił się z Franciszkiem Pikiem, późniejszym poetą, prozaikiem i tłumaczem. Wzajemnie się inspirowali, dzieląc ambicje twórcze i pasje humanistyczne, co przełożyło się na próby malarskie Szczepanika i opanowanie gry na skrzypcach. Matka Franciszka Pika była siostrzenicą Ignacego Łukasiewicza, a ten był ojcem chrzestnym jej syna Franciszka. Stąd Jan Szczepanik znał Ignacego Łukasiewicza, bywał w jego pracowni, zwiedzał pola naftowe, poznawał urządzenia wiertnicze i aparaturę badawczą. Fascynowała go też budowa pierwszej kolei biegnącej przez Krosno. Po ukończeniu szkoły ludowej w 1885 r. Szczepanik kontynuował naukę w gimnazjum w Jaśle, w którym zabłysnął z matematyki i fizyki, ale go nie ukończył. Głównie z powodu pow... więcej»

Niełatwe początki Wydziału Elektrycznego Politechniki Warszawskiej DOI:10.15199/74.2018.7.6

Historia powstania Wydziału Elektrycznego Politechniki Warszawskiej wypełniona jest wieloma burzliwymi wydarzeniami, tak jak burzliwe były losy polskiego społeczeństwa w epoce fin de siècle. Był to okres znacznego rozwoju gospodarczego ziem polskich oraz intensyfikowania dążeń do odtworzenia samodzielnego bytu kraju. Jednym z istotnych nurtów tych starań było zbudowanie wyższego szkolnictwa technicznego z polskim językiem wykładowym. Niestety nie było to możliwe pod panowaniem władz carskich. Politechnika mogła rozpocząć działalność dopiero w roku 1915, dzięki niestrudzonym działaczom, którzy na długo przed I wojną światową wierzyli, że Polska odzyska niepodległość i przygotowywali środki do budowy jej przyszłych instytucji. Zagadnieniom tym poświęcono artykuł [4], niniejszy stanowi jego uzupełnienie, kreśli szczególnie sylwetki osób, którym zawdzięczamy powstanie pierwszego wydziału elektrycznego w Polsce. W roku 1906 zostało zawiązane Towarzystwo Kursów Naukowych. Wkrótce utworzyło ono Wydział Techniczny, który z różnym skutkiem organizował kursy wieczorowe dla techników. Wybuch wojny światowej obudził nadzieje na odzyskanie niepodległości. Antycypując przyszłe wydarzenia Rada Naukowa Wydziału Technicznego Towarzystwa Kursów Naukowych powołała Komisję Politechniczną. Ze swojego grona wytypowała trzech przedstawicieli - dwóch z nich zostało później rektorami Politechniki Warszawskiej (Zygmunt Straszewicz, Stanisław Patschke). Następnie zaproszono delegatów warszawskiego Stowarzyszenia Techników w Warszawie i Koła Przemysłowców, dwóch profesorów istniejącego Carskiego Instytutu Politechnicznego (oczywiście Polaków) oraz wykładowców Szkoły Wawelberga i Rotwanda. Wkrótce dokooptowano trzech kolejnych przedstawicieli nauki i przemysłu. Komisja zaprojektowała wydziały przyszłych polskich politechnik, głównie warszawskiej i zakończyła swe prace w czerwcu 1915 r. W latach 1899-1901 zbudowano pierwsze gmachy Politechniki Wars... więcej»

ABB Ability EDCS - innowacyjny system monitoringu przepływu energii w rozdzielnicach niskiego napięcia DOI:10.15199/74.2018.7.4
(Dariusz Antosiuk)

ABB Ability™ Electrical Distribution Control System wykorzystuje możliwości gromadzenia, przetwarzania i przechowywania danych, jakie zapewnia platforma chmury, która została opracowana przez ABB wspólnie z firmą Microsoft w celu zwiększenia wydajności i gwarancji najwyższej niezawodności i bezpieczeństwa. System przetwarza dane z urządzeń elektrycznych zainstalowanych na obiekcie, aby analizować i otrzymywać zalecenia dotyczące optymalizacji wydajności układu elektrycznego. Umożliwia on zdalne monitorowanie zużycia energii elektrycznej i jej kosztów, ułatwiając i przyspieszając w... więcej»

Międzynarodowy Dzień Elektryka 2018 (Krzysztof Woliński)
Uroczystości centralne tegorocznego MDE odbyły się w Instytucie Elektrotechniki w Międzylesiu 8 czerwca 2018 r. Organizatorami obchodów byli: Stowarzyszenie Elektryków Polskich z prezesem Piotrem Szymczakiem, Instytut Elektrotechniki z dyrektorem Tomaszem Błażejczykiem, Oddział Warszawski SEP z prezesem Ryszardem Marcińczakiem. Tematem wiodącym obrad była elektromobilność. Otwarcia obrad i powitania uczestników dokonali: prezes SEP - Piotr Szymczak, dyre... więcej»

WYDAWNICTWA
Podstawy konstrukcji maszyn Ryszard Knosala, Aleksander Gwiazda, Andrzej Baier, Piotr Gendarz: Podstawy konstrukcji maszyn. Ćwiczenia. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2018 W Przedmowie Ryszard Knosala napisał: (…) Rodzaj zadań i struktura książki odpowiadają wymaganiom dydaktycznym. W ramach ćwiczeń studenci są zobowiązani opanować sposób rozwiązywania zadań obliczeniowych związanych z konstrukcją elementów i podzespołów różnych maszyn. Książka jest adresowana do studentów wydziałów mechanicznych uczelni technicznych, a także do wydziałów pokrewnych - inżynieria produkcji, mechatronika, automatyka i robotyka oraz do inżynierów bez doświadczenia konstruktorskiego. Autorzy omawiają następujące zagadnienia: Połączenia wciskane, Połączenia tarciowe, Połączenia postaciowe - wpustowe, wielowypustowe, wieloboczne, Połączenia śrubowe - kołnierzowe, śrubowe z wykorzystaniem śrub podatnych, Połączenia spawane - połączenie podstawy manipulatora z płytą fundamentową, złożone połączenia spawane, Sprzęgło kołnierzowe, Hamulec klockowy, Weryfikacja sprężyny, Poprzeczne łożysko hydrodynamiczne, Łożyska toczne - modyfikacja rozwiązania konstrukcyjnego, Przekładnia pasowa - z pasem klinowym, z pasem zębatym, pasowa-transportowa, Przekładnia zębata - walcowa, stożkowa, Weryfikacja zmęczeniowa zębnika stożkowego. Książka jest bogato ilustrowana, szczególnie w rozdziałach dotyczących zakresu obciążeń zewnętrznych i rozkładu naprężeń ... więcej»

2018-6

zeszyt-5538-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-6.html

 
W numerze m.in.:
Wystąpienie prezesa SEP Piotra Szymczaka podczas inauguracji konferencji "Budowa elektrowni jądrowej - technologia, finansowanie, bezpieczeństwo i zarządzanie projektem" (23 kwietnia 2018 r., Poznań, EXPOPOWER, MTP)
Szanowny Panie Przewodniczący, Szanowni Państwo, Drodzy Goście, Koleżanki i Koledzy, Wiemy wszyscy, że energia elektryczna warunkuje możliwości rozwoju cywilizacji technicznej zarówno w skali globalnej, jak i lokalnej. Dostrzegając wagę tej problematyki Stowarzyszenie Elektryków Polskich, założone w 1919 r. - mamy 99 lat i został rok do 100-lecia - podejmowało na przestrzeni lat szereg działań na rzecz rozwoju polskiej energetyki. Niezwykle ważnym wydarzeniem w ostatnim czasie był zorganizowany w dniach 1-2 grudnia 2014 r. II Kongres Elektryki Polskiej. Kongres podjął decyzję o przygotowaniu raportu "Energia elektryczna dla pokoleń". Ten dokument pokongresowy został zaprezentowany podczas debaty podsumowującej II KEP 11 kwietnia 20... więcej»

O niektórych rozwiązaniach chińskich wytwórców urządzeń EAZ DOI:10.15199/74.2018.6.11
(Piotr Olszowiec)

Urządzenia elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej (EAZ) produkcji chińskiej są w naszym kraju praktycznie nieznane. Warto zatem zaznajomić się z niektórymi nowatorskimi rozwiązaniami opracowanymi i stosowanymi w energetyce Państwa Środka. W artykule dokonano skrótowego przeglądu osiągnięć chińskich projektantów i konstruktorów na przykładzie zespołów automatyki zabezpieczeniowej bloku generator - transformator (typu PCS-985B) produkcji firmy NR Electric Co. Ltd. - lidera na tamtejszym rynku urządzeń EAZ. Na szczególne wyróżnienie zasługuje innowacyjna metoda poprawy czułości wykrywania zwarć, która została zaimplementowana w rozmaitych funkcjach zabezpieczeniowych wspomnianego wytwórcy. Metoda wykrywania zwarć niskoprądowych Metoda, określana skrótem DPFC (Deviation of Power Frequency Component) [1], jest przeznaczona do wykrywania zwarć o stosunkowo niewielkich prądach, nieodbiegających znacznie od prądów obciążenia występujących w stanie bezzakłóceniowym. Algorytmy działania funkcji wg tej metody posługują się nie faktycznymi prądami zwarcia, lecz ich przyrostami względem wartości w stanie przedzakłóceniowym. Istotę tego sposobu można objaśnić na przykładzie zabezpieczenia różnicowego linii zasilanej jednostronnie w przypadku zwarcia trójfazowego (rys. 1). W stanie przedzakłóceniowym (indeks pz) przez strefę chronioną (czyli linię L) przepływa prąd Iobc.pz. Prąd hamowania zabezpieczenia różnicowego wynosi Ih-pz = (Ih1-pz + Ih2-pz )/2 = Iobc/n, a prąd różnicowy Ir-pz = 0. Po wystąpieniu zwarcia (indeks z) trójfazowego w strefie chronionej prądy w obwodzie zabezpieczenia wynoszą Ih1-z = (Iobc,z + Iz)/n, Ih2-z = Iobc.z/n, gdzie Iobc.z jest prądem obciążenia płynącym w czasie zwarcia. W ogólnym przypadku przyjmuje się, że Iobc.pz ≠ Iobc.z. Zatem Ih-z = ( Ih1-z + Ih2-z)/2 = (Iobc.z + 0,5Iz)/n, Ir-z = Ih1-z - Ih2-z = Iz/n. Natomiast przyrosty prądu hamowania i różnicowego w stosunku do stanu przedzakłóceniowego ... więcej»

Reklozer ziemnozwarciowy dla sieci SN DOI:10.15199/74.2018.6.5
(Józef Lorenc, Bartosz Olejnik, Aleksandra Schött, Beata Zięba, Paweł Urbański)

W ostatnim czasie bardzo popularne w energetyce stały się urządzenia montowane w głębi sieci, komunikujące się z systemem nadzoru przy użyciu fal radiowych lub technologii GSM. Przykładem takich aparatów są reklozery, które są wprowadzane powszechnie do eksploatacji sieci SN. Reklozer w potocznym rozumieniu to urządzenie (z reguły napowietrzne), które może przerywać prądy obciążeniowe i zwarciowe oraz realizować funkcję automatyki SPZ. W typowych rozwiązaniach przyjęło się, że rolę łącznika w reklozerze pełni wyłącznik, co sprawia, że umieszczenie tak wyposażonego aparatu w głębi sieci jest równoznaczne z powtórzeniem właściwości pola liniowego rozdzielni SN. Urządzenia zabezpieczeniowe reklozerów czerpią sygnały pomiarowe zwykle z sensorowych czujników prądu i napięcia, rzadziej - z typowych przekładników. Wyłączeniowe funkcje typowego reklozera powodują wysokie koszty takiego urządzenia, które po uwzględnieniu aparatury pomiarowej i pomocniczej przekraczają często 50 tys. zł. Z wieloletnich doświadczeń eksploatacyjnych oraz z danych statystycznych jednoznacznie wynika, że ponad 70% wszystkich uszkodzeń w sieci dystrybucyjnej to zwarcia fazy z ziemią. Zgodnie z "Międzynarodowym Słownikiem Elektrotechniki" - zwarcia między jednym przewodem fazowym a ziemią w sieciach SN nazywane są doziemieniem [1]. Ich intensywność jest relatywnie duża, szczególnie w liniach napowietrznych. W ciągu roku na 100 km linii SN przypadać może od kilku do kilkunastu i więcej doziemień. Są one powodem różnych zjawisk niekorzystnie wpływających na pewność i jakość zasilania odbiorców energii elektrycznej oraz znacząco wpływają na warunki ochrony przepięciowej linii i na poziom zagrożenia porażeniowego. Zwarcia z ziemią, w postaci niestabilnego łuku elektrycznego (zwarcia przerywane), mogą być powodem niebezpiecznych przepięć ziemnozwarciowych, których skutkiem może być utrata izolacji w innych miejscach sieci, przekształcając doziemienie w zwarcie m... więcej»

Przed XXXVIII Walnym Zjazdem SEP w Poznaniu (Zbigniew Lubczyński)
W dniach od 21 do 24 czerwca br. w Poznaniu odbędzie swoje obrady kolejny XXXVIII WZD SEP. Zgodnie ze statutem Zjazd jest najwyższą władzą Stowarzyszenia. Do kompetencji Zjazdu należy m.in.: ocena działalności SEP i rozpatrzenie wniosku GKR w sprawie absolutorium dla Zarządu Głównego, wybór prezesa SEP oraz członków władz i organów centralnych Stowarzyszenia - Zarządu Głównego, Głównej Komisji Rewizyjnej, Głównego Sądu Koleżeńskiego i Komisji Wyborczej, nadawanie i pozbawianie godności Członka Honorowego SEP. Jesteśmy u końca kadencji 2014-2018 i zarazem u początków nowej kadencji 2018-2022. To dobra okazja do refleksji nad tym, czego dokonaliśmy w mijającej kadencji, z czego możemy czerpać satysfakcję i do zastanowienia się nad tym, co winniśmy zrobić w nadchodzącej kadencji, by nasza satysfakcja z działalności naszego koła, sekcji, komisji, Oddziału, komitetu, i wreszcie Stowarzyszenia była jeszcze większa. Kilka danych liczbowych świadczących o aktywności Zarządu Głównego i jego prezydium, także Rady Prezesów SEP, przedstawia się następująco: - liczba posiedzeń ZG - 40, - liczba posiedzeń Prezydium ZG - 39, - liczba podjętych uchwał - 295 do 25 kwietnia, - liczba posiedzeń Rady Prezesów SEP - 17. Za każdym z tych posiedzeń kryje się ogromny wysiłek intelektualny, logistyczny przygotowania merytorycznego i organizacyjnego obrad, zapewnienia uczestnikom odpowiednich warunków pracy i udziału w posiedzeniu. Liczba członków zwyczajnych SEP w 50 Oddziałach i 674 kołach na 31 grudnia 2016 r. wynosiła 22 227 osób, w tym: - do lat 40 - 7134 (32,1%), - inżynierowie - 12 059, - technicy - 5678, - pozostali - 4490, - kobiety - 2042 (9,2%), - mężczyźni - 20 185, - emeryci i renciści - 4175 (18,8%), - studenci i uczniowie - 3264 (14,7%), - członkowie wspierający na szczeblu centralnym i na szczeblu Oddziałów - 330 firm. Z informacji nt. realizacji wniosków z XXXVI WZD SEP wynika, że z ogólnej liczby 71 wniosków zrealizowano lub... więcej»

Sygnalizatory zwarć firmy ZAE
Firma ZAE jest producentem sygnalizatorów zwarć w sieciach kablowych SN. Obecnie najnowsza wersja, oznaczona CPZ®-4S, ma nowe funkcje. W artykule zaprezentowano jego możliwości. Sygnalizator zwarć typu CPZ®-4S jest urządzeniem pomiarowo -sygnalizacyjnym umożliwiającym szybką identyfikację uszkodzenia w ciągach kablowych sieci SN. Sygnalizator przeznaczony jest do sygnalizacji zwarć doziemnych i międzyfazowych w jednym lub dwóch torach kablowych jednocześnie. Sygnalizator CPZ®-4S może być stosowany w sieciach kablowych lub kablowo-napowietrznych: - skompensowanych z automatyką AWSC, - ze stale uz... więcej»

2018-5

zeszyt-5501-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-5.html

 
W numerze m.in.:
Współpraca prosumenckich układów OZE z lokalnymi instalacjami elektrycznymi w świetle procesów normalizacyjnych i rozwoju technologii smart DOI:10.15199/74.2018.5.1
(Marcin A. Sulkowski)

Zagadnienia związane z poprawą efektywności energetycznej użytkowania energii są bardzo istotne. Wynika to z troski o środowisko naturalne, jak i możliwości wyczerpania dotychczasowych pierwotnych źródeł energii. Dlatego też, w ciągu ostatnich kilku lat, duży nacisk kładzie się na rozwój energetyki prosumenckiej, opartej na niewielkich instalacjach OZE. Przy czym w początkowym okresie rozwoju energetyki prosumenckiej brakowało aktów prawnych regulujących zasady współpracy owych instalacji z lokalnymi systemami energetycznymi, jak i dokładnych wytycznych w zakresie bezpieczeństwa użytkowania mikroinstalacji OZE w obiektach budowlanych. Problem ten nie dotyczył jednak tylko naszego kraju, ale także był widoczny w wielu państwach europejskich, w których rozwój instalacji prosumenckich w ostatnich latach odbywał się bardzo dynamicznie. Uregulowanie prawne oraz wytyczne dotyczące kwestii bezpieczeństwa są bardzo istotne, gdyż mikroinstalacje OZE są eksploatowane często w obiektach, w których brakuje stałego nadzoru osób wykwalifikowanych lub poinstruowanych. A punktem ich przyłączenia do systemu dystrybucyjnego są elektroenergetyczne sieci niskiego napięcia, w których aktualnie nie ma możliwości sterowania parametrami sieci w czasie rzeczywistym. Powoduje to powstawanie dodatkowych zagrożeń zarówno w aspekcie użytkowania instalacji OZE w obiektach, jak i w sieciach elektroenergetycznych nn. Sposoby współpracy mikroinstalacji prosumenckich z sieciami dystrybucyjnymi Problem braku regulacji prawnych w zakresie instalacji OZE przyłączanych do sieci elektroenergetycznych niskich napięć został zauważony także na poziomie międzynarodowym. Skutkiem tego są prace normalizacyjne nad projektem normy IEC 60364-8-2 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 8-2 Prosumenckie instalacje niskiego napięcia (Prosuming low -voltage electrical installations) [1]. Aktualnie znajdują się one na ostatnim etapie prac legislacyjnym, a planowany te... więcej»

U progu rewolucji w podejściu do uziemień w energetyce - czyli jak czynnik czysto biznesowy wymusza zmiany w podejściu do rozumienia istoty uziemień DOI:10.15199/74.2018.5.4
(Janusz Budniok)

Doświadczenia wieku XIX i XX to dobór systemów uziemiających do potrzeb metodą prób i błędów. W początkowej fazie rozwoju energetyki (XIX w. i pierwsze dekady XX w.) uziemienia wykonywano ze stali czarnej. Drugim używanym materiałem była czysta miedź. Pierwsze pokrycia przewodnika stalowego podwyższające odporność na korozję pojawiły się w pierwszej połowie XIX w., a upowszechnienie procesu cynkowania przez rewolucyjną zmianę technologiczną zaproponowaną przez prof. Tadeusza Sendzimira w latach 20. XX w. wzmocniło trend zabezpieczania stali czarnej za pomocą powłoki cynkowej. Różnice w czasie eksploatacji stali czarnej a stali ocynkowanej pokazują, jak ważnym parametrem w eksploatacji części uziemiających jest trwałość produktu i odporność na degradację podczas eksploatacji. Wybrany kierunek podwyższania odporności korozyjnej dał impuls do poszukiwania jeszcze innych pokryć zabezpieczających przewodniki. I tak, stosowano i stosuje się do dziś cynkowanie ogniowe, elektrolityczne czy termodyfuzyjne. Cynkowanie elektrolityczne i termodyfuzyjne ze względu na cienką pokrywę cynku nie są rekomendowane na uziemienia. Stosuje się także miedziowanie elektrolityczne i zbiera się doświadczenia w miedziowaniu ogniowym. Innym używanym pokryciem zwiększającym odporność na korozję przewodnika rodzimego wykonanego z miedzi - jest cynowanie lub srebrzenie. Technologie te nie mają bezpośredniego zastosowania w uziemieniach. Na rynku europejskim można znaleźć również poprawną technicznie stal ołowiowaną, jednak rygorystyczne zapisy dotyczące ochrony środowiska wykluczają możliwość jej użycia. Na uziemienia zaczęto stosować również stale z rodziny nierdzewnych z dużą zawartością c... więcej»

Aktualne potrzeby eksploatacyjne sieci i urządzeń SN- nowe zadania zespołów automatyki zabezpieczeniowej DOI:10.15199/74.2018.5.3
(Dariusz Sajewicz, Mariusz Radziszewski)

Zakłócenia w systemie elektroenergetycznym to niekorzystny stan pracy, charakteryzujący się powstaniem warunków uniemożliwiających normalną pracę poszczególnych urządzeń wytwórczych, przesyłowo-rozdzielczych oraz po stronie odbiorców finalnych (przemysł). Zagrożenia to jedno z rodzajów zakłóceń, które mogą być czasowo tolerowane, jednak powinny być sygnalizowane obsłudze w celu usunięcia przyczyny zagrożenia przed upływem dopuszczalnego czasu trwania zakłócenia. Mogą to być np.: przeciążenia ruchowe, zmiany parametrów jakościowych dostarczanej energii elektrycznej, zjawisko ferrorezonansu. Znajomość zjawisk zachodzących podczas zakłóceń w systemie elektroenergetycznym uświadamia sens stosowania elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej oraz umożliwia zrozumienie wzajemnych powiązań pomiędzy urządzeniem zabezpieczającym a chronionym obiektem. Podstawowe funkcje elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej to: eliminowanie zakłóceń (funkcja realizowana przez automatykę zabezpieczeniową), zapewnienie odpowiednich parametrów dostarczanej energii (realizowane przez automatykę regulacyjną) oraz utrzymanie ciągłości dostawy energii (dzięki automatyce łączeniowej). Najnowsza generacja urządzeń elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej pozwala znacznie poszerzyć dostęp i wiedzę o bieżącym stanie chronionego obiektu przez diagnostykę aparatury łączeniowej (wyłączniki mocy) jak też chronionych obiektów (silników, transformatorów, linii), kontrolne pomiary energii, mocy i innych parametrów pomocnych w bilansowaniu energii oraz rejestrację i analizę jakości energii elektrycznej. W artykule przedstawiono zagrożenia występujące w pracy sieci i urządzeń SN w postaci: przeciążeń ruchowych, pogorszenia parametrów jakościowych energii elektrycznej w wyniku występowania wyższych harmonicznych oraz zjawiska ferrorezonansu. Omówiono przyczyny występowania i skutki tych zagrożeń dla chronionych obiektów oraz zaproponowano śro... więcej»

Rozłączniki napowietrzne SN o konstrukcji otwartej typu uchylnego i o konstrukcji zamkniętej - analiza porównawcza, zastosowanie w automatyzacji sieci podmiejskich kablowych (Stanisław Kiszło, Michał Szymański, Andrzej Frącek)
Aparaty elektryczne średnich napięć SN, ze względu na zakres napięć znamionowych przemiennych, określone są umownie różnymi zakresami. Według wytycznych IEC (International Electrotechnical Commision) zakres napięć średnich obejmuje umownie napięcia powyżej 1 kV i poniżej 72,5 kV, w części zakresu wysokich napięć. W dokumentach normalizacyjnych występują różne zakresy średnich napięć. Przykładem są normy IEC i EN (European Standard) dotyczące rozłączników, wyłączników, rozdzielnic, obejmujące urządzenia o napięciach znamionowych wyższych niż 1 kV a niższych niż 52 kV. Łączniki elektroenergetyczne dzielone są ze względu na: budowę, przeznaczenie, środowisko pracy. Podział łączników ze względu na środowisko pracy obejmuje warunki pracy: wnętrzowe, napowietrzne i specjalne. Podział łączników ze względu na funkcje i przeznaczenie obejmuje: wyłączniki, reklozery, rozłączniki, wyłączniko- rozłączniki, odłączniki, styczniki, bezpieczniki, ograniczniki przepięć, uziemniki, zwierniki, łączniki prądu stałego. Urządzeniami związanymi bezpośrednio lub pośrednio z aparatami łączeniowymi są napędy służące do manewrowania w cyklach otwierania O lub zamykania C. Napędy mogą być zespolone razem z aparatami, w jednej obudowie lub oddzielnie, połączone z aparatami za pomocą cięgien o ruchu obrotowym lub posuwisto-zwrotnym. Do podstawowych łączników SN zaliczane są rozłączniki napowietrzne i wnętrzowe. Konstrukcje rozłączników uległy znacznemu rozwojowi, szczególnie po roku 2011. Konstrukcje klasyczne otwarte typu uchylnego zostały zmodernizowane. Nowe konstrukcje typu zamkniętego zostały opracowane i wprowadzone na rynek. W większości rozwiązań konstrukcyjnych rozłączników SN stosowane są komory próżniowe. Rozłączniki SN o konstrukcji otwartej i zamkniętej Zadaniem rozłączników SN jest łączenie prądów znamionowych ciągłych w cyklach C-O oraz załączanie prądów znamionowych zakłóceniowych (zwarciowych) w cyklu C, bez konieczności wyłączania tyc... więcej»

Zastosowanie filtrów aktywnych w sieciach przemysłowych DOI:10.15199/74.2018.5.2
(Grzegorz Hołdyński, Zbigniew Skibko, Radosław Wiśniewski)

Coraz więcej urządzeń przemysłowych oraz użytku domowego wyposażonych jest w obwody energoelektroniczne, które zapewniają nie tylko prawidłową pracę danego urządzenia ale również pozwalają na ograniczenie zużycia energii elektrycznej. Najczęściej są to urządzenia o charakterystykach nieliniowych, przez co wprowadzają do sieci elektrycznej zakłócenia w postaci wyższych harmonicznych, przy czym harmoniczną nazywa się składową przebiegu (np. sinusoidalnego) o częstotliwości, która jest całkowitą krotnością częstotliwości podstawowej. W celu określenia zawartości wyższych harmonicznych prądu przebiegu odkształconego, stosuje się współczynnik THDI (total harmonic distortion), zdefiniowany jako stosunek wartości skutecznej wyższych harmonicznych sygnału do wartości skutecznej harmonicznej podstawowej. Zazwyczaj jest on podawany w procentach. Wartość współczynnika określającego odkształcenie prądu opisuje więc zależność [1, 3, 8] gdzie: Ih - wartość skuteczna h-tej harmonicznej prądu, I1 - wartość skuteczna podstawowej harmonicznej prądu. Wartość współczynnika określającego odkształcenie napięcia (THDU) wyznacza się w sposób analogiczny. Odkształcony prąd, wynikający z pracy odbiorników nieliniowych, powoduje zniekształ- 100 1 2 2 =   = I I THD h h I cenia przebiegu napięcia zasilającego. Ma to nie tylko negatywny wpływ na prawidłową pracę urządzeń, ale powoduje również wzrost strat mocy i energii elektrycznej [5-7]. Według przeprowadzonych badań, obecność wyższych harmonicznych w prądzie obciążenia powoduje dodatkowy przyrost wartości temperatury występującej w kablach (przewodach) zasilających nawet do 5°C. Przyjmuje się, że długotrwałe utrzymywanie się temperatury przewodu wyższej o 8°C od temperatury dopuszczalnej długotrwale skraca żywotność materiału izolacyjnego nawet o połowę. W skrajnych przypad... więcej»

2018-4

zeszyt-5483-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-4.html

 
W numerze m.in.:
WYDAWNICTWA
Środowiska programowania robotów.Wojciech Kaczmarek, Jarosław Panasiuk, Szymon Borys: Środowiska programowania robotów. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2017.We Wstępie autorzy napisali: Szczególną cechą wszystkich robotów, związaną z możliwością elastycznego programowania, jest ich elastyczność. To dzięki programom, zaimplementowanym w pamięci robota, może on realizować różne zadania. (…) Nowoczesne narzędzia komputerowe, pomagają sprostać wyzwaniom produkcyjnym szybko zmieniającej się gospodarki rynkowej, szczególnie w pracy inżynierów. (…) Obecnie przodujący na świecie producenci robotów oferują wirtualne środowiska, które pozwalają nie tylko na programowanie robotów, ale również przeprowadzanie pełnych symulacji z uwzględnieniem cykli pracy kontrolerów. Autorzy prezentują następujące zagadnienia: Wprowadzenie do środowisk do programowania robotów przemysłowych w trybie offline/online - RobotStudio firmy ABB, Roboguide firmy FANUC, K-Roset firmy Kawasami, MELFA WORKS firmy Mitsubishi Electric, KUKA.Sim Pro firmy KUKA, EPSON RC + 7.0 firmy EPSON, RoboSim Pro firmy Comau Robotics, podsumowanie, Opis środowisk do programowania robotów w trybie offline wybranych firm - środowisko RobotStudio firmy ABB, pakiet MELFA WORKS firmy Mitsubishi Electric, środowisko Roboguide firmy FANUC, środowisko KUKA.Sim Pro firmy KUKA, środowisko COSIMIR firmy EF-Robotertechnik GmbH... więcej»

Generowanie energii od A do Z przy nauczaniu maszynowym
Harvey A.L.: Energy Generation from A-to-Z with Machine Learning. Power 2017 June. Opracował - Witold Bobrowski. co piszą inni Ludzki mózg jest niesamowity, ale ma ograniczenia. Jednak wraz z nadejściem nauczania maszynowego ograniczenia ludzkiego umysłu nie muszą już być ograniczeniem dla cywilizacji. Nauczanie maszynowe (machine learning) zostało uwzględnione w wielu aspektach życia człowieka, w tym w sektorze energetycznym, w wyniku czego zwiększa się wydajność i łatwość obsługi. Termin "nauczanie maszynowe" przypomina coś z powieści science-fiction, ale w rzeczywistości ta stosunkowo nowa nauka informatyczna jest związana ze sztuczną inteligencją i poprawia jakość ludzkiego życia, umożliwiając działanie na wielu frontach, w tym w energetyce. Nauczanie maszynowe jest złożone. Odnosi się bowiem do typu sztucznej inteligencji, która pozwala m.in. komputerom uczyć się na podstawie otrzymanych danych. W miarę prezentowania nowych danych, moduły i algorytmy uczenia maszyn dostosowują się do nich samoczynnie. Najbardziej rozbudowana definicja nauczania maszynowego wykorzystuje komputery i algorytmy do odkrywania wzorców danych - powiedział Greg Mulholland, prezes w firmie komputerowej Citrine Informatics (Citrine Informatics jest platformą sztucznej inteligencji dla materiałów i chemikaliów). Dokładniej, Mulholland kontynuował nauczanie maszynowe, wykorzystując "stosunkowo duże dane", aby znaleźć "wysoce złożone" wzorce. Nauczanie maszynowe samo w sobie od dziesięcioleci jest już wykorzystywane w sektorze energetycznym na kilka sposobów, ale nadal pozostaje świetną okazją do wykorzystania wszystkich elementów: od optymalizacji materiałów, zaawansowanych prognoz pogody dla instalacji słonecznych i wiatrowych oraz do przewidywania działania konwencjonalnych elektrowni. Lepsze materiały - lepsze działanie Jeśli chodzi o produkt, to o jego jakości świadczą materiały, z jakich został wykonany. Optymalizacja wykonania ogniwa słonecz... więcej»

Opóźnienie transmisji danych w sieciach teleinformatycznych energetyki w świetle międzynarodowych norm i raportów technicznych IEC DOI:10.15199/74.2018.4.2
(Jacek Świderski)

Opóźnienia transmisji danych w sieciach teleinformatycznych (szczególnie w sieciach teleinformatycznych energetyki) dzielą się na: opóźnienia propagacji oraz związane z obsługą jednostek danych1). Opóźnienie transmisji danych i jego zmienność Opóźnienie propagacji sygnału reprezentującego przesyłaną jednostkę danych jest związane z rodzajem medium telekomunikacyjnego, za pośrednictwem którego ta jednostka danych jest przesy- 1) Jednostka danych jest ogólnym określeniem, które powyżej warstwy transportowej modelu odniesienia ISO/OSI oznacza wiadomość, w warstwie transportowej reprezentuje segment danych, w warstwie sieciowej tego modelu określa pakiet (datagram), w warstwie łącza danych wiąże się z określeniem ramki (w skrajnym przypadku może oznaczać pojedynczy znak ASCII), a w przypadku warstwy ATM oznacza komórkę. Często jednostkę danych utożsamia się z jednostką danych protokołu (protocol data unit). łana. Na przykład transmisja przy wykorzystaniu łączy radiowych charakteryzuje się opóźnieniem propagacji równym 3 μs/km, natomiast zastosowanie koncentrycznego kabla miedzianego lub światłowodu wiąże się z czasem propagacji równym 5 μs/km. Opóźnienie związane z obsługą jednostek danych jest sumą kilku składowych, tj.: ● opóźnienia przetwarzania danych związanych z szeroko rozumianą obsługą wysyłania lub odbioru jednostki danych przez węzeł (np. kodowanie/dekodowanie źródłowe w węźle źródłowym/docelowym, sprawdzenie sumy kontrolnej oraz integralności odebranej jednostki danych, dobór trasy w ruterze na trasie przesyłanej jednostki danych), ● opóźnienia buforowania jednostki danych (czas przebywania jednostki danych w buforze kanału wyjściowego do chwili przekazania tej jednostki danych do nadajnika kanału wyjściowego2)), ● opóźnienia związanego z wysyłaniem jednostki danych przez nadajnik kanału wyjściowego węzła. Wymienione składniki opóźnienia występują w każdym węźle sieci teleinformatycznej (p... więcej»

Strategia sukcesu firmy Elektrometal Energetyka - rozmowa z prezesem Mariuszem Maślanym
Panie Prezesie, jakby Pan w kilku słowach opisał firmę Elektrometal Energetyka? Przede wszystkim jesteśmy dynamiczną spółką ze 100-procentowym kapitałem polskim. Produkujemy aparaturę rozdzielczą, łączeniową i zabezpieczeniową SN, co predysponuje nas do miana kompleksowego dostawcy usług na rynku elektroenergetycznym w sektorze średniego napięcia. Kompleksowego, ponieważ istniejemy w procesie od samego początku - od opracowania koncepcji, przez całościową realizację, aż do dokumentacji powykonawczej, uruchomienia i przekazania obiektu do eksploatacji. Wchodzimy w skład dużej, polskiej grupy Elektrometal, która zatrudnia obecnie ok. 500 osób przy przychodach na poziomie 200 mln zł i w tym roku obchodzi 70. rocznicę działalności. Tworzymy nową jakość w obszarach krajowej elektroenergetyki, bazując na synergii młodości i doświadczenia. Wykorzystując zaawansowane technologie, potrafimy efektywnie sprostać ponadstandardowym wymaganiom biznesowym. Spółka w ostatnich latach swojej działalności na mocno konkurencyjnym rynku zrealizowała wiele kluczowych projektów dla strategicznych odbiorców wszystkich obszarów energetyki: dystrybucyjnej, zawodowej, przemysłowej, kopalnianej i trakcyjnej. Nasza lista referencyjna obejmuje najważniejsze spółki elektroenergetyczne w Polsce: PGE Dystrybucja, PGE GiEK, PGE Energia Ciepła, innogy Stoen Operator, KGHM Polska Miedź, Energa Operator, Enea Operator, Tauron Dystrybucja, Tauron Wytwarzanie, Tauron Wydobycie, PERN, PKP Energetyka, PGG, JSW, Grupa AZOTY i wiele innych. Jak widać, trzon naszej działalności, tj. rozdzielnice SN e2ALPHA, aparatura łączeniowa e2BRAVO oraz automatyka zabezpieczeniowa (EAZ) e2TANGO, zyskały uznanie wiodących i kluczowych odbiorców. Co przyczyniło się do tego, że w tak krótkim czasie najważniejsi gracze rynku elektroenergetyki obdarzyli Was aż takim zaufaniem? Na pierwszym miejscu każdej profesjonalnej firmy stoi zawsze kli... więcej»

60 lat Centralnego Kolegium Sekcji Trakcji Elektrycznej SEP na tle historii rozwoju trakcji elektrycznej kolejowej i tramwajowej
W styczniu 2018 r. minęło 60 lat działalności Centralnego Kolegium Sekcji Trakcji Elektrycznej przy Zarządzie Głównym Stowarzyszenia Elektryków Polskich. Jest to data umowna (10 stycznia 1958 r.), bo wtedy właśnie powołano Kolegium w tej postaci i pod nazwą, która obowiązuje obecnie. W rzeczywistości działalność elektryków związanych zawodowo z trakcją elektryczną datuje się wcześniej, jeszcze przed II wojną światową, i przed uruchomieniem trakcji elektrycznej na PKP - można przyjąć, że od 1932 r.Najwcześniej trakcja elektryczna została wprowadzona w tramwajach. W Warszawie pierwsze tramwaje elektryczne uruchomiono w 1908 r., a więc w tym roku Tramwaje Warszawskie będą obchodzić 110-lecie działalności. Jeszcze wcześniej uruchomiono tramwaje elektryczne w Krakowie, Łodzi oraz w należącym wtedy do Niemiec Wrocławiu. W Warszawie w 1927 r. uruchomiono Elektryczną Kolej Dojazdową na linii od Placu Trzech Krzyży do Grodziska Mazowieckiego przez Pruszków i Podkowę Leśną. Obecnie jest to Warszawska Kolej Dojazdowa, kursująca od Dworca Centralnego do Grodziska Mazowieckiego tą samą trasą. Kolej ta była na początku zasilana napięciem "tramwajowym" 600 V prądu stałego. Historia elektryfikacji kolei w Polsce Projekt elektryfikacji kolei w Polsce opracował w 1918 r. prof. Roman Podoski, wychodząc z założenia, że elektryfikacja Warszawskiego Węzła Kolejowego powinna być pierwszym etapem ogólnego planu elektryfikacji całej sieci PKP. W projekcie tym uwzględniono potrzebę elektryfikacji linii Warszawa - Kraków/ Katowice, Warszawa - Poznań oraz Katowice - Kraków - Przemyśl - Lwów jako linii o dużym znaczeniu gospodarczym i obciążeniu przewozami, uzasadniając ich elektryfikację w pierwszej kolejności. Jednak w następnych latach prace nad elektryfikacją trakcji kolejowej uległy pewnemu spowolnieniu, na skutek trudnej sytuacji gospodarczej kraju, wynikającej z realiów powojennych. Mimo to sprawa elektryfikacji kolei nie zniknęła z planów państ... więcej»

2018-3

zeszyt-5442-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-3.html

 
W numerze m.in.:
Inteligentne rozdzielnice (Witold Kolaj)
Wraz z dynamicznym rozwojem elektroniki i technik informacyjnych digitalizacja stała się procesem wyznaczającym najnowsze trendy praktycznie dla każdej branży XXI w. Dotyczy ona zarówno urządzeń wykorzystywanych przez nas na co dzień, jak również procesów ich wytwarzania, których kluczowy komponent stanowi niezawodne zasilanie. Wychodząc naprzeciw temu wyzwaniu, Siemens stawia na cyfryzację procesów dystrybucji energii, wprowadzając tzw. inteligentne rozwiązania w zakresie rozdzielnic nn z rodziny SIVACON S8 oraz S4. Trendy XXI w. Od ponad ćwierć wieku na rynku widoczny jest trend zastępowania urządzeń standardowych ich inteligentnymi odpowiednikami. Do komunikacji coraz rzadziej wykorzystujemy zwykłe telefony stacjonarne, w zamian za to stosując urządzenia zwane smartfonami. Oprócz swoich podstawowych funkcji udostępniają one wiele dodatkowych możliwości, takich jak np. przeglądanie stron internetowych czy wysyłanie poczty elektronicznej. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu w budowie urządzeń najnowocześniejszych technologii z zakresu elektroniki i technik informacyjnych. Proces ten nazywany jest digitalizacją i jest obecny praktycznie w każdej branży. Podobnie jak w przypadku telefonu stacjonarnego rozdzielnice oparte na rozłącznikach bezpiecznikowych są wypierane przez ich inteligentne odpowiedniki wykorzystujące najnowsze technologie w zakresie cyfrowej aparatury zabezpieczeniowej. Takie podejście znacznie zwiększa możliwości rozdzielnic przez zwiększenie diagnostyki systemu dystrybucji energii, usprawniając tym s... więcej»

Projekt, wykonanie i pomiary transformatora laboratoryjnego z rdzeniem w technologii UNICORE DOI:10.15199/74.2018.3.2
(Olgierd Massalski)

W ramach odbytej praktyki studenckiej w Instytucie Elektrotechniki w Warszawie w Zakładzie Trakcji Elektrycznej wykonano transformator laboratoryjny. Zakład Trakcji Elektrycznej ma bogatą bazę źródeł prądu stałego i przemiennego, jednak brakowało w niej transformatora na niskie napięcia mogącego dać na zaciskach wyjściowych duży prąd. Transformator ma następujące parametry: 230 V/120 V, 60 V, 30 V 50 Hz, co przy mocy 2650 VA daje odpowiednio następujące prądy 12 A/22,1 A, 44,2 A, 88,2 A: - klasa izolacji F, - rodzaj pracy C, - chłodzenie naturalne, - stopień ochrony IP00. Do rozważenia wybrano trzy rdzenie. Spośród nich wybrano rdzeń DUO3. Rdzeń UNCUT nie nadawał się do zastosowania z powodu "szytego" uzwojenia. Sposób łączenia blach rdzenia DUO3 pozwalał spodziewać się lepszej przewodności magnetycznej oraz cichszej pracy w porównaniu z rdzeniem BUTT2. W wykonanej konstrukcji zastosowano drut okrągły izolowany emalią o... więcej»

Czy drony mogą dostarczać towary?
The Economist 2017 June. Can drones deliver the goods? Why the wait for delivery drones may be longer than expected. Carrying cargo is a lot more complicated than carrying a camera. Opracował - Witold Bobrowski.Istnieje ogromna dysproporcja pomiędzy komercyjnymi aplikacjami firm zajmujących się dronami, które prowadzą działalność w dziedzinach, takich jak: budowa, inspekcja czy rolnictwo oraz publicznym postrzeganiem dronów komercyjnych. W mediach dominuje jedna konkretna aplikacja - dostawa. Eksperymentalne dostawy paczek, pizzy i innych przedmiotów budują wizje niebios napełnionych przez pakunki przewożone przez drony tam i z powrotem. Chociaż firmy dostawcze i logistyczne są zainteresowane dronami, wiele innych firm zajmujących się dronami nie jest zainteresowanych dostawami. To nie jest na naszym bezpośrednim radarze - stwierdził Paul Xu z DJI (Dà-Jiāng Innovations).Astro Teller, szef X, półtajnego laboratorium badawczego Google, jest jednym z niewielu szczęśliwców, którzy otrzymali dostawę w samolocie przez drona. Został on wysłany we wrześniu ubiegłego roku w ramach testu przeprowadzonego w Wirginii przez Project Wing, programu Google’a dostarczania pakunków do obiektów latających. Te maszyny są budowane w różnych kształtach: niektóre są nazywane Opiekunami ogonów (tail-sitters), ze skrzydłami latającymi zdolnymi do odwrócenia się w górę i unoszenia się. Inne są dronami ze stałymi skrzydłami powiększonymi przez wirniki osi pionowej, jak na dronach czterosilnikowych. Obydwa modele łączą zalety samolotów o stałych skrzydłachw celu zapewnienia stabilnego lotu na długich dystansach, a także wielozadaniowego - do startu i lądowania. Dostarczając pakiet, drony nie lądują, ale pływają nad odbiorcą i używają wciągarki do obniżenia ładunku - w przypadku dr. Tellera, świeżo przygotowanego dania meksykańskiego burrito. Odbie... więcej»

Projektowanie jako sztuka optymalnych wyborów DOI:10.15199/74.2018.3.3
(Henryk Ptasiński, Łukasz Bednarek, Marcin Sapeta)

Projektowanie obwodów wtórnych stacji elektroenergetycznych wydaje się łatwe. Opracowane zostały standardowe wymagania dla poszczególnych urządzeń i układów wyposażenia stacji. Należy więc znaleźć mniej lub bardziej zbliżony do projektowanego obiektu projekt wykonawczy i metodą kopiuj/wklej szybko uporać się z pracą. Szybko, bo zlecający projekt wykonawca stacji wreszcie uzgodnił (lub prawie uzgodnił) dane gwarantowane aparatury, a terminy wykonania projektów już są zagrożone. Pojawia się pytanie: dlaczego projekty nie są jeszcze gotowe? Kiedy projekt jest gotowy do zatwierdzenia, pojawia się wiele uwag. Część z nich to znalezione przez opiniującego błędy w projekcie (łatwiejsze do usunięcia bo oczywiste), a część to uwagi merytoryczne dotyczące działania układów, których poprawienie wymaga więcej czasu i myślenia w celu zmiany skopiowanych fragmentów, bo nie pasują do wymaganej przez opiniującego logiki działania układów lub zastosowanej aparatury. Projekty są więc poprawiane (często wielokrotnie) zawsze pod presją czasu. Taka praktyka eliminuje podstawową część projektowania, czyli optymalizację rozwiązań. Kiedyś mówiło się, że: projektowanie jest ustawiczną zmianą, aby znaleźć lepsze rozwiązania. Teraz szuka się wzorów zatwierdzonych przez zamawiającego a nie rozwiązań optymalnych. Skutkuje to np. przewymiarowaniem zasilaczy potrzeb własnych (transformatorów, baterii itp.) lub ogromnym wzrostem aparatury pomocniczej w szafach zabezpieczeń, tak że nie mieszczą się w szafach. Aby naprawić skutki tak wykonywanych projektów, potrzebna jest analiza istniejących rozwiązań, by znaleźć rozwiązania optymalne. Optymalizacja potrzeb własnych W roku 2016 wykonaliśmy projekt "Opracowanie zasad optymalizacji układów i elementów zasilania potrzeb własnych AC i DC w stacjach elektroenergetycznych NN". Aby uzyskać dane do analizy układów potrzeb własnych: 400/230 VAC, 220 VDC, 48 VDC oraz 230 VAC gwarantowane, na 10 wytypowanych stacjach ... więcej»

Prof. dr hab. inż. Andrzej Bytnar (1937-2017) (Jerzy Przybysz, Sylwia Wróblewska)
14 sierpnia 2017 r. zmarł prof. dr hab. inż. Andrzej Bytnar, wybitny specjalista w dziedzinie maszyn elektrycznych, wieloletni pracownik Instytutu Energetyki. Andrzej Stefan Bytnar urodził się 4 sierpnia 1937 r. w Wielkich Oczach na Podkarpaciu w rodzinie inteligenckiej. Jego ojciec był matematykiem, absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego. Do szkoły podstawowej oraz do liceum ogólnokształcącego uczęszczał w Przemyślu. W 1956 r. podjął studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej. W czerwcu 1962 r. uzyskał dyplom magistra inżyniera elektryka, przedstawiając pracę magisterską z dziedziny maszyn elektrycznych, ocenioną jako bardzo dobrą. W styczniu 1962 r. został zatrudniony w Instytucie Energetyki w Pracowni Eksploatacji Maszyn Elektrycznych, początkowo na stanowisku pracownika inżynieryjno-technicznego, później asystenta, starszego asystenta, a od 1968 r. na stanowisku adiunkta. W pracach naukowo-badawczych Instytutu Energetyki zajmował się m.in. zagadnieniami: wpływu częstych uruchomień genera... więcej»

2018-2

zeszyt-5413-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-2.html

 
W numerze m.in.:
XX Jubileuszowe Sympozjum Oddziału Poznańskiego SEP "Sieci i instalacje 2017" (Ryszard Niewiedział)
W dniach 22 i 23 listopada 2017 r. w Centrum Kongresowym Instytutu Ochrony Roślin w Poznaniu odbyło się XX Jubileuszowe Sympozjum z cyklu "Współczesne urządzenia oraz usługi elektroenergetyczne, telekomunikacyjne i informatyczne". Sympozja te - zgodnie ze swoją wieloletnią tradycją - stanowią forum wymiany doświadczeń między specjalistami szeroko pojętej elektryki: elektrotechników, energetyków, elektroników, teletechników, automatyków, informatyków. Bieżąca edycja Sympozjum miała tytuł: "Sieci i instalacje 2017". Tematyka XX Sympozjum obejmowała następujące zagadnienia: - elektromobilność w Polsce - stan aktualny, - infrastruktura krajowej sieci elektroenergetycznej w XXI w., - od wyłącznika do IoT - ewolucja funkcjonalności instalacji elektrycznych w budynkach, - projektowanie i eksploatacja sieci przesyłowych, rozdzielczych i dystrybucyjnych, - projektowanie i eksploatacja instalacji w obiektach klasycznych i inteligentnych, - wybrane zagadnienia z ochrony przeciwporażeniowej, przeciwprzepięciowej i odgromowej, - sterowanie, monitorowanie i zarządzanie w elektroenergetyce.Organizatorami Sympozjum byli: Oddział Poznański Stowarzyszenia Elektryków Polskich im. prof. Józefa Węglarza, Wydział Elektryczny Politechniki Poznańskiej oraz Wielkopolska Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa. Sympozjum odbywało się pod patronatem medialnym: Wiadomości Elektrotechnicznych, Biuletynu Organizacyjnego i Naukowo-Technicznego SEP - SPEKTRUM, Miesięcznika Stowarzyszenia Elektryków Polskich - INPE oraz elektro.info. Celem XX Jubileuszowego Sympozjum było przedstawienie najnowszych osiągnięć naukow... więcej»

Konferencja "Część elektryczna elektrowni jądrowej w świetle wymagań międzynarodowych - wytyczne dla polskiego przemysłu" (Olga Górczak-Żaczek)
29 listopada ub.r. w Ministerstwie Energii w Warszawie odbyła się konferencja "Część elektryczna elektrowni jądrowej w świetle wymagań międzynarodowych - wytyczne dla polskiego przemysłu", zorganizowana przez Stowarzyszenie Elektryków polskich oraz Ministerstwo Energii. W konferencji uczestniczyło wiele polskich i zagranicznych firm, które szerokiemu gremium prezentowały swoją wiedzę i produkty z obszaru energetyki jądrowej. Minister Energii Krzysztof Tchórzewski w przemówieniu potwierdził, że decyzji o budowie polskiej elektrowni jądrowej jeszcze nie ma, ale jego zdaniem - szybko się ku niej zbliżamy. Dlatego też, wg niego, wybór technologii jest tak samo ważny jak i wybór wykonawcy. Dodał, że Rada Ministrów zdecydowała o modyfikacji polskiego programu... więcej»

Wdrożenie układu magazynowania energii w sieci innogy Stoen Operator DOI:10.15199/74.2018.2.3

Włączenie do sieci energetycznej rozproszonych źródeł energii i zapewnienie ciągłości dostaw odbiorcom narzuca operatorom systemów dystrybucyjnych konieczność rekonfiguracji sieci energetycznej. Podejmowanie właściwych decyzji przełączeniowych wymaga zastosowania technologii smart grid, w tym gromadzenia przesyłanych zdalnie danych oraz ich analizy z zastosowaniem elementów sztucznej inteligencji. W ramach prac badawczo-rozwojowych innogy Stoen Operator (innogy SO) opracowało i wdrożyło wspólnie z polskimi dostawcami pierwszy w Warszawie magazyn energii w stacji SN/nn (rozdzielcza stacja transformatorowa). Układ o pojemności ponad 30 kWh został zbudowany z baterii litowo-jonow... więcej»

Prace badawczo-rozwojowe i doświadczenia PSE zmierzające do cyfryzacji obiektów elektroenergetycznych w sieci przesyłowej DOI:10.15199/74.2018.2.1
(Marcin Grzelka, Andrzej Juszczyk)

Polskie Sieci Elektroenergetyczne jako operator systemu elektroenergetycznego dostrzegają duże znaczenie kwestii wdrażania rozwiązań innowacyjnych w stacjach elektroenergetycznych, których są właścicielem. Wypracowane rozwiązania powstają na bazie realizowanych prac badawczo- -rozwojowych w najważniejszych obszarach technicznych. Jednym z nich są obwody wtórne, w których na przełomie ostatnich lat w energetyce światowej zauważa się znaczący postęp techniczny i technologiczny. 4 Rok LXXXVI 2018 nr 2 Oferowana na rynku światowym technologia osiągnęła stan, w którym możliwe jest wprowadzenie rozwiązań do obiektów krajowej sieci przesyłowej opartych wyłącznie na urządzeniach cyfrowych. Stacje elektroenergetyczne najwyższych napięć w KSE budowane są na podstawie opracowanych w PSE standardów technicznych. Proces standaryzacji, który rozpoczął się na początku XXI w., przez długi okres nie przewidywał zastosowania komunikacji, opartej na protokole komunikacyjnym IEC 61850. Wraz z budową nowych obiektów elektroenergetycznych stosowano do komunikacji pomiędzy urządzeniami obwodów wtórnych głównie protokół komunikacyjny PN-EN 60870-5-103. Dotychczasowe medium transmisji danych w postaci połączeń drutowych zastępowane było sukcesywnie światłowodami. W obwodach wtórnych zaczęto instalować urządzenia cyfrowe, które jednak wykorzystywały i nadal wykorzystują, sygnały analogowe. Wraz z rozbudową obwodów wtórnych, a co za tym idzie, potrzebą przesyłania coraz większej ilości informacji pomiędzy urządzeniami stacyjnymi i systemami dyspozytorskimi (SSiN - systemy sterowania i nadzoru), pojawiła się potrzeba uproszczenia tych obwodów, a tym samym zapewnienia obiegu informacji w sposób płynny, pewny i dodatkowo w krótkim czasie. Nie bez znaczenia jest też szybkość i pewność reagowania urządzeń z obszaru elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej (EAZ) na zakłócenia powstające w KSE. Skomplikowane rozwiązania i stosowanie coraz większej ... więcej»

WYDAWNICTWA
Montaż i konserwacja instalacji elektrycznych.Sławomir Kołodziejczyk: Montaż i konserwacja instalacji elektrycznych. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2017.W rozdziale Do Czytelnika Autor napisał: Podręcznik, który trzymasz w ręku, poświęcono praktycznym zagadnieniom, dotyczącym montażu, konserwacji i napraw instalacji elektrycznej. Szczególny nacisk położyłem w nim na opis czynności wykonywanych na co dzień przez elektryka. Starałem się opisać je jak najprościej. (…) W niniejszym podręczniku zaproponowałem wykonanie wielu ćwiczeń praktycznych. Podręcznik jest przeznaczony dla uczniów technikum i zasadniczej szkoły zawodowej. Autor w poszczególnych rozdziałach omawia następujące zagadnienia: Część I. Montaż elementów instalacji elektrycznej BHP w pracy elektryka - ubranie robocze, zagrożenia i zasady BHP wynikające z pracy elektryka, pierwsza pomoc w nagłych wypadkach, ochrona przeciwpożarowa, Technologia pracy elektryka - podstawowe umiejętności elektryka, Montaż układów instalacyjnych - stanowisko do ćwiczeń z montażu układów instalacyjnych, montaż podstawowych układów instalacyjnych, montaż układów instalacji elektrycznych sterowanych podzespołami elektronicznymi, montaż układów do pomiaru energii elektrycznej, Podstawowe metody montażu instalacji elektrycznej - ogólne zasady, montaż instalacji (podtynkowych, wtynkowych, natynkowych, podłogowych, przemysłowych, specjalnych), montaż opraw oświetleniowych, montaż przyłączy elektrycznych, montaż uziemień, wykonywanie połączeń wyrównawczych, instalacje do wytwarzania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, Montaż rozdzielnic niskiego napięcia - dobór i montaż zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych,Kontrola prawidłowości montażu i działania instalacji elektrycznej - zasady sprawdzania poprawności działania instalacji elektrycznej po wykonaniu montażu, badania odbiorcze instalacji elektrycznej. Część II. Konserwacja i naprawa instalacji... więcej»

2018-1

zeszyt-5404-wiadomosci-elektrotechniczne-2018-1.html

 
W numerze m.in.:
Nowe zalecenia Polskiej Izby Ubezpieczycieli w zakresie ochrony odgromowej i przepięciowej DOI:10.15199/74.2018.1.6
(Jarosław Wiater)

Polska Izba Ubezpieczeń (PIU) przy współpracy z Krajową Izbą Gospodarczą Elektroniki i Telekomunikacji oraz Polskim Komitetem Ochrony Odgromowej SEP, Zespołem Inżynierów Ryzyka PIU opublikowała zalecenia "Zabezpieczenia przed skutkami przepięć i wyładowań piorunowych. Rodzaje, prawidłowe stosowanie i ich wpływ na bezpieczeństwo obiektów budowlanych" [7]. W wydanym komunikacie nr 33 z 2 czerwca 2017 r. [1] Polska Izba Ubezpieczeń przesłała do prezesów i członków zarządów zakładów ubezpieczeń opracowane zalecenia, wpisując się w działania podnoszące bezpieczeństwo obiektów budowlanych. Opracowanie stanowi odpowiedź na coraz większą podatność współczesnych urządzeń na powstawanie szkód w wyniku przepięć. Zauważa się ponadto, że stan techniczny sieci elektrycznej oraz jej zabezpieczenia mają ścisły związek z częstotliwością występowania pożarów. W dokumencie przedstawione zostały podstawowe założenia ochrony odgromowej i przeciwprzepięciowej, zagadnienia związane z analizą ryzyka i wyborem odpowiednich urządzeń zabezpieczających oraz podstawowe zasady ich instalacji i konserwacji. Omówione zostały także najczęściej popełniane błędy przy doborze zabezpieczeń, ich montażu i eksploatacji wraz z opisem skutków takich sytuacji. Wydawnictwo przeznaczone jest dla: przedsiębiorców i osób zarządzających nieruchomościami, pracowników zakładów ubezpieczeń odpowiedzialnych za ocenę ryzyka i likwidację szkód oraz pośredników ubezpieczeniowych. Omawiany dokument dostępny jest nieodpłatnie na stronie internetowej PIU, do której link zamieszczono w spisie literatury [7]. W tym artykule zostaną zaprezentowane najważniejsze wytyczne, które bezpośrednio przekładają się na zmniejszenie ryzyka strat piorunowych, kosztów ich likwidacji. Wymagania dla projektanta Budowa obiektu nie jest zadaniem łatwym i wymaga przeprowadzenia wielu działań i prac. Jednym z pierwszych jest zamówienie projektu lub adaptacja gotowego. W tym miejscu inwestor zazwyczaj... więcej»

XIX Ogólnopolskie Dni Młodego Elektryka (Kamil Tymiński)
Kolejna edycja Ogólnopolskich Dni Młodego Elektryka za nami. Po raz dziewiętnasty studenci kierunków elektrotechnicznych spotkali się w Białymstoku. Hasłem tegorocznej edycji była "Energetyka inteligentnych miast". W dniach 26-29 października br. w stolicy Podlasia gościło 88 studentów z 21 akademickich kół działających w Stowarzyszeniu Elektryków Polskich. Oficjalna inauguracja konferencji odbyła się w auli Wydziału Elektrycznego Politechniki Białostockiej, a otwarcia imprezy dokonał prorektor ds. studenckich dr hab. Jarosław Perszko, prof. nzw. Następnie w imieniu władz Wydziału Elektrycznego gości przywitał dziekan dr hab. inż. Mirosław Świercz, prof. nzw. w PB. Podczas wystąpień okolicznościowych nie zabrakło przedstawicieli SEP: prezesa dr. inż. Piotra Szymczaka oraz prezesa Oddziału Białostockiego SEP mgr. inż. Bogusława Łąckiego Dyskusję nt. energetyki inteligentnych miast swoją prelekcją rozpoczął... więcej»

Elektryfikacja kopalń do 1945 r. DOI:10.15199/74.2018.1.7
(Stefan Gierlotka)

Początki elektryfikacji górnictwa rozpoczęły się w 1875 r., gdy w kopalniach brytyjskich i niemieckich zainstalowano pierwsze elektryczne lampy oświetleniowe. Na Śląsku pierwsze elektryczne lampy do oświetlania nadszybia i sortowni zainstalowano w kopalni Matylda w 1879 r. Pierwsze oświetlenie elektryczne na dole do oświetlenia podszybia wykonano w 1882 r. w: kopalni Hohenzollern (Szombierki), kopalni Giesche i kopalni Ferdinand w Katowicach. W następnych latach oświetlenie elektryczne na dole stosowane było w większości kopalń na Śląsku. Pierwsze instalacje oświetleniowe były zasilane prądem stałym o napięciu 65 V. Stosowane wówczas żarówki nie miały opraw, a były zawieszane za pomocą haczyków na gołych przewodach elektrycznych. Ponieważ głębokość kopalń nie była wtedy duża - ok. kilkudziesięciu metrów, źródłem prądu była ustawiona na nadszybiu prądnica napędzana silnikiem parowym. Osobistych elektrycznych lamp akumulatorowych używali od 1890 r. angielscy górnicy. Takie lampy zakupiła w Londynie kopalna Królowa Luiza w Zabrzu. W 1927 r. produkcję lamp elektrycznych dla górnictwa rozpoczęła niemiecka firma Friemann&Wolf w Zwickau, która w 1929 r. uruchomiła filię w Katowicach. Lampy były przeznaczone do pracy w wyrobiskach zagrożonych występowaniem metanu. Od 1930 r. przodki zagrożone metanem zaczęto oświetlać... więcej»

VIII Krajowa Konferencja Naukowo-Techniczna "Urządzenia piorunochronne w projektowaniu i budowie" (Jan Strzałka)
19 października 2017 r. w Krakowie odbyła się VIII Krajowa Konferencja Naukowo-Techniczna "Urządzenia piorunochronne w projektowaniu i budowie". Organizatorem był Oddział Krakowski Stowarzyszenia Elektryków Polskich, a współorganizatorami: Polski Komitet Ochrony Odgromowej SEP, Katedra Elektrotechniki i Elektroenergetyki AGH oraz Małopolska Izba Inżynierów Budownictwa. Przewodniczącym Komitetu Programowo-Organizacyjnego Konferencji był prof. Grzegorz Masłowski, prorektor Politechniki Rzeszowskiej i przewodniczący Polskiego Komitetu Ochrony Odgromowej SEP, przewodniczącym honorowym prof. Zdobysław Flisowski, prof. Polite... więcej»

Dydaktyka elektrotechniki - stany nieustalone w obwodach z gałęzią RL DOI:10.15199/74.2018.1.10
(Andrzej Przytulski)

Obliczanie stanów nieustalonych w liniowych obwodach elektrycznych to klasyczny temat z zakresu teorii obwodów. W praktyce nauczania tego zagadnienia zdarzają się jednak przypadki, które stanowią poważny problem, szczególnie dla studentów spotykających się pierwszy raz z tymi zagadnieniami. Dwie najpopularniejsze metody obliczania stanów dynamicznych to: metoda klasyczna - równań różniczkowych zwyczajnych i chyba częściej obecnie stosowana metoda przekształceń całkowych Laplace’a, służąca nota bene do ich algebraizacji, a w efekcie do ich łatwiejszego rozwiązywania [1, 3, 4]. Oczywiste jest, że obydwie metody dla rozpatrywanego konkretnego przypadku muszą dać identyczne rezultaty. Zdarza się jednak, że stosowanie obydwu metod przynosi zupełnie odmienne wyniki, a interpretacja który z nich jest właściwy, nastręcza pewnych trudności. Przykładem tego mogą być obliczenia stanów nieustalonych w gałęziach zawierających cewki indukcyjne. Poniżej zaprezentowano dwa przykłady, do których studiujący mają zwykle najwięcej pytań. Przykład pierwszy - rozwieranie gałęzi RL W podręczniku [3], na którym wychowało się wiele pokoleń elektrotechników można znaleźć (na s. 917) przykład przedstawiony na rys. 1. Przed przystąpieniem do jego rozwiązania należałoby zacytować autora, który we wstępie do omawiania stanów nieustalonych napisał: Przebiegi prądów i napięć przy zmianach łączeniowych bądź zmianach parametrów obwodu elektrycznego, powinny spełniać następujące postulaty: 1. postulat ciągłości prądu w każdej gałęzi zawierającej element indukcyjny, 2. postulat ciągłości napięcia na każdym elemencie pojemnościowym. Skokowym zmianom w obwodach złożonych z elementó... więcej»

Redakcja:
ul. Ratuszowa 11, pok. 739
03-450 Warszawa
tel.: (22) 619 43 60, (22) 818 95 30
faks: (22) 619 43 60
e-mail: red.we@sigma-not.pl
www: http://wiadomoscielektrotechniczne.pl/

Czasopisma Wydawnictwa SIGMA-NOT można zaprenumerować w jednym z następujących wariantów: 

· Prenumerata roczna, półroczna i kwartalna czasopism w wersji papierowej,

· Prenumerata roczna w wersji PLUS (wersja papierowa i dostęp do Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl w ramach zaprenumerowanego tytułu),

· Prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych),

· Prenumerata ciągła w wersji PLUS – z 10% rabatem na każdy zaprenumerowany tytuł uzyskiwanym po podpisaniu umowy z Wydawnictwem SIGMA-NOT, przedłużanej automatycznie z roku na rok aż do momentu złożenia rezygnacji,

· Prenumerata zagraniczna – wysyłka czasopisma za granicę za dopłatą 100% do ceny prenumeraty krajowej.

 

Cennik prenumeraty 30 tytułów Wydawnictwa SIGMA-NOT (2015 rok)

 

Prenumeratę można zamówić bezpośrednio w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT:

telefonicznie: (22) 840 30 86 lub 840 35 89 lub faksem: (22) 891 13 74, 840 35 89, 840 59 49

mailem: prenumerata@sigma-not.pl lub na stronie: www.sigma-not.pl

listownie: Zakład Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o., ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa

oraz dokonując wpłaty na konto Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o.:
ul. Ratuszowa 11, 00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004,
nr konta 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577

 

Ogólne warunki prenumeraty czasopism fachowych Wydawnictwa SIGMA-NOT

 

Prenumeratorzy, którzy mają wykupioną prenumeratę u innego kolportera, mogą dokupić dostęp do Portalu w cenie 90 zł (netto) na rok, po przedstawieniu dowodu wpłaty na prenumeratę. Należy go przesłać do Zakładu Kolportażu wraz z zamówieniem na dostęp do Portalu Informacji Technicznej: mailem: kolportaz@sigma-not.pl lub faksem 22 891 13 74 

 

Informacja

Jeżeli zamawiana prenumerata, obejmuje numery na przełomie roku 2015/2016, to otrzymają Państwo dwie faktury. Jedna faktura na numery z 2015 roku, natomiast druga na numery z 2016 roku wg cennika na 2015 rok.

Formularze zamówienia na prenumeratę czasopism Wydawnictwa SIGMA-NOT dostępne są  na stronach poszczególnych tytułów, a formularz zbiorczy (umożliwiający zaprenumerowanie od razu kilku tytułów) – po kliknięciu w pole poniżej. 

·  FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA WYDAWNICTWA SIGMA-NOT

 

Prenumerata ciągła

Ta oferta, wprowadzona została z myślą o Państwa wygodzie, to tak zwana Prenumerata ciągła w wersji PLUS. Państwo zamawiacie nasze czasopisma tylko raz, a prenumerata przedłużana jest przez nas automatycznie z roku na rok, aż do momentu złożenia przez Państwa rezygnacji. Korzystając z tej oferty, nie musicie Państwo pamiętać pod koniec każdego roku o odnowieniu prenumeraty na rok następny, a ponadto Wydawnictwo SIGMA-NOT udzieli Państwu 10% bonifikaty na prenumerowane tytuły oraz na dostęp do Portalu Informacji Technicznej.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA Prenumeraty Ciągłej (plik .pdf)

 

Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach), do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT, ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa.

 

Czasopisma innych wydawców można zaprenumerować w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT w wariantach

· prenumerata roczna w wersji papierowej,

· prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA INNYCH WYDAWCÓW

Wydawnictwo SIGMA-NOT proponuje Państwu usługi w zakresie publikacji reklam, ogłoszeń lub artykułów sponsorowanych na łamach wszystkich wydawanych przez siebie czasopism. Nie ograniczamy jednak naszych usług do jedynie papierowej formy. Oferujemy Państwu również możliwość emisji na naszym Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl oraz stronach redakcyjnych poszczególnych tytułów. Służymy pomocą edytorską przy tworzeniu materiałów promocyjnych.

Pozostajemy do Państwa dyspozycji i chętnie odpowiemy na wszystkie pytania.

KONTAKT:

Dział Reklamy i Marketingu
ul. Ratuszowa 11
00-950 Warszawa skr. poczt. 1004
tel./faks: 22 827 43 65 
e-mail: reklama@sigma-not.pl

Pliki do pobrania:

Druk zamówienia wraz z warunkami zamieszczania reklam.

Cennik ogłoszeń i reklam kolorowych oraz czarno-białych w czasopismach Wydawnictwa

Cennik e-reklam na stronach Portalu Informacji Technicznej

Warunki techniczne umieszczania e-reklamy na stronach Portalu Informacji Technicznej

Wydawnictwo SIGMA-NOT, należące do Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych - Naczelnej Organizacji Technicznej, to największy polski wydawca prasy fachowej o ukierunkowaniu technicznym. Jako zorganizowana oficyna działa od 1949 r., a najstarszy wydawany tytuł - „Przegląd Techniczny” - liczy sobie 150 lat.

W portfolio Wydawnictwa SIGMA-NOT znajdują się obecnie 32 unikalne tytuły prasy fachowej. Czasopisma te działają na wielu płaszczyznach i są skierowane do wszystkich zainteresowanych tematami naukowo-technicznymi zarówno zawodowo, jak i czysto hobbystycznie, poszerzając ich kulturę techniczną. Czyta je miesięcznie ponad 200 tys. osób, które mogą w nich odnaleźć interesujące ich artykuły o nowinkach technicznych, najświeższych osiągnięciach naukowych, popularnych problemach w danej dziedzinie, a także analizy rynku, komentarze do bieżących wydarzeń gospodarczych oraz relacje z imprez i konferencji naukowo-technicznych.

Ofertę Wydawnictwa poszerzają publikacje książkowe; obecnie w sprzedaży jest pozycja książkowa „22 zadania służby BHP – standardy działania” autorstwa Lesława Zielińskiego oraz "ADR, REACH, CLP Niebezpieczne Chemikalia Poradnik" Bolesława Hancyka.

Poza czasopismami i książkami, nieprzerwanie od 1952 r. SIGMA-NOT wydaje również „Terminarz Technika” – wygodny kalendarz, zawierający - poza kalendarium - podstawowe informacje techniczne, świetnie znany już trzem pokoleniom polskich inżynierów.

Wszystkie artykuły opublikowane w czasopismach SIGMA-NOT począwszy od 2004 roku dostępne są także w wersji elektronicznej na Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl, który przeglądają Państwo w tej chwili. Każdy artykuł można kupić poprzez sms, e-płatności, lub posługując się tradycyjnym przelewem, a także w ramach dostępu do „Wirtualnej Czytelni”. Prenumeratorzy czasopism w wersji PLUS mogą korzystać za pośrednictwem „Wirtualnej Czytelni” z bazy artykułów zaprenumerowanego tytułu bez ograniczeń.

Wydawnictwo SIGMA-NOT ma w swoich strukturach Drukarnię oraz Zakład Kolportażu, które świadczą także usługi klientom zewnętrznym.

Zapraszamy do lektury i współpracy!

Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT Sp. z o.o.
ul. Ratuszowa 11 tel.: 22 818 09 18, 22 818 98 32
00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004 e-mail: sekretariat@sigma-not.pl

Kontakt w sprawie zakupów internetowych - tel. 601318457, sigmanot@gmail.com

NIP: 524-030-35-01
Numer KRS: 0000069968
REGON: 001408973
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy
Numer konta bankowego: Bank PKO BP 86 1020 1042 0000 8102 0010 2582
Numer konta bankowego dla prenumeraty: Bank PKO BP 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577